ورود ثبت

وارد حساب کاربری خود شوید

نام کاربری *
رمز عبور *
مرا به خاطر بسپار

ایجاد یک حساب کاربری

تکمیل کردن تمام فیلدهای مشخص شده با (*) لازم است.
نام *
نام کاربری *
رمز عبور *
تایید رمز عبور *
ایمیل *
تایید ایمیل *
کد امنیتی *

دانلود کتاب

  

  

دانلود رایگان کتاب با لینک مستقیم

 کتاب، مقاله و مطلب خود را در 30000 عنوان کتاب، مقاله، مجله و ... سایت روبوک جستجو و با لینک مستقیم دانلود نمایید.

با توجه به بالا بودن تعداد کتاب ها، اگر موفق به پیدا کردن کتاب خود نشدید، لطفا در جستجو جزییات بیشتری را بنویسید.

  

  

سفارش ترجمه و تایپ

سفارش ترجمه و تایپ

دوشنبه, 08 دی 1393 ساعت 12:39

زبان انگلیسی

نوشته شده توسط
این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)
زبان انگلیسی - 5.0 out of 5 based on 1 vote

زبان انگلیسی

آموزش زبان انگلیسی

مجموعه ای از موارد مهم برای یادگیری زبان انگلیسی در این فایل برای شما عزیزان گردآوری شده است.

شامل:

  • واژگان سال اول دبیرستان (6 صفه)
  • واژگان سال دوم دبیرستان (6 صفحه)
  • واژگان سال سوم دبیرستان( 7 صفحه)
  • واژگان پیش دانشگاهی(7 صفحه)
  • 1100 لغت پرکاربرد در انگلیسی(مهندس محبوب اخدر در 65 صفحه،پاییز 85)
  • آموزش تصویری انگلیسی(مهندس حمید ریاضی در 100 صفحه)
  • گرامر برای مکالمه زبان انگلیسی(سعید عنایت پور در 185 صفحه ،بهار 83)
  • گرامر انگلیسی(78 صفحه)
  • گرامر انگلیسی(78 صفحه)

لینک دانلود فایل زیپ شده

حجم:18 مگابایت

زبان انگلیسی

شرحی در این زمینه:

زبان انگلیسی

زبان انگلیسی یکی از زبان‌های هندواروپایی از شاخهٔ ژرمنی است. خود شاخهٔ ژرمنی به دو بخش شرقی و غربی تقسیم می‌شود و انگلیسی به ژرمنی غربی تعلق دارد. این زبان در انگلستان و جنوب شرقی اسکاتلند تکامل یافته‌است. از دیگر زبان‌های شاخه ژرمنی می‌توان به آلمانی، هلندی، دانمارکی، سوئدی و نروژی اشاره کرد. امروزه نزدیک به نیمی از مجموعه واژگان و دستور زبان انگلیسی از ریشهٔ ژرمنی است و نیم دیگر را وامواژه‌ها تشکیل می‌دهد. بیشتر این وامواژه‌ها از زبان‌های لاتین، فرانسوی، بخشی از یونانی و دیگر زبان‌ها وارد انگلیسی شده‌اند. زبان انگلیسی باستان شباهت بسیار زیادی به زبان آلمانی باستان داشته است چون انگلیسی زبان‌ها عمدتاً اقوام ژرمنی بودند که از آلمان وارد بریتانیا شدند و به نوعی زبان آلمانی را می توان مادر زبان انگلیسی دانست.
به دلیل تاثیر بالای نظامی، اقتصادی، علمی، سیاسی و فرهنگی بریتانیا بر جهان پس از سدهٔ هجدهم و تاثیر ایالات متحده آمریکا از سدهٔ بیستم میلادی به این سو، این زبان در سطح جهان گسترش یافته و به عنوان زبان دوم، زبان میانجی و زبان اداری در بسیاری نقاط جهان کاربرد پیدا کرده‌است.
زبان انگلیسی به عنوان زبان مادری در کشورهای انگلستان، آمریکا، کانادا، استرالیا، ایرلند، نیوزلند، آفریقای جنوبی، غنا و بسیاری کشورهای دیگر کاربرد دارد. انگلیسی امروزه از نظر تعداد گویشوَر، پس از چینی و اسپانیایی، سومین زبان جهان است[نیازمند منبع]. تعداد کسانی که زبان مادری‌شان انگلیسی است امروزه ۳۸۰ میلیون نفر است. انگلیسی در بسیاری از کشورها زبان میانجی است و مهم‌ترین زبان دنیا در زمینه‌های سیاسی، اقتصادی، نظامی، صنعتی، فرهنگی و علمی در روابط بین‌الملل به شمار می‌آید.

پیشینه
انگلیسی کهن (۱۱۰۰-۴۴۹)
در قرنِ پنجم میلادی، مردمانی از سه قبیله «جوت»، «انگِل» و «ساکسون» که در «شمال‌غرب آلمان»، «دانمارک» و «هلند» امروزی ساکن بودند، به انگلستان یورش بردند و آن سرزمین را تصرف کردند. تا آن زمان مردم بریتانیا یا به عبارت بهتر بریتانیای روم به زبان سِلتی سخن می‌گفتند و البته زبان سِلتی مردم آن به دلیل ۴۰۰ سال اشغال این سرزمین توسط رومی‌ها با لاتین آمیخته شده بود و بسیاری از واژگان لاتین در آن کاربرد داشت.
پس از اشغال بریتانیا، جوت‌ها در جنوبِ شرقی خاک آن ساکن شدند و در تعامل با زبان‌های محلی، گویش «کِنتی» را بوجود آوردند. ساکسون‌ها هم که در جنوب و جنوبِ غربی سکنی گزیده بودند، گویش «ساکسونِ غربی» را ایجاد کردند.
اَنگل‌هایی که در شمال و مرکزِ انگلستان اقامت گزیده بودند، به ترتیب، گویش‌های «آمبِریای شمالی» و «مِرسیایی» را بوجود آوردند. سینت بید بر این باور بود که انگل‌ها منطقهٔ گسترده‌تری از خاک بریتانیا (نزدیک به تمامی خاک آن) را از آن خود کردند و نام «اِنگلند» (England) از نام همین قبیله گرفته شده‌است. واژهٔ "England" از Engla land به «معنی سرزمین انگل‌ها» (به انگلیسی: Land of the Angles) گرفته شده و English در انگلیسی کهن Englisc بوده‌است. افزون بر قبیله‌های یادشده، دسته‌هایی از مردمان ساکن فریزیا، نیدرزاکسن، یوتلاند و جنوب سوئد نیز در آن دوران به بریتانیا آمدند.
زبان انگلیسی باستان نخستین گرفته شده از چندین گویش بود که این بازتاب کنندهٔ داشتن چندین سرچشمه برای انگلستان در عهد آنگلوساکسون‌ها است. یکی از این گویش‌ها، ساکسون غربی کهن بود که کم‌کم بر دیگر گویش‌ها برتری یافت. رزم نامهٔ بئوولف مال همین دوران است. گمان می‌رود که از سدهٔ نهمِ میلادی، گویش ساکسونی، به دلیلِ سلطهٔ پادشاه آلفرد (نخستین شاهِ انگلستان که فردی از قبیلهٔ ساکسون بود)، بر دیگر گویش‌ها برتری یافته باشد و از آن پس به عنوان زبان رسمی این کشور شناخته شده باشد.
انگلیسی باستان، از نظر گویش، بسیار متفاوت از انگلیسی امروزی است. برای نمونه، واژه‌های light و drought، به ترتیب بصورت «لیخت» و «دراخت» تلفظ می‌شد و یا جملهٔ Will you give me your jacket, good man?، چنین ادا می‌شد: Wilt ðu sellan me ðin clæð, godman min? در این دوره شماری واژه، از زبان لاتین، وارد انگلیسی شد که واژگانی چون: altar, mass, priest, psalm, temple, kitchen, palm, pear,... از آن جمله‌اند. شمار کمتری واژه هم از زبان اسکاندیناوی، بوسیلهٔ وایکینگ‌ها که از اواخر سدهٔ هشتم به بعد، کم کم یورش‌هایی به انگلستان نموده و بخش‌هایی را تصرف کرده بودند، وارد این زبان شد. از جملهٔ این واژگان، می‌توان به law, take, cut, both, ill, ugly، اشاره کرد.
انگلیسیِ کهن، گنجینه واژگان غنی نداشت اما، همچون دیگر زبان‌های هند و اروپایی، دستور زبان پیچیده‌ای داشت.

انگلیسی میانه
انگلیسی کهن یا باستان با دو دوره یورش روبرو شد. نخست از سوی سخنوران زبان‌های ژرمنی شمالی، در سدهٔ هشت و نه میلادی، هنگامی که هالفن رگناسن و ایوار رگناسن شناخته شده با نام ایوار بی استخوان تصمیم برگرفتن و استعمار منطقه‌های شمالی جزیره‌های بریتانیا گرفتند. بار دوم یورش از سوی سخنوران زبان‌های رومی‌تبار بود. پس از تصرفِ انگلستان به وسیلهٔ نورمن‌ها که در سال ۱۰۶۶ صورت گرفت، کم‌کم دگرگونی شگرفی در زبان پدید آمد. نورمن کهن در سدهٔ ۱۱ میلادی با یورش نورمن‌ها به انگلستان به آنگلو-نورمن و پس از آن به آنگلو-فرنچ تغییر یافت و دستهٔ نویی از واژگان را وارد زبان کرد، واژگانی که در دولت و دادگاه‌ها کاربرد داشتند.
زبان فرانسوی - به واسطهٔ حکومتِ نورمن‌ها - زبانِ بزرگان و بلندپایگانِ جامعه، و انگلیسیِ کهن، زبانِ عوام و دونپایگان به‌شمار می‌رفت، زبان فرانسوی اثر چشمگیری بر انگلیسی گذاشت. تا پیش از سال ۱۲۵۰، تنها ۹۵۰ واژهٔ نو، بیشتر به دلیل ارتباط انگلیسی‌ها و فرانسوی‌ها، وارد زبان انگلیسی شد. اما ناگهان، چون فرانسویان شروع به یادگیری زبان انگلیسی نمودند و واژگانی از زبان خود را وارد زبان مقصد کردند، تعداد بی‌شماری واژه از زبان فرانسوی قرض گرفته شد؛ به گونه‌ای که اکنون یک سوم واژگان زبان انگلیسی، ریشهٔ فرانسوی دارند. گسترش دامنهٔ واژگان با کمک واژه‌های اسکاندیناویایی و نورمنی رویدادی بود که باعث ساده‌تر شدن دستور زبان انگلیسی شد و این زبان را به زبانی وام‌گیرنده تبدیل کرد (چیزی بیش از پذیرش معمول واژه‌های دیگر زبان‌ها توسط یک زبان).
گویش midland، از سدهٔ چهاردهم، یعنی زمانی که مناطق زیر پوشش این گویش، به مراکز توسعهٔ دانشگاهی، پیشرفت اقتصادی و زندگی اشرافی در انگلستان تبدیل شد، جای خود را به عنوان مهمترین گویش در این دوران، باز کرد و میدلند شرقی گویش مسلط شهر لندن شد. یکی از عواملی که موجب برتری مطلق این گویش شد؛ به گونه‌ای که انگلیسی امروزی، تقریباً شکل تکامل یافتهٔ میدلند شرقی است، نفوذ این گویش به دستگاه‌های حکومتی و مکاتبه‌های دولتی است.
از نوشته‌های پرآوازهٔ دوران انگلیسی میانه می‌توان به حکایت‌های کنتربری از جفری چاوسر اشاره کرد.

انگلیسی مدرن

تاثیر لاتین و نئولاتین (اکثراً فرانسوی و ایتالیایی) در واژگان زبان انگلیسی به ۵۸٪ درصد میرسد.
انگلیسی مدرن با تجدیدنظر اساسی در دستگاه واژگانی و دستوری خود به زبانی بسیار ساده‌تر از نظر دستوری بدل شده و به سبب وام‌گیری بی حد و مرز از واژگان لاتینی و فرانسه و سپس یونانی، بخش عمده‌ای از واژگان کهن آنگلوساکسون خود از ریشهٔ ژرمنی را وانهاده و بر روی هم نسبت به زبان آلمانی، از همه جهت (آوایی، واژگانی، دستوری) چهرهٔ دیگری یافته‌است. در انگلیسی مدرن نه تنها اسم، که فعل و حرف و نیز بخش عمدهٔ حالت‌های صرفی خود را از دست داده‌اند و از یک زبان صرفی ترکیبگر (به انگلیسی: synthetic inflecting) به زبانی در اساس تحلیلی (به انگلیسی: analytic) بدل شده‌است.

دسته‌بندی و زبان‌های مرتبط
زبان انگلیسی به گروه آنگلو-فریسی تعلق دارد. خود آنگلو-فریسی زیرگروهی از شاخهٔ غربی زبان‌های ژرمنی و عضو زبان‌های هند-اروپایی است. انگلیسی امروزی به طور مستقیم از انگلیسی میانه و خود آن به طور مستقیم از انگلیسی باستان گرفته شده‌است و انگلیسی باستان از نسل زبان نیا-ژرمنی (Proto-Germanic) است. مانند بیشتر زبان‌های ژرمنی، انگلیسی به خاطر داشتن فعل‌های کمکی از دیگر زبان‌ها متمایز می‌شود. تقسیم فعل‌ها به دو گروه قوی و ضعیف و نوع آواهایی که در آن به کار رفته، این زبان را از دیگر زبان‌های نیا-هندواروپایی جدا می‌کند، به این مطلب قانون گریم گفته می‌شود. نزدیک ترین زبان‌های زندهٔ موجود به انگلیسی عبارتند از: اسکاتس (که در اسکاتلند و بخش‌هایی از ایرلند شمالی صحبت می‌شود) و زبان‌های فریسی (که در کناره‌های جنوبی دریای شمال در دانمارک، هلند و آلمان صحبت می‌شود.)
پس از زبان‌های اسکاتس و فریسی، زبان‌های مرتبط با انگلیسی که نسبت دورتری دارند قرار می‌گیرد. این زبان‌های غیر آنگلو-فریسی عبارتند از:

•    زبان‌های ژرمنی غربی (زبان هلندی، آفریکانس، آلمانی سفلا و آلمانی علیا)
•    زبان‌های ژرمنی شمالی (زبان سوئدی، دانمارکی، نروژی، ایسلندی و فاروئی).

به غیر از زبان اسکاتس، هیچ یک از زبان‌های دیگر نسبت به انگلیسی برای دو کاربر آن قابل فهم نیست حتی با وجود اینکه در نحو، معناشناسی و واج‌شناسی آن‌ها می‌توان نقاط مشترک پیدا کرد. جدا قرار گرفتن جزیره‌های بریتانیا باعث شده انگلیسی و اسکاتس مستقل از زبان‌های ژرمنی توسعه یابند و از تاثیرها و تغییرهای آن‌ها به دور بمانند. درنتیجه با آنکه ارتباط قوی میان زبانی‌هایی مانند هلندی و انگلیسی وجود دارد، بویژه با انگلیسی باستان اما این دو زبان برای کاربران آن‌ها به صورت متقابل قابل فهم نیست.
علاوه بر جدا ماندن انگلیسی از زبان‌های ژرمنی، عامل دیگری که این شکاف را بیشتر می‌کند وجود حجم زیادی از واژگان لاتین و فرانسه در زبان انگلیسی است که باعث شده این قدر دایرهٔ واژگان انگلیسی از زبان‌های ژرمنی فاصله بگیرد. برای نمونه واژهٔ لاتین "exit«به معنی «خروج» در برابر واژهٔ هلندی»uitgang" قرار می‌گیرد که نزدیک به عبارت انگلیسی «out-going» است همچنین خود عبارت "outgang" نیز در انگلیسی کاربرد دارد. و یا واژهٔ فرانسوی "change" به معنی «تغییر» در برابر واژهٔ آلمانی «Änderung» قرار می‌گیرد که عیناً می‌شود «alteration, othering». و یا "movement«(فرانسوی) در برابر»Bewegung" (آلمانی) قرار می‌گیرد، شبیه به عبارت «be-way-ing» در انگلیسی به معنی «پیش رفتن در طول مسیر».
با وجود تمام واژه‌هایی که انگلیسی از دیگر زبان‌ها قرض گرفته با این حال هنوز این زبان به عنوان یک زبان ژرمنی شناخته می‌شود و این به دلیل ساختار و دستور زبانش است. به این ترتیب واژه‌هایی وجود دارند که بومی نیستند ولی با دستور و قانون‌های صرف و نحو ژرمنی کاربرد دارند و چنان رفتار می‌کنند که گمان می‌کنیم این‌ها واژه‌های بومی ژرمنی گرفته شده از انگلیسی باستان اند. برای نمونه فعل reduce که در انگلیسی به صورت I reduce - I reduced - I will reduce به کار می‌رود، از واژهٔ لاتین redūcere گرفته شده‌است اما خود واژهٔ لاتین در کاربردش به صورت redūcō - redūxī - redūcam رفتار می‌کند که با انگلیسی تفاوت دارد. اما در مقابل عبارت انگلیسی John's life insurance company اگر بخواهد به هلندی برگردد می‌شود Johns levensverzekeringsmaatschappij که به ترتیب ترجمهٔ آن چنین است: leven (life) + verzekering (insurance) + maatschappij (company). همچنین عبارت انگلیسی the company of insurance life of John در برگردان فرانسه می‌شود la compagnie d'assurance-vie de John. به صورت کلی در زبان انگلیسی پسوندهای دستوری که به اسم، فعل، صفت و قید افزوده می‌شود همگی ژرمنی اند. در انگلیسی پسوندی که به اسم می‌چسبد پسوند جمع معمولی است: s- و es- مانند apple - apples برابر آن در دیگر زبان‌ها عبارت است از: در فریسی appel - appels و در هلندی appel - appels. نشان مالکیت در انگلیسی -'s و -s' است مانند Brad's hat به آلمانی Brads Hut به هلندی Brads hat. در فعل‌ها پسوندهایی که افزوده می‌شوند در حال سادهٔ سوم شخص مفرد عبارتند از -s و -es مانند he stands یا he reaches در حال استمراری عبارت است از ing- با برابر هلندی ende- و برابر آلمانی -end(e) و در گذشته ساده و گذشتهٔ نقلی (ماضی نقلی) عبارت است از ed- با برابر سوئدی -ade یا -ad. مصدر فعل در انگلیسی با پیشوند to ساخته می‌شود مانند to drive که برابر آن در انگلیسی باستان tō drīfenne در هلندی te drijven در آلمانی سفلا to drieven و در آلمانی zu treiben می‌شود. قیدها در انگلیسی معمولاً با ly- به پایان می‌رسند که این در آلمانی به صورت lich- و در سوئدی به صورت ligt- است. صفت‌ها و قیدهای برتر و برترین در انگلیسی با استفاده more و most یا er- و est- ساخته می‌شوند مانند hard/harder/hardest با برابر هلندی hard/harder/hardst. در انگلیسی امروزی تمامی پیشوندها و پسوندهایی که گفته شد آزادانه و بدون توجه به ریشهٔ واژه‌ها بسته به کاربرد آن‌ها به آغاز یا پایان واژه‌ها اضافه می‌شوند مانند: tsunamis; communicates; to buccaneer; during; calmer; bizarrely دلیل این آزادی عمل این است که سرچشمهٔ تمام این‌ها به انگلیسی باستان باز می‌گردد. بسیاری از پسوندها و بخش‌های پایانی فعل که در انگلیسی باستان وجود داشته‌اند مانند -e، -a، -u، -o، -an با گذر زمان کم رنگ و در نهایت حذف شده‌اند (zero or null (-Ø) affixes) و گاهی تنها تلفظ آن‌ها باقی‌ماند. برای نمونه جملهٔ ic singe در انگلیسی باستان به I singe تبدیل شد و درنهایت بخش پایانی در انگلیسی امروزی حذف شد I sing-Ø و به شکل «I sing» باقی‌ماند. نمونهٔ دیگر: wē þōhton انگلیسی باستان به we thoughte(n) سپس با حذف بخش پایانی we thought-Ø به «we thought» دگرگون شد.

آخرین ویرایش در دوشنبه, 08 دی 1393 ساعت 12:39
دوشنبه, 08 دی 1393 ساعت 13:14

طراحی داخلی حمام و سرویس های بهداشتی

نوشته شده توسط
این مورد را ارزیابی کنید
(2 رای‌ها)
طراحی داخلی حمام و سرویس های بهداشتی - 5.0 out of 5 based on 2 votes

طراحی داخلی

ایده وکانسپت 

طراحی داخلی حمام و سرویس های بهداشتی

طراحی داخلی فضاهایی مانند حمام و سرویس های بهداشتی معمولا یا نادیده گرفته میشود و یا  توجه کافی و لازم ردر این مورد به کار برده نمیشود،در حالی که میتوان در این فضاها ایده های جالبی را به کار برد.در این فایل تصاویر جالب و ایده های مناسبی برای طراحی داخلی این فضاها قرار داده شده است.

این مطلب در 62 صفحه  در اختیار شما قرار داده شده است.

 

حجم فایل:5.15 مگابایت

پسورد فایل: www.pupuol.com

 

طراحی داخلی

آشنایی با حمام‌های قدیمی

حمام یا گرمابه محلی است برای شستشوی تن و سر و صورت ..
کاشی‌های معرق، هفت رنگ و کاشی‌های خشتی، با تصویر انسانی از زیبایی‌ها و ویژگی‌های ظاهری حمام‌ها بوده است.
حمام تا قبل از عصر جدید بخشی از حوزة عمومی بود، حمام‌ها کنار خیابان و همچنین کنار بازار ساخته می‌شدند.
حمام‌های عمومی به لحاظ معماری غالبا دارای در ورودی پیچ داری بودند که به رختکن منتهی می‌شد. در گوشه‌ای از رختکن محل استقرار صندوق‌دار حمام قرار داشت.
این رختکن به اتاقی راه می‌یافت که آن را اتاق سرد و یا بیت اول می‌نامیدند و دارای حوض‌های آب و هوای گرمی بود که از طریق لوله‌های سفالی کار گذاشته شده در دیوار سالن (اتاق دوم) از گرمخانه می‌آمد.
این اتاق به اتاق دیگری به نام بیت الحراره و یا حجره داغ وصل می‌شد. این اتاق دارای حوضی پر از آب گرم بود و دمای آن حداکثر میزانی بود که بدن انسان توان تحمل آن را می‌توانست داشته باشد.کف این اتاق‌ها تماما از سنگ مرمر پوشیده می‌شد تا نظافت آن به آسانی صورت پذیرد.
سقف اتاق‌های حمام گنبدی شکل و دارای نور گیر‌هایی بود که به وسیله دریچه‌هایی شیشه‌ای بسته می‌شدند تا بدین ترتیب فقط نور آفتاب به داخل حمام بتابد و از ورود هوای سرد جلوگیری و حمام به صورت طبیعی روشن شود.
معمولا در ساخت حمام‌ها از آجر، سنگ و مرمر استفاده می‌کردند، زیرا این مواد به خوبی در مقابل آب مقاومت می‌کنند. در پشت حمام گرمخانه‌ای وجود داشت که آب را در دیگ‌های بزرگ مسی به جوش می‌آورد.
آب جوش و بخار از گرمخانه و از طریق شبکه‌ای از لوله‌های سفالی به قسمت‌های مختلف حمام توزیع می‌شد. این گرمخانه معمولا دارای یک در پشتی بود که از طریق آن سوخت مورد نیاز گرمخانه به آن می‌رسید.
افراد شاغل در حمام:

• تونتاب: شخصی که وظیفه اش نگهداری از حمام , گرم نمودن آب و همچنین تمیز نمودن حمام بوده است را تونتاب می گفتند.
• دلاک: فردی که با کیسه کشی و شستشوی افراد در حمام امرار معاش می نموده است.
• مشتمالچی: شخصی که در حمام به اشخاص مشت مال می داده و جهت صدا زدن او در سربینه فرد بلند میگفه خش.
• حمامی: مالک حمام خصوصی که درحمام عمومی نقش مدیریت را در حمام به عهده داشته است.
• پادو: این فرد وظیفه‌اش جفت کردن کفش اشخاص و گاهی اوقات جابجایی. افرادی که در سربینه حضور داشتند. تا مشتری وارد می‌شد، پادو کفش مشتری را زیر سکو می‌گذاشت و یک لنگ خشک روی سکو پهن می‌کرد. مشتری که لخت می‌شد، پادو یک لنگ دیگر به او می داد. مشتری آن لنگ دوم را به کمر می‌بست لباس‌هایش را توی آن لنگ اول می‌پیچید و از سکو پایین می‌آمد.


وسائل استحمام در حمام‌های قدیمی:
• کیسه، مشربه، لیف، تاس،شان،ه طشت، صابون، لگن، سفیدآب، آینه، کتیرا، جام حنا، سدر، جام وسمه، مورد، لنگ، حنا، چراغ پیه سوز، وسمه، سنگ پا، گل سرشور، بقچه مسند و ... .
برخی از نکات فنی و هنری حمام‌ها

چگونگی شبکه آبرسانی به خزینه، گرمخانه، سربینه، حوض‌ها، حوضچه‌ها و فواره‌های متعدد آنها، نحوه گرم کردن هوای داخل حمام، چگونگی آب بندی مخازن آب و گرم کردن آب، ارتفاع کم و باریک و طولانی بودن راهروها، هشتی‌های میانی و سردرها، تناسبات فضایی ورودی‌ها و خروجی‌ها، ارتفاع زیاد رختکن، گود بودن حمام، بهره‌گیری از آب قنات، نگهداشتن حرارت، ضد زلزله بودن و کاهش ارتعاشات لرزشی در اثر قرارگیری در درون زمین.
در حمام‌های عمومی قدیمی، فضاها طوری پشت سر هم چیده می‌شد تا ناخودآگاه یک مسیر منطقی را طی کنی؛ بعد از سر در حمام، یک راهرو افراد را به فضای سربینه می‌برد که از نظر دما خیلی نزدیک به فضای بیرون بود. بعد یک راهرو قرار داشت که هوایش کمی گرم‌تر از سربینه بود و در آخر گرمخانه بود که از تمام فضاهای دیگر گرمتر بود.
تاریخچه حمام در ایران

ایرانیان از دیرباز به حفظ نظافت بدن و شستشوی همیشگی آن اهمیت فراوان می‌داده‌اند، خصوصاً بعد از اسلام
قبل از اسلام پیروان آیین مهر و زردشت توجه به پاکیزگی داشته و آب که مظهر پاکیزگی است از قداست فوق العاده برخوردار بوده.
کلمه پادیاوی یعنی غسل،وضو،پاک کردن و پاکیزه نگاه داشتن که واژه پاسیو هم به همین منظور است از آن زمان ریشه گرفته،پاسیو همان محل تمیزکردن و در مساجد به وضوخانه گفته می‌شده است.
این واژه در زبان فرانسه به patioتبدیل شده و دوباره به ایران بازگشته به صورت پاسیو به کار گرفته شده است.
واژه گرمابه مرکب از دو کلمه گرم و آبه به معنی مکانی است که دارای آب گرم باشد؛ مانند سردابه (ساختمان سرد)، گورابه (قبرستان یا مقبره).
حمام در تمام شهرها و روستاهای ایران در کنار مساجد به صورت زوجی (زنانه و مردانه) ساخته شده و قبل از اذان صبح باز می‌شدند.
هر حمام دارای سردخانه، گرمخانه، محل شستشوی بدن، خزینه، محل نشستن و لباس پوشیدن و..... بوده است.
حمام ها در زیرزمین ساخته می‌شده‌اند تا اولاً از سرمای زمستان محفوظ باشند و ثانیاً آب سطحی جاری در جوی‌ها بتواند در بالاترین مخزن آن جاری شود.
در قدیم سوخت حمام از خار بیابان و هیزم و فضولات حیوانات بوده. معماران ایرانی در ساختمان حمام از سنگ، آجر و ملات شن و آهک استفاده می‌کردند و پلاستر سطوح داخلی حمام از خاک رس، آهک، به همراه الیاف گیاهی به نام لوئی(لوکه) و کاه و بعضاً از مو استفاده می‌شد.

آب بندی کف خزینه نیز بوسیله قشری از خاک رس، آهک، پشم بز، پیه، موم زنبور عسل، کرباس و غیره که برای جلوگیری آب به داخل آتشدان انجام و سپس لایه ضخیمی از ساروج روی آن کشیده می‌شد.
حمام‌ها دارای دو خزینه با آب ولرم و گرم بوده که مشتریان ابتدا وارد خزینه ولرم شده و بدن خود را شستشو می‌دادند، سپس وارد خزینه گرم شده کار استحمام نهائی و غسل کردن را به انجام می‌رساندند.
در زیر خزینه حمام تون (آتشدان یا آتشخان) قرار داشته و ظرف مسی بزرگی در کف خزینه تعبیه شده و در زیر آن آتش می‌افروختند تا در اثر عمل کنونسیون رفته رفته آب خزینه در طول شب گرم شده و برای استحمام در صبحگاهان آماده شود.


گل ولای کف خزینه‌ها هر چند روز یکبار با وسیله‌ای (لجن کش)کشیده می‌شدند و همه روزه مقداری آهک در آب خزینه‌ها می‌ریختند تا آب ضدعفونی گردد.
ف حمام با تخته سنگ‌ها فرش شده بود و در زیرآن راهروهایی وجود داشته که در اصطلاح معماری به آن گربه رو می‌گویند و دود ناشی از آتش تون به همراه مقداری از گرمای اضافی در آنها جاری شده و باعث گرم شدن کف حمام می‌شد.
حمام ها فقط محل استحمام نبودند بلکه یکی از ارکان مهم یکجانشینی شهری و روستائی به شمار می‌رفته‌اند و در هر محله کنار مساجد و راسته بازارها ساخته می‌شدند. مردم هم پس از شستشوی بدن از گرمخانه خارج و در سردخانه (بینه) نشسته و به گفتگو می‌پرداختند.
آنجا محل بحث و مناظره و کسب اخبار بوده و البته کشیدن قلیان و نوشیدن چای. عادت حمامی‌های قدیم این بود که از مردم برای غسل کردن طلب پول نمی‌کردند و فراهم کردن موجبات این تطهیر را برای خود افتخار می‌دانسته و ثوابی عظیم تلقی می‌کردند.
در شهرها و روستاها حمام ها به نوبت در روز به زنان و مردان اختصاص داده می‌شد، همیشه حمامی کوچک در کنار حمامی بزرگ ساخته می‌شد که حمام کوچک قبل از اذان صبح تا طلوع آفتاب به زنان و حمام بزرگ در همین زمان به مردان اختصاص می‌یافت.
پس از برامدن افتاب حمام بزرگ از مردان خالی و تا عصر به خانم‌ها اختصاص داشته و پس از عصر مجدداً تا پاسی از شب از آن مردان بوده.
حمام در قدیم محل شستشوی بدن، محل بازکردن شوخ (کیسه کشیدن)، صابون زدن و فصد کردن(رگ زدن و حجامت)،گرفتن قولنج و مشت و مال، ازاله موهای زائد بدن، تراشیدن سر آقایان، حنا بستن و سدر گرفتن بر موهای سر و خلاصه یک نظافت جامع و کامل بوده است.
نقل است که هر حمام را بوقی بوده که حمامی سحرگاهان در آن می‌دمیده و خفتگان را از گرم بودن حمام و پذیرائی از مشتریان باخبر می‌کرده که هرچه زودتر برای استحمام و غسل مراجعه کنند و اگر تعلل نمایند آب خزینه سرد می‌شود و خورشید طلوع می‌کند، لاجرم نماز صبح قضا خواهد شد.
ندای جامه‌دار حمام هنوز در گوش قدیمی‌ها طنین انداز است: «آی همسایه ها، آی مردا، آی زنا، آی حموم رفتنی ها، بجنبید، آب یخ کرد، آفتاب زد، نماز صبح قضا شد.»
لحن اطلاع رسانی حمامی‌ها و جملاتی را که ادا می‌کردند طنزگونه و بعضاً موجب خنده و تفریح مردم شهر و روستا بود.
استاد حمامی بر سکوئی در پشت میز چوبی در کنار درب ورود و خروج حمام جای داشت. مردم پس از استحمام و پوشیدن لباس بقچه حمام را بغل کرده، مزد حمام را پرداخت و خارج می‌شدند.
استاد حمامی بعضاً صبحگاهان در سر جایش نبود و این طرف و آن طرف پرسه می‌زد و با مشتریان گفتگو می‌کرد که در این کار البته حکمتی بود. او اصراری به گرفتن پول از کسانی که برای غسل آمده بودند و گمان آن می‌رفت که بی پول باشند نداشت.
حمامی‌های قدیمی دین‌دار و متدین بر این عقیده بودند که اداره کردن حمام شغل بابرکتی است و ثواب اخروی دارد. این افراد غالباً باگذشت بودند و این شغل را در کنار کارهای دیگر انتخاب کرده بودند.
حمامی‌ها از این شغل بهره مادی چندانی به دست نمی‌آوردند. در روستاها و برخی حمام‌ها در شهرها هزینه خانوارها را یکجا پس از برداشت محصول از مرد خانواده بصورت غیرنقدی(گندم- جو- برنج و غیره) دریافت می‌کردند و در شهرهای بزرگ مزد حمام خانوار را سالیانه یا ماهیانه تحت عنوان (ماجبی یا مواجبی) می‌گرفتند.


در همه حمام ها تابلوئی در سر بنیه حمام و محلی که همه مشتریان بتوانند آن را ببینند و بخوانند نصب شده بود و آن هشداری بود که مردم از آوردن اشیاء گران قیمت به حمام خودداری کنند یا اینکه آن را تحویل استاد حمامی دهند.
اشعار زیر نمونه‌هائی از آنهاست:
هرکه دارد امانت موجود بسپارد به بنده وقت ورود
نسپارد وگر شود مفقود بنده مسئول آن نخواهم بود
سر درب حمام‌ها غالباً با کاشی تزئین و نام حمام و واقف آن در میان کاشی‌کاری جلب توجه می کرد. عموماً در کنار درب حمام‌ها لنگی را آویزان می‌کردند و همچنین بر بالای سردرب صورت می‌کشیدند در داخل حمام هم رسم تصاویر معمول بوده است.
در کنار تون حمام معمولاً پشته‌های خار و هیزم برای گرم کردن آن انباشته می‌شد و بر پشت بام آن که اصولاً کوتاه و قابل دید عابرین بود، طناب طویلی کشیده و روی آن لنگ و حوله‌های شسته در انتظار خشک شدن در آفتاب بودند که همه این علائم عابرین را متوجه وجود حمام می‌کرد.
مشتریان حمام پس از ورود به آن و بیرون آوردن لباس تقاضای لنگ می‌کردند، جامه دار لنگی به آنها می‌داد سپس داخل گرمخانه می‌شدند.
در داخل حمام پس از ورود به خزینه و شستشوی اولیه در فضای حمام می‌نشستند تا دلاک چرک بدن آنها را با کیسه‌ای که داشت بگیرد.
رسم دلاکان بر این بود که چرک قسمتهای مختلف بدن را گرفته و در جلو چشم فرد فرو می‌ریختند در حقیقت به او گوشزد می‌کردند که بدنت کثیف بوده و اینک تمیز شده است.
حمامی ها در شستشوی لنگ و حوله‌ها پس از تعطیلی حمام و تمیزکردن حمام سعی فراوان داشتند و از افراد کثیف و ژنده پوش به حمام خود جلوگیری می‌کرده‌اند.
علاوه بر شستشوی مرسوم، حمام‌ها محل حنا بستن دامادها در شب قبل از عروسی بوده که خود جشن مفصلی بوده، داماد به اتفاق دوستان و خویشان خود به حمام رفته همگی سر و دستان خود را حنا گذاشته و پس از بزن و به رقص مدت مدیدی را در حمام به نشاط می‌پرداختند.
حمامی و کارگران نیز از این مراسم بهره کافی می‌بردند، علاوه بر مزد حمام معمول مقداری نبات و شیرینی از داماد دریافت می‌کردند، همچنین در روزی که شب بعد از آن جشن عروسی بود عروس به اتفاق خویشان و آشنایان همین مراسم را در حمام‌ها اجرا می‌کردند و شاید نصف از روز حمام در قرق آنها بود.
از دیگر برنامه های مربوط به حمام‌ها می‌توان روزهای تاسوعا و عاشورا را گوشزد کرد، در شهرهایی که قمه زنی رواج داشته قمه زن‌ها صبح روز عاشورا پس از قمه زدن و خون‌آلود کردن سر خود و گردش در دسته‌های عزاداری نزدیک‌های ظهر به طور دسته جمعی وارد حمام می‌شدند که از پیش برای آنها آماده و گرم بود، با شستن سر و تن و بستن زخم سر از حمام خارج می شدند.

10حمام تاریخی‌ ایران
 
________________________________________
حمام‌های ایرانی بسیار هوشمندانه ساخته می‌شدند. در طراحی ساختمان حمام‌ها با ایجاد راهرویی پیچ‌درپیچ در حدفاصل دهلیز و ورودی حمام با تعدیل تفاوت دمای سرد بیرون و دمای گرم داخل، مانع از سرماخوردن مراجعان می‌شدند.
________________________________________
 
فضای داخل گرمخانه به چند محل جهت كیسه كشیدن، تمیز كردن و خزانه‌ها تقسیم می‌شده است. خزانه‌ها نیز سه عدد بوده‌ است؛ یكی برای آب گرم، دیگری برای آب سرد و آخری مخصوص آب ولرم. حمام‌ها نیز همچون بازار علاوه بر این كه در آن عملی مشخص انجام می‌گرفته، محل اجتماعات نیز بوده است. مراسم مهمی چون حنابندان، حمام عروسی، زایمان و ... نیز در آن انجام می‌شده است.
 
حمام ‌گنجعلی‌خان ‌(كرمان)

یكی از بناهای موجود در مجموعه گنجعلی‌خان شهر كرمان، حمام آن است كه در سال  1020‌هجری‌قمری به دستور گنجعلی‌بیگ ملقب به گنجعلی‌خان، حاكم كرمان در زمان شاه‌عباس صفوی ساخته شد. هدف از ساخت این مجموعه ایجاد یك مركز تفرجگاهی در وسط شهر بوده است. در حمام گنجعلی‌خان تمام‌ نماد‌های معماری سنتی یك حمام رعایت شده است و در برخی جاها حتی توجه به جزئیات توانسته این‌حمام را برجسته سازد.


برای مثال در رختكن این‌حمام، گوشه‌هایی خلوت و تودرتو تعبیه شده كه محل مناسبی جهت گپ و گفت، استراحت و حتی عبادت بوده‌ است. حجاری‌های منقوش، كاشیكاری‌های معرق و خشتی، كاربندی‌های چشمنواز و... اوج معماری صفوی را در این بنا متجلی ساخته است. حمام گنجعلی‌خان در حال حاضر به صورت موزه مردم‌شناسی درآمده و مجسمه‌های مومی نصب شده در آن اقشار مختلف جامعه آن روزگار را در حالات متنوع نمایش می‌دهد.
‌طی سال‌های اخیر، حمام وكیل به چایخانه سنتی تغییر كاربری داده است. علاوه بر فالوده كرمانی خوش‌طعمی كه در این حمام می‌توان تجربه كرد، غذاهای سنتی نیز در بخش گرمخانه سرو می‌شود

حمام وكیل (كرمان)

یكی دیگر از حمام‌های سنتی و تاریخی شهر كرمان، حمام وكیل است كه اولین بخش از مجموعه وكیل به حساب می‌آید. این بنا براساس معماری زندیه ـ قاجاریه و با تقلید از حمام گنجعلی‌خان در سال 1270 هجری قمری ساخته شد.


سرامیك و كاشیكاری‌های زیبای این حمام كه از كف تا سقف امتداد یافته‌‌است، فضای داخلی حمام را بسیار زیبا و چشمنواز كرده است. ‌طی سال‌های اخیر، حمام وكیل به چایخانه سنتی تغییر كاربری داده است. علاوه بر فالوده كرمانی خوش‌طعمی كه در این حمام می‌توان تجربه كرد، غذاهای سنتی نیز در بخش گرمخانه سرو می‌شود.
 
حمام چهارفصل (اراك)

یكی دیگر از حمام‌های تاریخی ایران كه تبدیل به موزه مردم‌شناسی شده است، حمام چهارفصل در شهر اراك است كه بزرگ‌ترین حمام ایران نیز محسوب می‌شود. این حمام در اواخر دوره قاجار (احمدشاه) توسط حاج محمد ابراهیم خوانساری بنا شد.


از تزئینات به‌كار‌رفته در این بنا می‌توان به انواع كاشیكاری‌های زبردستانه اشاره كرد كه طرح‌هایی از انسان، حیوان و گیاهان را نمایش می‌دهد. نقاشی‌ها و نگارگری‌هایی از چهارفصل سال در چهارگوشه از این حمام علت نامگذاری آن به چهارفصل است. این حمام همچنین تنها حمام كشور است كه در آن بخشی مجزا به اقلیت‌های مذهبی اختصاص داده شده است. حمام چهارفصل در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
 
حمام پهنه (سمنان)

یكی از حمام‌های تاریخی و ارزشمند ایران، حمام پهنه در شهر سمنان است. این حمام كه در مجاورت مسجد جامع قرار گرفته، در سال 856 هجری قمری به دستور خواجه غیاث‌الدین بهرام سمنانی، وزیر دربار تیموری ساخته شد. بعدها در زمان مظفرالدین شاه قاجار، این حمام كه نیمه‌ویران بود، بازسازی و احیا شد. در‌سال‌73 حمام پهنه توسط سازمان میراث فرهنگی سمنان مجدد‌ بازسازی شد‌ و به موزه مردم‌شناسی تغییر كاربری داد.


مهم‌ترین اثری كه در این گرمابه موزه نگهداری می‌شود، استخوان‌های مادر و جنینی است كه در شكم دارد. قدمت این استخوان‌ها 4500 سال تخمین زده شده‌ است. حمام پهنه در سال 1353 در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است.
 
گرمابه صفا (قزوین)

گرمابه صفا گرچه نه تغییر كاربردی داده و تبدیل به‌موزه یا رستوران شده و نه حتی به عنوان یك اثر تاریخی در فهرست آثار ملی ثبت شده است، اما می‌تواند برای گردشگران از جذابیت خاصی نسبت به سایر حمام‌های سنتی و تاریخی ایرانی برخوردار باشد. گرمابه صفا همچنان فعال است و گردشگران با مراجعه به آن امكان تجربه گرمابه سنتی ایرانی را در عصر حاضر خواهند داشت.


 این حمام در حاشیه شرقی و انتهای خیابان مولوی قزوین واقع شده است. تمام‌ بخش‌های مختلف این حمام سنتی، از سنگ مرمر صیقلی و نفیس ساخته شده است. گرمابه صفا در سال 1259 هجری قمری و توسط حاج‌حسن بن حاجی عبدالله تبریزی ساخته شده است.
 
حمام وكیل (شیراز)

حمام وكیل به همراه سایر بناهای مجموعه وكیل در كانون شهر شیراز واقع شده است. این حمام كه از یادگارهای عصر كریمخانی است، از بهترین معماری و تكنیك‌های عصر خویش بهره برده است. وجود بخشی ویژه به نام شاه‌نشین در حمام وكیل، این حمام را از سایر حمام‌های سنتی ایرانی مجزا ساخته است.


 وجود نقوش آهك‌بری زیبا بر سقف - كه هر‌یك روایتگر داستانی مذهبی یا فولك و محلی است - زیبایی چشمنوازی به این حمام بخشیده است. حمام وكیل به شماره 917 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
 
حمام خان (یزد)

حمام خان یزد یكی دیگر از حمام‌هایی است كه به رستوران و چایخانه سنتی تغییر كاربری داده است و این امكان را به گردشگران می‌دهد كه در حین بازدید از این بنای تاریخی از شیرینی‌ها و غذاهای لذیذ یزدی بهره برد.

بنای این حمام كه در میدان خان و در كنار سایر اجزای مجموعه خان یزد واقع شده، به دستور محمدتقی‌خان بافقی، حاكم یزد در سال 1212 هجری قمری ساخته شد. حمام خان در سال 1242 هجری قمری مجدد‌ مورد بازسازی قرار گرفت‌ و تزئیناتی به آن افزوده شد.
 
حمام فین (كاشان)

از دیگر «گرمابه‌‌موزه‌ها»، حمام فین كاشان است كه در مجموعه باغ فین قرارگرفته و به عنوان قتلگاه امیركبیر شناخته می‌شود. این گرمابه از دو حمام بزرگ و كوچك تشكیل شده است. تاریخ ساخت حمام كوچك به عصر صفویه مربوط است و همراه با بنای اولیه باغ ایجاد شده است. با ساخت حمام بزرگ در دوره فتحلعی‌شاه‌قاجار، حمام بزرگ به حمام سلطنتی معروف گردید و به رجال‌دولتی و افراد مهم جامعه اختصاص داده شد.
 
در مقابل، حمام كوچك به حمام خدمه شناخته شد و توسط افراد عادی جامعه مورد استفاده قرار گرفت. نكته قابل توجه این است كه هر دو حمام، كامل و دارای تمام‌ ویژگی‌ها و نشانه‌‌های معماری گرمابه‌های سنتی هستند. حمام فین ‌در‌سال 1314 جزو آثار ملی ایران به ثبت رسید؛ این مجموعه همچنین در سال 2011 در فهرست میراث جهانی یونسكو به ثبت رسیده است.
 
حمام‌ خان (كاشان)

یكی دیگر از حمام‌های برجای مانده از مجموعه حمام‌های تاریخی و سنتی ایران، حمام خان در بازار كاشان است كه متعلق به میرزاعبدالرزاق حاكم زندی شهر كاشان بوده است.
 
این حاكم كه در ساخت و مرمت شهر كاشان بسیار دلسوزانه تلاش كرده، این حمام را در سال 1187 هجری قمری بنا كرده است. حمام خان در حال حاضر در تملك خصوصی قرار دارد.
 
حمام حاج شهبازخان (كرمانشاه)

این حمام كه از بناهای دوره قاجار محسوب می‌شود، در خیابان مدرس‌ در راسته بازار و در میان بافت قدیمی شهر كرمانشاه واقع شده است. حمام حاج شهبازخان در سال 1232 هجری قمری به دستور حاج شهبازخان، پسر منوچهر خان بیگلربیگی از رجال سیاسی دوره قاجار ساخته شد.
 
این حمام از تمام‌ المان‌های معماری حمام‌های سنتی بهره برده است. گنبدهای این حمام با استفاده از آهك‌بری به زیبایی مقرنس‌كاری شده‌اند. نقاشی‌های دیواری از دیگر تزئینات چشم‌نواز این حمام به شمار می‌آیند. حمام حاج‌شهبازخان در‌سال‌1386 به شماره 20495 در شمار آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

دوشنبه, 15 دی 1393 ساعت 10:00

مقررات ملی ساختمان

نوشته شده توسط
این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)
مقررات ملی ساختمان - 5.0 out of 5 based on 1 vote

مقررات ملی ساختمان

مقررات ملی ساختمان

مبحث 14،تاسیسات گرمایی، تعویض هوا و تهویه مطبوع

وزارت مسکن و شهرسازی

وزارت امور مسکن و ساختمان 1388

فهرست عناوین 

  • سخن اول
  • مقررات ملی ساختمان
  • تنظیم مقررات ملی ساختمان
  • سلسله مراتب تنظیم مقررات ملی ساختمان
  • انتشار مقررات ملی ساختمان
  • معرفي مباحث مقررات ملی ساختمان
  • فهرست استانداردهای ملی ایران
  • و سایر مباحث مطرح در مبحث 14 مقررات ملی ساختمان

این مطلب در 215 صفحه در اختیار شما عزیزان قرار داده شده است.

حجم فایل:3.13 مگا بایت

پسورد فایل: www.pupuol.com

مقررات ملی ساختمان

مقررات ملی ساختمان

مقررات ملی ساختمان مجموعه‌ای است از ضوابط فنی، اجرایی و حقوقی لازم الرعایه در طراحی، نظارت و اجرای عملیات ساختمانی اعم از تخریب، نوسازی، توسعه بنا، تعمیر و مرمت اساسی، تغییر کاربری و بهره برداری از ساختمان؛ که به منظور تامین ایمنی، بهره دهی مناسب، آسایش، بهداشت و صرفه اقتصادی تهیه شده است.

تنظیم مقررات ملی ساختمان
وزارت مسکن و شهرسازی طبق ماده ۳۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان وظیفه تدوین مقررات ملی ساختمان را به عهده دارد. این وزارتخانه با تشکیل شورایی تحت عنوان «شورای تدوین مقررات ملی ساختمان» با عضویت استادان و صاحبنظران برجسته کشور به منظور نظارت بر تهیه و هماهنگی بین مباحث از حیث شکل، ادبیات، واژه‌پردازی، حدود و دامنهٔ کاربرد و همچنین با تشکیل‌دادن «کمیته‌های تخصصی» شرایط لازم برای تدوین این مقررات را به وجود آورده است.

سلسله مراتب تنظیم مقررات ملی ساختمان
پس از تهیه پیش نویس مقدماتی مبحث مورد نظر، کمیته‌های تخصصی مربوط به هر مبحث پیش نویس مذکور را مورد بررسی و تبادل نظر قرار داده و با انجام نظرخواهی از مراجع ذیصلاح آخرین اصلاحات و تغییرات لازم را اعمال می‌کنند. متن نهایی پس از تایید شورای تدوین مقررات ملی ساختمان برای تصویب به وزیر مسکن و شهرسازی پیشنهاد می‌شود.

انتشار مقررات ملی ساختمان
مقررات ملی ساختمان در قالب بیست و دو جلد کتاب که هر جلد مربوط به یک مبحث خاص می‌باشد منتشر شده است. مباحث عبارتند از:

  • مبحث اول: تعاریف
  • مبحث دوم: نظامات اداری
  • مبحث سوم: حفاظت ساختمانها در مقابل حریق
  • مبحث چهارم: الزامات عمومی ساختمان
  • مبحث پنجم: مصالح و فراورده‌های ساختمانی
  • مبحث ششم: بارهای وارد بر ساختمان
  • مبحث هفتم: پی و پی سازی
  • مبحث هشتم: طرح و اجرای ساختمانهای با مصالح بنایی
  • مبحث نهم: طرح و اجرای ساختمانهای بتن آرمه
  • مبحث دهم: طرح و اجرای ساختمانهای فولادی
  • مبحث یازدهم: اجرای صنعتی ساختمانها
  • مبحث دوازدهم: ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا
  • مبحث سیزدهم: طرح و اجرای تاسیسات برقی ساختمانها
  • مبحث چهاردهم: تاسیسات مکانیکی
  • مبحث پانزدهم: آسانسورها و پله‌های برقی
  • مبحث شانزدهم: تاسیسات بهداشتی
  • مبحث هفدهم: لوله کشی گاز طبیعی
  • مبحث هجدهم: عایق بندی و تنظیم صدا
  • مبحث نوزدهم: صرفه‌جویی در مصرف انرژی
  • مبحث بیستم: علائم و تابلوها
  • مبحث بیست و یکم: پدافند غیرعامل
  • مبحث بیست و دوم: مراقبت و نگهداری از ساختمان‌

معرفي    
     مقررات ملی ساختمان مجموعه قوانین لازم‌الاجرایی است که رعایت آن در ساخت و ساز می‌تواند به تأمین ایمنی و آسایش ساکنان آنها منجر شود. مقررات ملی که با توجه به سطح فناوری کشور تدوین شده است، امروزه میثاق جامعه مهندسی کشور است و توانسته است قابلیت‌های خود را در عرصه‌های مرتبط نشان دهد. مقررات ملی در کشور ما سابقه طولانی نداشته و در مواردی نيز حسب نياز، ضوابط سایر کشورها بومی شده است، اما امروز با توجه به حجم بالای ساخت‌ و سازها و نیاز روزافزون به روش‌هاي طرح و اجراي نوين و مصالح و فرآورده‌های ساختمانی، باید بیش از پیش مورد توجه جامعه مهندسی و صنایع مرتبط کشور قرار گيرد، به گونه‌ای که مقررات ملي ساختمان در تمام وجوه و اركان ساخت و ساز حاكم باشد. این وظیفه بزرگی است که باید جامعه مهندسی به دوش بکشد.
تجربه زلزله‌های گذشته، پایین بودن عمر مفید ساختمان‌ها، نیاز به تعمیرات فراوان در طول دوره بهره‌برداری ساختمان‌ها و ... نشان می‌دهد که ساخت‌ و سازهای سنتی دیگر جوابگوی جامعه روبه‌ رشد ایران اسلامی نیست و با توجه به افق سند چشم‌انداز بیست ساله کشور، اهمیت مقررات ملی ساختمان بیش از پیش آشکار می‌شود.

توسعه مقررات ملی در گرو تمهيدات و اقداماتي است که برخي از آنهاً در ادامه برشمرده می‌شود:
آیین‌نامه‌ها و راهنماهای پشتیبان که باید برخاسته از نتایج تحقیقات باشد. تحقیقات درازمدت و هدف‌مندی که شرایط و مقتضیات کشور از قبیل اقلیم، زمین‌شناسی و .... برحسب مورد در آن‌ها لحاظ شده باشد
• آموزش و بازآموزی هدفمند در دوره‌های مشخص در سطوح مختلف کاری از کارگر ساده تا مهندسان
• ارتقای فرهنگ عمومی و آشنا نمودن افراد ذينفع به حقوق خود
• بیمه ساختمان
• گواهی‌نامه‌های فنی
• توجه بیشتر به حفظ محیط زیست
• و از همه مهم‌تر نظام بازخورد برای توسعه و بازنگری مباحث مختلف

در این راه باید از صاحبان ایده و مجریان و برنامه‌ریزان و تدوین کنندگان مجموعه مباحث مقررات ملی ساختمان که زمینه توسعه پایدار در کشور را فراهم کرده‌اند، تشکر نمود. اگرچه مجموعه مباحث مقررات ملی کامل نيست اما آن چه موجود است باید رعایت شده و در تکمیل و غنای آن تلاش کرد.
مقررات ملی ساختمان
مقررات ملی ساختمان مجموعه ‌ای است از ضوابط فنی، اجرایی و حقوقی لازم در طراحی، نظارت و اجرای عملیات ساختمانی اعم از تخریب، نوسازی، توسعه بنا، تعمیر و مرمت اساسی، تغییر کاربری و بهره برداری از ساختمان؛ که به منظور تامین ایمنی ، بهره دهی مناسب، آسایش، بهداشت و صرفه اقتصادی تهیه شده است.
وزارت مسکن و شهرسازی طبق ماده ۳۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان وظیفه تدوین مقررات ملی ساختمان را به عهده دارد. این وزارت خانه با تشکیل شورایی تحت عنوان شورای تدوین مقررات ملی ساختمان با عضویت استادان و صاحبنظران برجسته کشور به منظور نظارت بر تهیه و هماهنگی بین مباحث از حیث شکل، ادبیات، واژه پردازی، حدود و دامنه کاربرد و همچنین با تشکیل دادن کمیته‌ های تخصصی شرایط لازم برای تدوین این مقررات را به وجود آورده است.
مقررات ملی ساختمان در قالب بیست جلد کتاب که هر جلد مربوط به یک مبحث خاص می‌باشد منتشر شده است.
مبحث اول مقررات ملی ساختمان
فهرست مطالب به صورت است:
• کلیات : 1- هدف
• مفاھیم اصلی و راھنمای تدوین مقررات ملی ساختمان :1- مقررات ملی ساختمان ، 2- موضوع مقررات ملی ساختمان ، 3- کاربرد مقررات ملی ساختمان ، 4- قلمرو مقررات ملی ساختمان ، 5- سازمانھای عھده دار کنترل ، 6- مأموران عھده دار کنترل ، 7- مراجع تصویب ، 8- اعتبار حرفه ای و تخصصی مقررات ملی ساختمان ، 9- حوزه شمول مقررات ملی ساختمان ، 10- تدوین مقررات ملی ساختمان ، 11- طرح کلی مقررات ملی ساختمان ایران
• شیوه نامه بخش بندی و نگارش مباحث
• نحوه استفاده از مبحث اول
• فھرست تعاریف
کلیات
کلیه واژه ھا و اصطلاحات فنی و حقوقی به کار رفته در تمامی مباحث مقررات ملی ساختمان در این مبحث گردآوری شده است. اما به دلیل چاپ تدریجی مباحث مختلف مقررات ملی ساختمان، ھر مبحث، واژه ھا و اصطلاحات خود را جداگانه تھیه نموده است، لذا به منظور حفظ ھماھنگی در کل مجموعه این مقررات، ھمه این واژه ھا در مبحث اول تحت عنوان تعاریف منتشرمیگردد.
1 – ھدف
ھدف از تدوین این مبحث، ایجاد پایه ای برای تفاھم میان دست اندرکاران صنعت ساختمان و یکسان سازی مفاھیم در حوزه شمول مقررات ملی ساختمان میباشد.ھمچنین این مبحث منبع مناسبی بر آموزش و ارجاع در کلیه بخش ھای صنعت ساختمان خواھد بود. از طرفی با توجه به اینکه ممکن است یک تعریف در بخش ھای مختلف این صنعت به گونه ھای متفاوتی ارائه گردند، با گردآوری آنھا در یک مجموعه، مرجعی مناسب جھت مقایسه نحوه کاربرد تعاریف در بخش ھای مختلف، برای دست اندرکاران و قانونگذاران فراھم می گردد، تا ھدف خود را از بیان یک واژه، از میان تعاریف مختلف برای آن واژه، بیان نمایند.
مفاھیم اصلی و راھنمای تدوین مقررات ملی ساختمان

1- مقررات ملی ساختمان
مقررات ملی ساختمان عبارت است از مجموعه:
الف- اصول و قواعد فنی که رعایت آنھا در طراحی، محاسبه، اجرا، بھره برداری و نگھداری ساختمان ھا، به منظور اطمینان از ایمنی، بھداشت، بھره دھی مناسب، آسایش و صرفه اقتصادی الزامی است.
ب-آئین نامه کنترل اجرا که حوزه شمول اصول و قواعد آن، ترتیب کنترل اجرای آنھا، حدود و اختیارات و وظائف سازمان ھای عھده دار کنترل و ترویج این اصول و قواعد در ھر مبحث را تعیین میکند.
2- موضوع مقررات ملی ساختمان
موضوع مقررات ملی ساختمان، عملیات ساختمانی است که به یکی از صورتھای زیر انجام میشود:
احداث : یعنی برپا کردن ساختمان در روی زمین خالی؛
بھسازی : یعنی امروزی کردن ساختمان موجود، از طریق تغییر تیغه بندی و فضاھا، نماسازی، تأسیسات مکانیکی و برقی و یا تقویت عناصر باربر با حفظ استخوان بندی ( پی و عناصر باربر )؛
بازسازی : یعنی دوباره سازی بخش ھای عمده ای از ساختمان که در اثر سانحه یا فرسودگی آسیب دیده اند؛
تغییر کاربری : یعنی تغییر نوع بھره برداری از ساختمان، که مستلزم سنجش توان ھای فضائی ( معماری )، سازهای، تأسیسات مکانیکی و تأسیسات برقی و تأسیسات ترافیکی ساختمان موجود برای بھره برداری جدید و ایجاد تغییرات لازم در معماری، سازه، تأسیسات مکانیکی و تأسیسات برقی است؛
تعمیر : یعنی تعویض اجزاء فرسوده و از کار افتاده ساختمان، گاھی ھمراه با تغییرات جزئی در فضاھا، بدون بھسازی یا با اندکی بھسازی؛
تخریب : یعنی خراب کردن تمام یا بخشھائی از ساختمان موجود برای احداث، بھسازی، بازسازی، تغییر کاربری، تعمیر یا آزاد کردن زمین زیر ساختمان؛
توسعه : یعنی گسترش دادن ساختمان موجود در سطح یا افزودن طبقات به آن؛
3- کاربرد مقررات ملی ساختمان
مقررات ملی ساختمان، شامل اصول و قواعد فنی و آئین نامه کنترل و اجراء، سند مرجع برای اقدامات کنترلی سازمانھا و مأموران عھده دار کنترل ساختمان می باشد .بنابراین دستگاھھا و مأموران کنترل، فعالیتھای ساختمانی را براساس الزامات این سند بازبینی و کنترل می کنند، عوامل مسئول در فعالیتھای ساختمانی نیز برای دریافت تأییدیه سازمانھای عھده دار کنترل، فعالیتھای خود را با الزامات این سند منطبق مینمایند.
4- قلمرو مقررات ملی ساختمان
قلمرو مقررات ملی ساختمان کلیه فعالیت ھای طراحی، اجرا، آزمایش، نگھداری و بھره برداری را در بر می گیرد. در طراحی، نقشه ھا و محاسبات در اجرا، جزئیات در حال اجرا و اجرا شده، در آزمایش، عین آزمایش یا گزارش نتایج آزمای ش، در نگھداری، گزارش نگھداری، و در بھره برداری، کیفیت بھره برداری مورد بازبینی و کنترل قرار میگیرد.
5- سازمان ھای عھده دار کنترل
سازمانھای عھده دار کنترل عبارتند از : شھرداری ھا در محدوده و حریم شھرھا، استانداری ھا یا نمایندگان آنھا در غیر شھرک ھای واقع در خارج محدوده و حریم شھرھا، و سازمان ھای مسکن و شھرسازی استان ھا در شھرک ھای واقع در خارج محدوده و حریم شھرھا.
6- مأموران عھده دار کنترل
مأموران عھده دار کنترل عبارتند از کارشناسانی که از طرف سازمان ھای عھده دار کنترل مأمور این کار میشوند. مشارکت مأموران عھده دار کنترل که دارای بالاترین تجربیات اجرائی در اجرای مقررات ملی ساختمان ھستند، در جریان تدوین و بازنگری ھای مقررات، امکان پذیری عملی آن را تضمین خواھد کرد.
7- مراجع تصویب
مرجع تصویب بخشی از مقررات ملی ساختمان که اصول و قواعد فنی نام دارد وزارت مسکن و شھرسازی، و مرجع تصویب بخش دیگر که آئیننامه کنترل و اجرا نام دارد، ھیئت وزیران است.
8- اعتبار حرفه ای و تخصصی مقررات ملی ساختمان
مقررات ملی ساختمان باید حتی المقدور قبل از تصویب مراجع قانونی، اعتبار حرفه ای و تخصصی لازم را کسب کرده باشد .به این منظور لازم است مشارکت ھمه نھادھای حرفه ای و تخصصی ذیربط از قبیل سازمان ھای نظام مھندسی ساختمان استان ھا، جامعه مشاوران ایران، انجمن صنفی مھندسان معمار و شھرساز، انجمن صنفی شرکت ھای ساختمانی، انجمن صنفی شرکت ھای تأسیساتی و تجھیزاتی، انجمن مھندسان محاسب، انجمن تولید کنندگان مصالح و لوازم ساختمانی و تجھیزاتی سایر انجمن ھای مھندسی و مخصوصاً جامعه مأموران عھده دار کنترل، در جریان تدوین مقررات به نحو گسترده و مؤثر جلب شود.
9- حوزه شمول مقررات ملی ساختمان
حوزه شمول اجرای مقررات ملی ساختمان محدوده ھای جغرافیائی معین و انواعی از ساختمان است که در جریان تدوین مقررات براساس نظرخواھی از مجامع حرفه ای ذیربط مخصوصاً سازمان ھای نظام مھندسی ساختمان استانھا پیشنھاد شده و پس از تأیید وزارتخانه ھای وزارت کشور و وزارت مسکن و شهرسازی به تصویب ھیئت وزیران می رسد و به عنوان جزئی از آئین نامه کنترل اجرا محسوب و ضمیمه اصول و قواعد فنی میگردد.در مناطق جغرافیائی و انواع ساختمان ھائی که در حوزه شمول قرار ندارند اجرای مقررات ملی ساختمان جنبه پیشنھادی دارد.
10 - تدوین مقررات ملی ساختمان
تدوین مقررات ملی ساختمان عبارت است از مجموعه بررسی ھا و پژوھش ھا و تبادل نظرھائی که براساس طرح کلی مقررات ملی ساختمان ایران انجام شده و پس از تھیه پیش نویس اولیه مورد نظر خواھی قرار گرفته و مراحل تأیید کمیته ھای تخصصی و شورای تدوین مقررات ملی ساختمان را طی کرده و حسب مورد آماده تصویب وزیر مسکن و شھرسازی یا ھیئت وزیران میگردد.
مبحث دوم مقررات ملی ساختمان - نظامات اداری
این کتاب شامل نظامات اداری در یازده عنوان و یک پیوست با عنوان مجموعه شیوه نامه ھا ی مصوب اردیبھشت ماه 1384 و شامل ھشت فصل به شرح زیر می باشد:
فصل اول
2-1 تعاریف
2-2 مقررات ملی ساختمان
2-3 اشخاص حقوقی و دفاتر مھندسی طراحی ساختمان
2-4 اشخاص حقوقی و دفاتر مھندسی اجرای ساختمان
2-5 ناظر
2-6 شھرداری ھا و سایر مراجع صدور پروانه ساختمان
2-7 سازمان نظام مھندسی ساختمان
2-8 وزارت مسکن و شھرسازی
2-9 شناسنامه فنی و ملکی ساختمان
2-10 ترویج
2-11 متفرقه
پیوست - مجموعه شیوه نامه مصوب اردیبھشت ماه 1384
ماده ١- تعاریف
ماده ٢- اھداف
ماده ٣- خدمات طراحی ، اجرا ، نظارت ساختمان
فصل دوم: طراحی ساختمان
ماده ۴- طراحی ساختمان
ماده ۵- دفاتر مھندسی طراحی ساختمان
ماده ۶- طراحان حقوقی ساختمان
فصل سوم: اجرای ساختمان
ماده ٧- اجرای ساختمان
ماده ٨- دفاتر مھندسی اجرای ساختمان
ماده ٩- مجریان حقوقی ساختمان
ماده ١٠ - مجریان انبوه سازکاربرگ ھای شماره ١و ٢و ٣ انبوه ساز
ماده ١١ - حدود صلاحیت و ظرفیت اشتغال کاردان ھای فنی، دیپلمه ھای فنی و معماران تجربی
ماده ١٢ - طرح و ساخت ساختمان توسط مجریان حقوقی یا دفاتر مھندسی اجرای ساختمان
فصل چھارم: نظارت ساختمان
ماده ١٣ - نظارت ساختمان
ماده ١۴ - ناظران حقیقی ساختمان
ماده ١۵ - ناظران حقوقی ساختمان
ماده ١۶ - نحوه ارجاع کار نظارت ساختمان به ناظران حقیقی و حقوقی و عرفی ناظران به صاحب کاران و شھرداری، نحوه دریافت و نظارت، حق الزحمه تھیه و صدور شناسنامه فنی و ملکی
مدارک مورد نیاز برای صدور پروانه اشتغال طراحی، اجرا و نظارت ساختمان
فصل پنجم: فھرست ھای قیمت خدمات مھندسی و نحوه عمل به ماده ١٢آیین نامه اجرایی
ماده ١٧ - نحوه محاسبه حق الزحمه خدمات مھندسی ساختمان در بخش طراحی و نظارت موضوع ماده 17 آیین نامه اجرایی
ماده ١٨ - نحوه عمل به ماده ١٢ آیین نامه اجرایی و تبصره ھای آن
فصل ششم: شناسنامه فنی و ملکی ساختمان
ماده ١٩ - شناسنامه فنی و ملکی ساختمان دفترچه اطلاعات ساختمان
فصل ھفتم: شیوه نامه تعیین حدود صلاحیت و ظرفیت اشتغال اشخاص حقوقی موضوع تبصره ۴ ماده ١١آئین نامه
اجرایی قانون نظام مھندسی و کنترل ساختمان
فصل ھشتم: پیوست مربوط به شیوه نامه مجریان ساختمان شامل شرایط عمومی قرارداد مجریان ساختمان، شرایط
خصوصی قرارداد مجریان ساختمان و قراردادھای ھمسان مجریان ساختمان
2-1 تعاریف
2-1-1 اصطلاحات زیر در معانی مربوط به کار میروند:
2-1-1-1 دفتر مھندسی : ھر گونه محل انجام خدمات مھندسی ساختمان که طبق ماده ٩ آیین نامه اجرایی قانون نظام مھندسی و کنترل ساختمان مجوز فعالیت دریافت نموده باشد.
2-1-1-2 شخص حقیقی : مھندسان دارای پروانه اشتغال به کار مھندسی، کاردان ھای فنی و معماران تجربی دارای پروانه اشتغال بکار کاردانی یا تجربی می باشند.
2-1-1-3 شخص حقوقی : شرکت، موسسه، سازمان و نھاد عمومی یا خصوصی که برای انجام خدمات مھندسی، دارای پروانه اشتغال بکار مھندسی شخص حقوقی معتبر از وزارت مسکن و شھرسازی باشد.
2-2 مقررات ملی ساختمان
2-2-1 مقررات ملی ساختمان، مجموعه اصول و قواعد فنی و ترتیب کنترل اجرای آنھاست که باید در طراحی، محاسبه، اجرا، بھره برداری و نگھداری ساختمان ھا در جھت تأمین ایمنی، بھداشت، بھره دھی مناسب، آسایش، صرفه اقتصادی، حفاظت محیط زیست و صرفه جویی در مصرف انرژی و حفظ سرمایه ھای ملی رعایت شود.
2-2-2 مقررات ملی ساختمان دارای اصول مشترک و یکسان لازم الاجرا در سراسر کشور است و بر ھرگونه عملیات ساختمانی نظیر تخریب، احداث بنا، تغییر در کاربری بنای موجود، توسعه بنا، تعمیراساسی و تقویت بنا حاکم میباشد.
2-2-3 مقررات ملی ساختمان به عنوان تنھا مرجع فنی و اصل حاکم در تشخیص صحت طراحی، محاسبه، اجرا، بھره برداری و نگھداری ساختمان ھا اعم از مسکونی، اداری، تجاری، عمومی، آموزشی، بھداشتی و نظایر آن است.
تبصره: در مباحثی که مقررات ملی ساختمان تدوین نگردیده باشد، تا زمان تصویب، منابع معتبر ( به طور ترجیحی منتشر شده توسط مراجع ملی ذیربط ) ملاک عمل خواھند بود.
2-3 اشخاص حقوقی و دفاتر مھندسی طراحی ساختمان
2-3-1 به منظور تنسیق امور صنفی و شغلی مھندسان متخصص در رشته ھای ھفت گانه ساختمان و در جھت ارائه خدمات مھندسی کارآمد، کلیه طراحی ھا از جمله معماری، سازه، تأسیسات برقی و مکانیکی باید توسط اشخاص حقوقی یا دفاتر مھندسی طراحی ساختمانی صلاحیت دار دارای پروانه اشتغال، بعنوان طراح تھیه گردد.
تبصره ١: برای تعیین فعالیت ھای اشخاص حقیقی دارای پروانه اشتغال، وزارت مسکن وشھرسازی نسبت به تھیه و ابلاغ دستورالعمل لازم اقدام خواھد نمود.
تبصره ٢: اشخاص حقیقی دارنده پروانه اشتغال به کار مھندسی می توانند دفتر مھندسی طراحی تشکیل دھند مشروط به آن که برای دفتر یادشده از وزارت مسکن و شھرسازی مجوز فعالیت دریافت نمایند و در محل اشتغال به این فعالیت تابلوی دفتر مھندسی نصب کنند.
2-3-2 اشخاص حقوقی، موسس یا موسسین دفاتر مھندسی طراحی ساختمان باید دارای پروانه اشتغال به کار مھندسی معتبر از وزارت مسکن و شھرسازی باشند و مطابق با قراردادی که با مالک منعقد می نمایند عھده دار انجام خدمات براساس دستورالعمل ابلاغی از طرف وزارت مسکن و شھرسازی خواھند بود.
2-3-3 شھرداری ھا و سایر مراجع صدور پروانه ساختمانی مکلفند تنھا نقشه ھایی را بپذیرند که توسط اشخاص حقوقی، یا مسئولین دفاتر مھندسی طراحی ساختمان و طراح آن در حدود صلاحیت و ظرفیت مربوط امضاء و مھر شده است.
2-3-4 سازمان نظام مھندسی استان موظف به نظارت بر حسن انجام خدمات اشخاص حقوقی و دفاتر مھندسی طراحی ساختمان می باشد و در صورت مشاھده تخلف باید مراتب را حسب مورد برای رسیدگی و اتخاذ تصمیم به شورای انتظامی استان، سازمان مسکن و شھرسازی استان و سایر مراجع قانونی ذیربط اعلام نمایند.در صورت احراز ھرگونه تخلف، برخورد انضباطی تا حد ابطال پروانه اشتغال صورت خواھد پذیرفت.
2-4 اشخاص حقوقی و دفاتر مھندسی اجرای ساختمان
2-4-1 کلیه عملیات اجرایی ساختمان باید توسط اشخاص حقوقی و دفاتر مھندسی اجرای ساختمان به عنوان مجری، طبق دستورالعمل ابلاغی از طرف وزارت مسکن و شھرسازی انجام شود و مالکان برای انجام امور ساختمانی خود مکلفند از اینگونه مجریان استفاده نمایند.
2-4-2 مجری ساختمان در زمینه اجرا، دارای پروانه اشتغال به کار از وزارت مسکن و شھرسازی است و مطابق با قراردادھای ھمسان که با مالکان منعقد می نماید اجرای عملیات ساختمان را براساس نقشه ھای مصوب و کلیه مدارک منضم به قرارداد بر عھده دارد .مجری ساختمان نماینده فنی مالک در اجرای ساختمان بوده و پاسخگوی کلیه مراحل اجرای کار به ناظر و دیگر مراجع کنترل ساختمان میباشد.
تبصره: شھرداری ھا و سایر مراجع صدور پروانه ساختمانی موظفند نام و مشخصات مجری واجد شرایط را که توسط مالک معرفی شده و نسخه ای از قرارداد منعقد شده با او را که در اختیار شھرداری و سازمان نظام مھندسی ساختمان استان قرار داده است، در پروانه مربوط قید نمایند .مالکانی که دارای پروانه اشتغال به کار در زمینه اجرا می باشند نیازی به ارائه قرارداد ندارند.
2-4-3 مجری ساختمان مسئولیت صحت انجام کلیه عملیات اجرایی ساختمان را برعھده دارد و در اجرای این عملیات باید مقررات ملی ساختمان، ضوابط و مقررات شھرسازی، محتوای پروانه ساختمان و نقشه ھای مصوب مرجع صدور پروانه را رعایت نماید.
2-4-4 رعایت اصول ایمنی و حفاظت کارگاه و مسائل زیست محیطی به عھده مجری می باشد.
2-4-5 مجری موظف است برنامه زمانبندی کارھای اجرایی را به اطلاع ناظر برساند و کلیه عملیات اجرایی به ویژه قسمتھایی از ساختمان که پوشیده خواھند شد با ھماھنگی ناظر انجام داده و شرایط نظارت در چھارچوب وظایف ناظر ( ناظرین ) در محدوده کارگاه را فراھم سازد.
2-4-6 مجری موظف است قبل از اجرا، کلیه نقشه ھا را بررسی و در صورت مشاھده اشکال، نظرات پیشنھادی خود را برای اصلاح به طور کتبی به طراح اعلام نماید.
تبصره: مجری موظف است در حین اجرا، چنانچه تغییراتی در برنامه تفصیلی اجرایی ضروری تشخیص دھد، قبل از موعد انجام کار، مراتب را با ذکر دلیل به طور کتبی به مالک اطلاع دھد .اعمال ھرگونه تغییر، مستلزم کسب مجوز کتبی ناظر خواھد بود.
2-4-7 مجری مکلف است حسب مورد از مھندسان رشته ھای دیگر ساختمان، کاردان ھای فنی، معماران تجربی، کارگران و استادکاران و ھمچنین عوامل فنی ماھر استفاده کند و در ھر محل که به موجب ماده ٤ قانون نظام مھندسی و کنترل ساختمان داشتن پروانه مھارت فنی الزامی شده باشد، مقررات مذکور را رعایت نماید.
2-4-8 مجری مکلف است از مصالح مناسب مطابق مشخصات فنی ارائه شده در نقشه ھا استفاده نموده و اشخاص حقوقی و دفاتر مھندسی اجرای ساختمان در صورتیکه مصالحی دارای استاندارد اجباری است از این نوع مصالح استفاده نماید.
2-4-9 مجری مکلف است پس از پایان کار نسبت به تھیه نقشه ھا به ھمان صورتی که اجرا شده یعنی نقشه ھای چون ساخت اعم از معماری، سازه ای و تأسیساتی و مانند آن اقدام نموده و پس از امضاء و اخذ تأیید ناظر ( ناظران ) یک نسخه از آنھا را تحویل مالک و یک نسخه ھم به شھرداری مربوط تحویل نماید.
2-4-10 مجری مکلف است نسبت به تضمین کیفیت اجرای ساختمانی که به مسئولیت خود می سازد، براساس دستورالعمل ابلاغی وزارت مسکن و شھرسازی اقدام نماید و مواردی که مکلف به ارائه بیمه نامه تضمین کیفیت شده باشد، بیمه مزبور را به نفع مالک و یا مالکان بعدی تھیه و در اختیار ایشان قرار دھد.
2-4-11 سازمان نظام مھندسی ساختمان استان و سایر مراجع کنترل ساختمان می توانند عملکرد اجرایی اشخاص حقوقی و دفاتر مھندسی اجرای ساختمان را بررسی نمایند و مکلفند در صورت اطلاع و مشاھده ھرگونه تخلف، مراتب را برای بررسی و اتخاذ تصمیم، حسب مورد به سازمان مسکن و شھرسازی استان و شورای انتظامی سازمان نظام مھندسی ساختمان اعلام، تا در صورت محکومیت نسبت به برخورد انضباطی تا حد ابطال پروانه اشتغال اقدام نمایند.
تبصره: در صورت بروز خسارت ناشی از عملکرد مجری، وی موظف است خسارت مربوط را که به تأیید مراجع ذیصلاح رسیده است جبران نماید.
2-4-12 اشخاص حقوقی یا دفاتر مھندسی طراحی ساختمان که توانائی طراحی و اجرای پروژه را بصورت توام دارند، می توانند از وزارت مسکن و شھرسازی درخواست صلاحیت طرح و ساخت بنمایند .
مبحث سوم مقررات ملی ساختمان - حفاظت ساختمان ها در مقابل حریق
فهرست مطالب این مبحث از
مقررات ملی ساختمان به صورت زیر است:
3-1-1 تعاریف
3-1-2 مقررات کلی
3-1-3 بخش ھای سه گانه راه خروج
3-1-4 اجزای تشکیل دھنده راه خروج
3-1-5 ظرفیت راھھای خروج
3-1-6 حداقل تعداد راھھای خروج الزامی
3-1-7 چگونگی استقرار راھھای خروج
3-1-8 روشنایی راھھای خروج
3-1-9 علامتگذاری راھھای خروج
3-1-10 ضوابط اختصاصی راهھای خروج در تصرف ھای مسکونی
3-1-11 ضوابط اختصاصی راههای خروج در تصرف ھای آموزشی / فرھنگی
3-1-12 ضوابط اختصاصی راھھای خروج در تصرف ھای درمانی / مراقبتی
3-1-13 ضوابط اختصاصی راھھای خروج در تصرف ھای تجمعی
3-1-14 ضوابط اختصاصی راھھای خروج در تصرف ھای اداری / حرفه ای
3-1-15 ضوابط اختصاصی راھھای خروج در تصرف ھای کسبی / تجاری
3-1-16 ضوابط اختصاصی راھھای خروج در تصرف ھای صنعتی
3-1-17 ضوابط اختصاصی راھھای خروج در تصرف ھای انباری
3-1-18 ضوابط اختصاصی ساختمان ھای بلند
ضمیمه: معادل انگلیسی تعاریف
مقدمه
اجرای تأسیسات برقی و مکانیکی در ساختمان ھا، استفاده از مصالح سوختنی، توسعه شبکه ھای انرژی، برق و گاز و بکارگیری تجھیزات گوناگون سبب افزایش احتمال آتش سوزی در ساختمان ھا گردیده است و به ھمین دلیل توجه بیشتر به موضوع حفاظت ساختمان ھا در برابر حریق، امری الزامی و اجتناب ناپذیر محسوب می گردد .به منظور حفظ جان و مال انسان ھا و فراھم ساختن ایمنی لازم در برابر آتش سوزی، رعایت اصولی در طراحی و اجرای ساختمان ھا ضروری است که مھمترین آن عبارتند از:
تأمین تمھیدات لازم در طراحی و اجرای ساختمانھا بمنظور پیشگیری از بروز حریق.
فراھم ساختن شبکه ھای علائمی محافظ ( تشخیص، ھشدار، اعلام ) و امکانات مھار، کنترل و اطفاء حریق در ساختمان.
جلوگیری از گسترش آتش و دود در ساختمان و سرایت حریق از یک ساختمان به ساختمان دیگر.
پیش بینی راه ھای خروج جھت خارج شدن به موقع و ایمن افراد از ساختمان و انتقال آنان به مکان ھای امن بر اساس تصمیمات متخذه در جلسات کمیته تخصصی مبحث سوم، در نخستین مرحله از تدوین و تصویب مقررات ملی ساختمان پیرامون حفاظت ساختمان ھا در برابر حریق، تأمین ایمنی لازم جھت حفظ جان انسانھا مورد تأکید بوده است و به ھمین دلیل در این مرحله مقررات و ضوابط مربوط به راه ھای خروج از بنا و فرار از حریق که از بیشترین اھمیت و تاثیر در این راستا برخوردار می باشند، به شرح صفحات پیوست تدوین و پس از بررسی و تصویب در کمیته تخصصی مبحث سوم جھت تصویب نھایی به شورای تدوین مقررات ملی تقدیم گردیده است.
بدیھی است ضوابط مربوط به:
• موقعیت و ابعاد ساختمان
• انواع ساختارھا
• محافظت سازه، قطعات و مصالح
• پلکان ھا و آسانسورھا
• دیوارھا و نازک کاری ھای ساختمان
• تأسیسات برقی و مکانیکی
• سیستم ھای اعلام و اطفاء
در مراحل بعد بر اساس اولویت ھای مورد نظر شورای تدوین مقررات ملی و کمیته تخصصی مبحث سوم تھیه و در زمان مقتضی با توجه به شرایط فنی، تخصصی و اجرایی موجود در کشور از نظر وجود مھارتھای لازم، مصالح، تجھیزات و نیز امکانات اقتصادی کشور بعنوان مقررات ملی اعلام خواھد گردید.
از آنجا که در ھر ساختمان کلیه پیش بینی ھا و تمھیدات لازم جھت ایمنی ساکنان و متصرفان در برابر حریق باید فراھم گردد، ضروری است طراحی و ساخت ساختمان ھا به نحوی صورت گیرد که با توجه به کاربری، ابعاد و تعداد طبقات، به مدت مناسبی در برابر حریق مقاومت نموده و از گسترش حریق به فضاھا یا ساختمان ھای مجاور جلوگیری شود .بدین منظور توجه به الزامات اساسی زیر (تا تصویب مقررات مربوطه) در طراحی و اجرای ساختمان ھا ضروری خواھد بود.
١- طراحی و اجرا به نحوی باشد که در صورت وقوع حریق افراد بتوانند خود را از طریق مسیرھای امن و مشخص شده به محل ایمنی در داخل یا خارج از ساختمان برسانند.بدین منظور لازم است:
- مسیرھای خروج از ساختمان و فرار از حریق به تعداد کافی و با ظرفیت لازم پیش بینی شده و در محل ھای مناسبی از ساختمان قرار گیرند، به نحوی که افراد قادر باشند در صورت وقوع حریق بدون تشویش و اضطراب خود را به محل امن برسانند.
- روشنایی لازم و مناسب در مسیرھای فرار تامین شده و کلیه خروجی ھا به نحو مناسب علامت گذاری و مشخص شوند.
- تمھیدات لازم برای جلوگیری از نفوذ شعله و دود به مسیرھای خروج به نحو مناسب و با توجه به کاربری، ابعاد و ارتفاع ساختمان پیش بینی گردد.
تمھیدات و پیش بینی ھای لازم به منظور جلوگیری از گسترش حریق در داخل ساختمان از طریق پوشش ھا و نازک کاری ھای داخلی، به عمل آید.بدین منظور لازم است :
- تا ھنگام تدوین مقررات و دستورالعمل ھای لازم، تا حد امکان از مصالح غیر سوختنی و یا نیمه سوختنی استفاده شود.
پوشش ھا به نحوی انتخاب شوند که در برابر پیشرفت سطحی شعله مقاومت لازم را دارا بوده و در صورت مشتعل شدن، شدت تولید حرارت ناشی از سوختن آنھا محدود باشد.
طراحی و اجرای ساختمان به نحوی باشد که از گسترش حریق از یک فضا یا ساختمان به فضاھا یا ساختمان ھای مجاور جلوگیری به عمل آید. بدین منظور لازم است :
- در صورت وقوع حریق، ساختمان با توجه به کاربری و ابعاد خود تا مدت مناسبی مقاومت و پایداری خود را حفظ نماید.
- به منظور جلوگیری از گسترش حریق متناسب با کاربری و ابعاد ساختمان فضابندی ھای مناسب در داخل ساختمان، به وسیله ساختارھای مقاوم حریق، صورت گیرد.
- راهھای ارتباطی و فضاھای پنھان نظیر شفت ھا، محل عبور کابل ھا و لوله ھا، فضاھای مجوف بین دیوارھا و نماھای خارجی ساختمان و غیره به نحوی طراحی و اجرا شوند که از گسترش حریق از طریق در داخل آنھا جلوگیری به عمل آید.
- دیوارھای مشترک بین ساختمان ھا به نحوی طراحی و اجرا شوند که در برابر گسترش حریق از یک ساختمان به ساختمان دیگر مقاومت نمایند.
- دیوارھای خارجی ساختمان ، متناسب با کاربری و ابعاد ساختمان در برابر گسترش حریق به خارج از آن مقاومت نمایند.
- بام ھا به نحوی طراحی و اجرا شوند که با توجه به موقعیت ساختمان از گسترش حریق از طریق آن به اماکن مجاور جلوگیری گردد.
٢- کلیه تمھیدات لازم جھت دسترسی نیروھای آت ش نشانی به محل حریق در ساختمان در نظر گرفته شود . بدین منظور لازم است:
- راه رسیدن خودروھا، وسایل و امکانات امکانات آتشنشانی به مجاورت ساختمان وجود داشته باشد.
- برای دسترسی نیروھای آتشنشانی به فضاھای داخلی ساختمان مسیرھای امن در نظر گرفته شود.
- به تناسب کاربری و ابعاد ساختمان ، برای استفاده نیروھای آتش نشانی، امکانات اطفایی در داخل ساختمان پیش بینی گردد.
ھمچنین توجه به این نکته ضروری است در مواردی که سایر مقررات ملی ساختمان مانند مقررات مربوط به تاسیسات برقی و مکانیکی، لوله کشی گاز و سیستم ھای تھویه محدودیت ھای متفاوتی نسبت به ضوابط این مبحث ایجاد و الزام نماید، ضوابطی باید ملاک عمل قرار گیرد که محدودیت بیشتری دارد. و به ویژه National Fire Protection Association (NFPA) در تدوین این مبحث از مدارک فنی و انتشارات نشریه شمارة ١١٢ دفتر تحقیقات و معیارھای فنی سازمان برنامه و بودجه تحت عنوان دستورالعمل اجرایی محافظت ساختمان ھا در برابر آتش سوزی بعنوان مدارک مرجع استفاده شده است. امید است با اجرای این مبحث علاوه بر حفظ جان و مال انسان ھا شاھد تحقق اھداف مقررات ملی ساختمان مانند افزایش عمر مفید ساختمان ھا، حفاظت از سرمایه ھای مردمی و عمومی، صرفه جویی و افزایش بھره وری و تأمین آسایش و ایمنی انسانھا باشیم.
کمیته تخصصی مبحث سوم
دفتر تدوین و ترویج مقررات ملی ساختمان
3-1 راھھای خروج از بنا و فرار از حریق
3-1-1 تعاریف
در این مبحث از مقررات ملی، به منظور اعمال مقررات محافظت ساختمان ھا در برابر حریق، واژه ھا و اصطلاحات با معانی و مفاھیمی که در این بخش ذکر شده است، مورد استفاده واقع میشوند:
آزمایش حریق استاندارد
آزمایش یا آزمایش ھای استاندارد ویژه برای شناسایی مقاومت و رفتار مصالح، فرآورده ھا، اعضا و اجزای ساختمانی در مقابل آتش سوزی، که مشخصات اجرایی آنھا بعد به وسیله مقررات مربوط به خود تعیین خواھد شد.
ارتفاع طبقه و بنا
منظور از ارتفاع یک طبقه، فاصله قائم از کف تمام شده آن طبقه تا کف تمام شده طبقه بالاتر است .ارتفاع طبقه آخر بنا، حد فاصل کف تمام شده آن طبقه تا کف تمام شده متوسط سطح بام ساختمان می باشد. ارتفاع بنا به ارتفاع تمام طبقات یا فاصله قائم از کف زمین طبیعی تا متوسط ارتفاع بام ساختمان گفته می شود.
افزایش بنا
انجام ھرگونه عملیات ساختمانی که سطح یا حجم یک بنا را افزایش دھد.
اعضا باربر
اعضایی از ساختمان که بار مرده و زنده ساختمان را به شالوده ھا انتقال می دھند.
بازارچه
مجموعه ای بنا که برای عرضه غیرمتمرکز کالاھای مختلف در نظر گرفته شده، و یک راه عبور و مرور عمومی با حداقل ٩متر عرض را در بر می گیرد.
بالابر
اتاقک یا سکویی که به مکانیسم بالا و پائین شدن در مسیر قائم و ثابت مجھز باشد.
بنای موجود
بنایی که مطابق مقررات و قوانین گذشته اجرا و تکمیل شده است.
پلکان خارجی
پلکانی که حداقل از یک طرف در ارتباط مستقیم با فضای آزاد باشد.
پلکان متحرک
پلکانی که به کمک وسایل و دستگاھھای مکانیکی حرکت کند. رجوع شود به بند 3-1-4-6
پنجره حریق
پنجره ای که با آزمایش حریق استاندارد حائز شرایط مقاومت و محافظت در برابر حریق متناسب با محل استقرار خود باشد.
پنجره چشمی
پنجره ای که فقط برای تأمین دید به فضای مجاور تعبیه شده باشد.
مقررات ملی ساختمان - مبحث چھارم الزامات عمومی ساختمان

به منظور نظارت بر تامین نیازھای حداقل ساکنین و بھره برداران از ابنیه و ساختمان ھای مشمول قانون نظام مھندسی و کنترل ساختمان، از نظر محدودیت ھا، ابعاد حداقل فضاھا، نورگیری و تھویه مناسب و سایر الزامات عمومی، این مقررات بعنوان بخشی از مقررات ملی ساختمان ایران ملاک عمل قرار می گیرد.
طبق ماده ٣٣ قانون نظام مھندسی و کنترل ساختمان مصوب اسفند ماه ١٣٧۴ ، مجموعه اصول و قواعد فنی و آیین نامه کنترل و اجرای آنھا با نام مقررات ملی ساختمان به منظور اطمینان از ایمنی، بھداشت، بھره دھی مناسب، آسایش و صرفه اقتصادی، مورد استفاده قرار می گیرد.
4-1- کلیات
4-1-1- اھداف
4-1-2- الزام به اجرای مقررات
4-1-3- حدود و دامنه شمول مقررات
4-1-4- تعاریف
4-1-5 دسته بندی ساختمان ھا
4-1-6 انواع تصرف ھا
4-2- ضوابط کلی
4-2-1- شکل و ظاھر ساختمان
4-2-2- الزامات کارگاه ساختمانی
4-2-3- الزامات مصالح و فرآورده ھای ساختمانی
4-2-4- الزامات ساختمان درخصوص تأسیسات و تجھیزات شھری
4-2-5- الزامات ساختمان درخصوص حفاظت در برابر لرزش، حرارت و صدا
4-2-6- الزامات ساختمان درخصوص تجھیزات حفاظت در برابرسوانح
4-2-7- ضوابط نگھداری حیوانات خانگی
4-3- زمین، ساختمان و نحوه استقرار بنا
4-3-1- قرارگیری ساختمان در زمین
4-3-2- سطوح فاقد سقف
4-3-3- تراز ساختمان نسبت به زمین
4-4- ساختمان و اجزایش
4-4-1- دیوارھا، سقف ھا و ستون ھا
4-4-2- بام ھا
4-4-3- پله ھا، راه پله ھا، پله فرار، ورودی، راھروھا، گذرھا، رامپ ھا و جانپناه ھا
4-4-4- آسانسورھا
4-4-5- درھا، پنجره ھا
4-4-6- نمای ساختمان
4-4-7- پیش آمدگی در معابر عمومی
4-5- فضاھای داخلی بنا وتاسیسات ویژه
4-5-1- فضای اقامت
4-5-2- فضای اشتغال
4-5-3- فضای تجمعی
4-5-4- فضای انبار
4-5-5- آشپزخانه
4-5-6- توالت و حمام
4-5-7- فضاھای نیمه باز ساختمان
4-5-8- فضاھای محل توقف خودرو
4-5-9- فضاھای تاسیساتی
4-5-10- مشاعات ساختمان
4-6- ابعاد الزامی در محیط داخلی بنا
4-6-1- حداقل ابعاد و سطح زیربنای الزامی فضاھا
4-6-2- حداقل ارتفاع الزامی و غیر سرگیر فضاھا
4-7- الزامات محیط داخلی به لحاظ تامین نور
4-7-1- تأمین نور طبیعی
4-7-2- تامین نور مصنوعی
4-8- الزامات محیط داخلی به لحاظ تھویه
4-8-1- تھویه طبیعی
4-8-2- تھویه مکانیکی
4-8-3- مجراھای ھوادھی یا ھواگیری
4-9- الزامات ساختمانی جھت استفاده معلولین،سالمندان و ناتوانان جسمی - حرکتی
کلیات
4-1- اھداف
الف) به منظور نظارت بر تأمین نیازھای حداقل ساکنین و بھره برداران از ابنیه و ساختمان ھای مشمول قانون نظام مھندسی و کنترل ساختمان، از نظر محدودیت ھا، ابعاد حداقل فضاھا، نورگیری و تھویه مناسب و سایر الزامات عمومی، این مقررات بعنوان بخشی از مقررات ملی ساختمان ایران ملاک عمل قرار می گیرد.
ب) طبق ماده ٣٣ قانون نظام مھندسی و کنترل ساختمان مصوب اسفند ماه ١٣٧۴ ، مجموعه اصول و قواعد فنی و آیین نامه کنترل و اجرای آنھا با نام مقررات ملی ساختمان به منظور اطمینان از ایمنی، بھداشت، بھره دھی مناسب، آسایش و صرفه اقتصادی، مورد استفاده قرار می گیرد.
4-1-2 الزام به اجرای مقررات
الف) ھمانند سایر مباحث مقررات ملی ساختمان ایران، رعایت این مقررات در طراحی، محاسبه، نظارت، اجرا، بھره برداری و نگھداری بناھا توسط کلیه دستگاهھای دولتی و عمومی و شھرداریھا و سایر مراجع صدور پروانه ساختمان و سازندگان و مھندسان در مناطق شمول مقررات ملی ساختمان ایران الزامی است.
ب) در صورت وجود مقررات دیگر مغایر، رعایت این مقررات در الویت است. این به معنای رعایت نشدن مقررات مصوب دیگر، درصورت عدم مغایرت با این مقررات و سایر مباحث مقررات ملی ساختمان ایران نیست.
ج) ھرگونه تغییر در این مقررات باید پس از طی مراحل قانونی و توسط مقامات ذیربط در شورای تدوین مقررات ملی ساختمان و ابلاغ وزارت مسکن و شھرسازی صورت گیرد. بدین ترتیب مستثنی نمودن ساختمانھا از مواردی یا کل این مجموعه مقررات بدون طی مراحل قانونی ممنوع است.
د) نھادھای ناظر بر امر ساختمان (شھرداری ھا و دیگر دستگاه ھای نظارت کننده در شھرکھا و شھرھای جدید، سازمان ھای نظام مھندسی استان ھا و مھندسان ناظر در مناطق شمول مقررات ملی ساختمان) موظف به نظارت بر اجرای این مقررات می باشند.
4-1-2 حدود و دامنه شمول مقررات
الف) این مقررات ناظر بر کلیه ساختمان ھا و سازهھای مشمول قانون نظام مھندسی و کنترل ساختمان در کشور می باشد.
ب) رعایت این مقررات برای کلیه ساختمانھای آتی الاحداث الزامی است.
ج) رعایت این مقررات در ابنیه در دست احداث و ساختمان ھای موجود بسته به تشخیص کارشناسی نھاد ناظر در امر ساختمان در ھنگام مرمت و بازسازی یا تغییر کاربری و دیگر تغییرات اساسی بنا الزامی است.
د) ساختمان ھای ثبت شده در سازمان میراث فرھنگی و ساختمان ھای دیگری که به تشخیص سازمان میراث فرھنگی دارای ارزش تاریخی، فرھنگی و معماری خاص می باشند، از این قانون مستثنی بوده و رعایت این مقررات در آنھا بسته به نظر کارشناسی آن سازمان خواھد بود.
هـ) در ھمه اتاق ھا و فضاھای موجودی که بعلت عدم ھماھنگی با این مقررات برای متصرفین غیر ایمن و خطرناک تشخیص داده شود، نھاد ناظر بر امر ساختمان در مھلت مقرر باید در مورد تعمیرات و تعبیه تجھیزات لازم به دارنده ملک و بنا دستور اقدام دھد.
و) در ھیچ ساختمان موجودی نباید تعمیرات و تغییراتی صورت گیرد که باعث تقلیل اندازه اتاقھا یا سطوح بازشو تھویه یا نورگیری آنھا و موجب مغایرت با دیگر الزامات این مقررات گردد.
س) سازه ھای موقتی که جھت اسکان بازماندگان حوادث غیرمترقبه اختصاص می یابند، از این ضوابط مستثنی ھستند.
4-1-4 تعاریف
ساختمان ھای مسکونی
- ساختمانھای مسکونی بر اساس تقسیم بندی انجام شده در مصوبه مورخ 1371.2.14 شورای عالی شھرسازی و معماری ایران، به سه گروه مجتمع آپارتمانی، چند خانواری و تک واحدی تقسیم می شوند.
- در ساختمانھای متداول مسکونی و عمومی فضاھای داخل بنا را بصورت زیر می توان تقسیم بندی کرد:
فضاھای: اقامت، اشتغال، تجمعی، انبار، آشپزخانه، توالت و حمام، توقف خودرو، تاسیسات، مشاعات، فضاھای باز بین داخل و خارج ساختمان.
- ساختمان ھای عمومی : ساختمان ھایی ھستند که به واسطه نوع کاربری ھای مستقر در آن، ورود عموم به بخ شھای اصلی این ساختمان مجاز است.
- ساختمان ھای عمومی بغیر از در نظر گرفتن ضوابط مبحث چھارم، تابع دستورالعملھای نھادھای مربوطه و بویژه سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور نیز می باشند.
- در ساختمان ھای عمومی باید علاوه بر ضوابط فوق، ضوابط و مقررات شھرسازی و معماری برای افراد معلول جسمی - حرکتی مصوب شورای عالی شھر سازی و معماری ایران رعایت گردد.
- موقعیت اضطراری
- راه دوم امداد رسانی
- فضای امدادرسانی
- راه ھای امداد رسانی
- نھاد ناظر بر امر ساختمان
- نھاد مسئول امر ساختمان
- فضاھای اقامتی
- فضای اشتغال
- فضای انبار
- سازه ھای موقت
- سازه ھای موقت از نظر محدودیت ھای کلی باید تابع ضوابط حداقل تصرفھای دائم باشند.
- کلیه سازه ھای موقت باید دارای مجوز احداث و درصورت داشتن کاربری، دارای پروانه کار باشند.حداکثر زمان مجوزھای سازه ھای موقت ١٢ ماه می باشد. درصورت تأیید ادامه برپائی سازه موقت پس از این مھلت، کلیه مجوزھا باید مجدداً تمدید گردد.
- کلیه سازه ھای موقت باید دارای استحکام ساختاری، ایمنی در برابر حریق، سیستم خروج ایمن، نور، ھوا و تامین نیازھای بھداشتی طبق این ضوابط باشد.
- در کلیه سازه ھای موقت، رعایت ضوابط مبحث سوم مقررات ملی ساختمان (حفاظت ساختمان ھا در مقابل
حریق) الزامی است.
4-1-5 دسته بندی ساختمان ھا
ساختمانھا از نظر الزامات عمومی ساختمان به صورت زیر دسته بندی می شوند:
الف) گروه بندی کلی:
ساختمان ھای ١و ٢طبقه، ساختمان ھای ٣ و ۴طبقه و ساختمانھای بیش از ۴طبقه.
ب) گروه بندی جزئی:
ساختمان ھای ١و ٢طبقه خود نیز دارای سه تیپ است: ساختمانھای ردیفی، ساختمانھای مجزا و برونگرا و ساختمانھای ترکیبی با الگوی سنتی و درونگرا.
- ساختمانھای ٣و ۴طبقه و ھمین طور بیش از ۴طبقه نیز دارای دو حالت ھستند:ردیفی و مجزا. (جدول شماره ١).
مقررات ملی ساختمان - مبحث پنجم مصالح و فرآورده ھای ساختمانی

مبحث پنجم مقررات ملی ساختمان شامل معرفی انواع مصالح و فراورده ھای ساختمانی متعارف و استانداردھای ملی و نیزالزامات کاربردی مربوط به ھریک از آنھا در سیزده فصل بشرح زیر می باشد:
5-1 کلیات
5-1-1- دامنه و حدود کاربرد
5-1-2- طبقه بندی مصالح
5-1-3- استانداردھا
5-1-4- ارائه ویژگی ھا
5-1-5- کنترل ویژگی ھا
5-1-6- تطابق با ویژگی ھای استاندارد
5-1-7- استفاده مجدد
5-1-8- مصالح جدید یا مشابه
5-1-9- انبار کردن
5-1-10- ساخت و تولید در کارگاه
5-2- آجر، سفال، کاشی و سرامیک
5-2-1- آجر
5-2-1-1- تعریف
5-2-1-2- دسته بندی
5-2-1-3- ویژگی ھا و الزمات کاربردی
5-2-2- فرآورده ھای سفالی
5-2-2-1- تعریف
5-2-2-2- دسته بندی
5-2-2-3- ویژگی ھا و الزامات کاربردی
5-2-3- کاشی
5-2-3-1 دسته بندی
5-2-4- کاشی موزاییکی گروھی ( سرامیک )
5-2-4-1- دسته بندی
5-2-5- استانداردھا
5-3- سنگ ساختمانی
5-3-1- تعریف
5-3-2- دسته بندی
5-3-3- ویژگی ھا و الزامات کاربردی
5-3-4- استانداردھا
5-4- سنگدانه ھا
5-4-1- تعریف
5-4-2- تقسیم بندی
5-4-2-1- سنگدانه ھای معمولی
5-4-2-2- سبک دانه ھا
5-4-2-3- سنگین دانه ھا
5-4-3- ویژگی ھا و الزامات کاربردی
5-4-4- انبار کردن سنگدان هھا
5-4-5- استانداردھا
5-5- سیمان و فرآورده ھای آن
5-5-1- سیمان ھای آبی
5-5-1-1- تعریف
5-5-1-2- دسته بندی سیمانھای آبی
5-5-1-3- ویژگی ھای انواع سیمان و الزامات کاربردی
5-5-1-4- شرایط انبار کردن و حمل و نقل سیمان
5-5-2- فرآورده ھای سیمانی
5-5-2-1- تعریف
5-5-2-2- دسته بندی
5-5-2-3- ویژگی ھا و الزامات کاربردی
5-5-3- استانداردھا
5-6- آھک گچ وفرآورده ھای آنھا
5-6-1- آھک ساختمانی
5-6-1-1- تعریف
5-6-1-2- دسته بندی
5-6-1-3- فرآورده ھای آھکی
5-6-1-4- ویژگی ھای عمومی و ملاحظات کاربردی
5-6-2- گچ ساختمان
5-6-2-1- تعریف
5-6-2-2- دسته بندی
5-6-2-3- فرآورده ھای گچی
5-6-2-4- ویژگی ھای عمومی و ملاحظات کاربردی
5-7- ملاتھای بنایی
5-7-1- تعریف
5-7-2- تقسیم بندی
5-7-2-1- ملات ھوایی
5-7-2-2- ملات آبی
5-7-3- انواع ملاتھا
5-7-3-1- ملاتھای گلی
5-7-3-2- ملاتھای گچی
5-7-3-3- ملاتھای آھکی
5-7-3-4- ملاتھای سیمانی
5-7-3-5- ملاتھای قیری (ماسه- آسفالت)
5-7-4- ویژگی ھا و الزامات کاربردی
5-7-5- استانداردھا
5-8- فلزات
5-8-1- تعریف
5-8-2- تقسیم بندی
5-8-2-1- فلزات آھنی
5-8-2-2- فلزات غیرآھنی
5-8-3- وسایل جوشکاری
5-8-3-1- الکترود جوشکاری
5-8-3-2- سیم جوشکاری
5-8-3-3- پودر گدازآور جوشکاری
5-8-3-4- استانداردھا
5-9- چوب
5-9-1- تعریف
5-9-2- دسته بندی
5-9-3- ویژگی ھای عمومی و الزامات کاربردی
5-9-4- شرایط انبار کردن و نگھداری
5-9-5- فرآورده ھای چوبی
5-9-5-1- پارکت
5-9-5-2- بلوک چوبی
5-9-5-3- کفپوشھای چوب پنبه ای
5-9-5-4- در چوبی
5-9-5-5- پنجره
5-9-6- مواد و مصالح اتصال دھنده و نصب
5-9-7- استانداردھا
5-10- قیر و قطران
5-10-1- قیر
5-10-1-1- تعریف
5-10-1-2- تقسیم بندی
5-10-2-3- ویژگی ھا و الزامات کاربردی
5-10-2-4- فرآورده ھای قیری
5-10-2-5- قطران
5-10-2-6- استانداردھا
5-11- شیشه
5-11-1- تعریف
5-11-2- تقسیم بندی
5-11-2-1- انواع شیشه برحسب فرآیند تولید
5-11-2-2- انواع شیشه بر حسب الزامات کاربردی
5-11-3- ویژگی ھا و الزامات کاربردی
5-11-4- فرآورده ھای شیشه ای
5-11-5- استانداردھا
5-12- رنگ و پوشش ھای تزئینی
5-12-1- رنگ
5-12-1-1- تعریف
5-12-1-2- دسته بندی
5-12-1-3- ویژگی ھا و الزامات کاربردی
5-12-2- پوشش ھای رویه ای ناصاف
5-12-3- لاکھا
5-12-4- جلالھا
5-12-5- لعابھا
5-12-6- فیلرھا
5-12-7- سیلرھا
5-12-8- مواد رنگزا
5-12-9- استانداردھا
5-13- پلاستیک ھای ساختمانی
5-13-1- تعریف
5-13-2- تقسیم بندی
5-13-2-1- تقسیم بندی پلاستیک ھا بر حسب ویژگی ھای فیزیکی و مکانیکی
5-13-2-2- تقسیم بندی پلاستیک ھا بر حسب رفتار حرارتی و سخت شدن
5-13-2-3- ویژگی ھا
5-13-2-4- کاربرد پلاستیک ھا در ساختمان
5-13-2-5- استانداردھا
5-2- آجر، سفال، کاشی و سرامیک
5-2-1- آجر
5-2-1-1- تعریف
آجر فرآورده ھای ساختمانی است که در انواع رسی، شیلی و شیستی، ماسه آھکی و بتنی و شکل ھای گوناگون تولید شده و عمدتا در دیوار چینی، نماسازی، کرسی چینی، کف سازی و کفپوشی، سقف طاق ضربی، شیب بندی بام (ضایعات آجر) و... به مصرف می رسد.
5-2-1-2- دسته بندی
آجر برحسب مواد خام مورد استفاده در ساخت آن به انواع زیر تقسیم می شود:
آجررسی، شیلی و شیستی : آجر ھم از پخت خشت خام رسی و ھم از پخت خشت تھیه شده از شیل و شیست، در دماھای حدود ١٠٠٠ درجه سلسیوس به دست می آید.
براساس استاندارد شماره ٧ ایران، آجررسی ساختمانی برحسب نوع مصرف به گروه ھای زیر تقسیم می شود:
الف) آجر معمولی: آجری است که برای کارھای عمومی ساختمان مناسب است و استفاده از آن در ساخت اعضای غیر باربر توصیه شده است.
ب) آجرنما: آجری است که بدون نیاز به اندودکاری یا پوشش ھای دیگر مستقیما برای نماسازی به مصرف می رسد.
پ) آجر مھندسی : آجری است که دارای جسم متراکم و پر مقاومت بوده و برای ساخت اعضای باربر، مناسب است . این نوع آجر برحسب میزان مقاومت و جذب آب به سه درجه ١و ٢و ٣ تقسیم می شود.
آجر ماسه آھکی : آجرھای ماسه آھکی از مخلوط ماسه سیلیسی یا سیلیکاتی ( یا سنگ خرد شده یا مخلوطی از این دو ) و آھک، در زیر فشار بخار آب و گرما تولید می شوند .خاکستر بادی، سرباره کوره آھنگدازی و به طور کلی، دیگر ضایعات صنعتی مناسب، برای تھیه این نوع آجر ھا قابل استفاده می باشند .آجرھای ماسه آھکی معمولا به صورت توپر و سوراخدار به ابعاد حدود آجر رسی یا مضاربی از آن ساخته شده و برحسب مقاومت فشاری دسته بندی می شوند . آجر ماسه آھکی به رنگ خاکستری است و با افزودن مواد رنگی می توان انواع رنگی آن را نیز تولید کرد.
آجر بتنی : آجر ساختمانی بتنی، نوعی بلوک سیمانی توپر است که از سیمان پرتلند، سنگدانه ھای معدنی مناسب و آب تھیه می شود. برای بھره گیری از اثرھای ویژه، می توان مواد دیگری نیز به آن افزود.
5-2-1-3- ویژگیھا و الزامات کاربردی
آجرھای رسی، شیلی و شیستی باید ویژگیھای زیر را داشته باشند:
- کاملا پخته، یکنواخت و سخت بوده، مقاومت فشاری، جذب آب و سایر مشخصات آنھا بر حسب نوع باید مطابق با استاندارد ملی ایران شماره ٧ باشد.
- وزن ویژه آجر مورد مصرف در اجزای باربر نباید از 1.7 وزن فضایی آن از 1.3 گرم بر سانتیمتر مکعب کمتر شود.
- مصرف تکه آجر شامل سه قد، نیمه، چارک و کلوک در قسمتھای درونی و پشت کار و نیز در مکانھایی که مصرف آجر درست مقدور نیست، مجاز است.
- مصرف آجرھای کھنه در صورتی که مطابق مشخصات بوده و کاملا تمیز شده باشد، مانعی ندارد، ولی بھتر است به ھمراه آجرھای نو و در پشت کار از آنھا استفاده شود.
- مصرف آجرھای ترک دار، کج و معوج ، گود و برجسته که انحنا، گودی و برجستگی آنھا از ۵ میلیمتر تجاوز نکند مشروط بر اینکه تعداد آنھا از ٢٠ درصد کل آجرھا بیشتر نشود، بلا اشکال است.
- مصرف آجرھای نما که دارای آلوئک یا ترک جزئی باشد، تنھا در پشت کار مجاز است .آجرھای ماسه آھکی باید دارای ویژگی ھای زیر باشند.
- ظاھر آجر ماسه آھکی باید تمیز، یکنواخت و عاری از ترک و مواد خارجی باشد.
- حداقل مقاومت فشاری آنھا 7.5 مگاپاسکال باشد.
- باید حداقل ١۵ دور یخ زدن و آب شدن را تحمل کنند و پس از آزمایش یخبندان، کاھش نسبی مقاومت فشاری آنھا کمتر از ٢٠ درصد باشد.
- جذب آب آجر ماسه آھکی باید بین ٨ تا ٢٠ درصد وزنی باشد.
در جدول 5-2-1 انواع آجر مناسب برای مصارف گوناگون ارائه شده است.
جدول 5-2-1 آجرھای مناسب برای مصارف گوناگون
ردیف
محل مصرف
آجر مناسب
١ زیر لایه نم بندی یا مکان ھای مجاور با آب :
الف) محل پرآب با امکان یخ زدگی
ب) محل کم آب
آجر ماسه آھکی ممتاز - آجر رسی ماشینی مھندسی
آجر ماسه آھکی پر مقاومت - آجر رسی ماشینی مھندسی
٢ بالای لایه نم بندی دیوار، کارھای عمومی طاق زنی و تیغه سازی
انواع آجر ماسه آھکی و رسی مشروط بر رعایت سایر شرایط و انطباق با مشخصات پروژه
٣ دست اندازھا، پله ھا، فرش کف، نقاط واقع در فضای باز، آب روھا، طوقه چاھھا و دودکش ھا
آجر ماسه آھکی ممتاز - آجر رسی ماشینی مھندسی
۴ نمای ساختمان ھا
انواع آجر رسی - آجر ماسه آھکی
۵ فرش کف و پله ھای داخلی ساختمان ھا
آجر ماسه آھکی پر مقاومت و ممتاز - آجر رسی ماشینی و معمولی مشروط بر انطباق با مشخصات پروژه
5-2-2- فرآورده ھای سفالی
5-2-2-1- تعریف
سفال، فرآورده ھای ساختمانی است که با استفاده از خاک رس، شیل و یا مواد مناسبی که منشاء رسی دارند در دمای بیش از 930 سلسیوس پخته می شود و در ساخت دیوارھای باربر و غیر باربر، پوشش بام و ... استفاده می شود.
5-2-2-2- دسته بندی
سفال بر حسب محل استفاده به گروھھای بامپوش سفالی، سفال دواری (غیر باربر) و سفال نما به شرح زیر تقسیم می شود.
بامپوش سفالی : از سفال بام، برای پوشش بام ساختمان ھا استفاده می شود . این پوشش باید سطحی مقاوم در برابر عوامل جوی ایجاد کند . معمولا سفال بام به شکلھای مسطح یا موجدار با شکلھا، اندازه ھا، بافت سطحی، رنگ و مقطع عرضی متفاوت تولید می شود.
سفال دیواری (غیر باربر): این نوع سفال برای ساخت دیوارھای جداگر و دیوارھای مقاوم در برابر آتش مناسب است و به صورت سوراخ دار ساخته می شود.
سفال نما : سفال نمای ساختمانی، سفالی است که بدون نیاز به اندودکاری یا پوشش با مصالح دیگر، برای ساخت دیوارھای داخلی، خارجی و جداگرھا به مصرف می رسد.
سفال سقف : سفال سقف برای پر کردن بین تیرچه ھا به کار می رود . شکل و ابعاد آن مشابه بلوک ھای سقفی سیمانی (بند 5-5-2-2) است. لبه سفال ھای سقفی باید سالم بوده و به خوبی روی لبه تیرچه ھا بنشیند.
5-2-2-3- ویژگیھا و الزامات کاربردی
تمامی انواع سفالھا باید ویژگیھای زیر را دارا باشند:
- کاملا پخته، یکنواخت و سخت باشند.
- دارای سطوح صاف و عاری از پیچیدگی باشند.
- حداکثر جذب آب آنھا ٢٠ درصد وزنی باشد.
- سطوح آنھا قابلیت ایجاد پیوند با ملات یا چسب را داشته باشد.
5-2-3- کاشی
کاشی فرآورده ای سرامیکی، متشکل از دانه ھای ظریف بلورین و متخلخل است که معمولا در حرارتی بالاتر از ١٠٠٠ درجه سلسیوس پخته شده و در انواع لعابدار و بدون لعاب تولید می شود . رویه لعابی کاشی ممکن است براق، نیمه براق، مات، ساده، گلدار سفید و یا رنگی باشد.
5-2-3-1- دسته بندی
کاشی به دو دسته کفی و دیواری تقسیم می شود . این دسته از کاشی ھا اعم از لعاب دار و بدون لعاب با روش پرس کردن گرد مواد اولیه تولید می شوند و در داخل و خارج ساختمان نصب می گردند . کلیه قطعات ھمجنس کاشی که ھمراه آن به کار می روند مانند قرنیز پله، قطعایت مخصوص لبه ھا و کناره ھا و ھمچنین قطعات مخصوصی که در استخرھا به کار می روند، کاشی محسوب می شوند.
کاشی کفی و دیواری از نظر کیفیت سطح به سه درجه ١و ٢و ٣ درجه بندی می شوند . مواردی که باید در بررسی کیفیت سطح انواع کاشی اعم از لعاب دار یا بدون لعاب مورد نظر قرار گیرند، عبارتند از انواع ترک، ترک ھای مویی لعاب، نداشتن لعاب در بعضی قسمتھا، ناصاف بودن سطح، فرورفتگی، انواع سوراخ ھا، ذوب نشدن لعاب، وجود خال، لکه یا ھر گونه ضایعات اضافی سطحی، اشکالات زیر لعاب، اشکالات چاپ و دکور، سایه دار بودن، لب پریدگی و گوشه پریدگی .انواع ترکھا در ھیچ یک از کاشی ھای درجه ١و ٢و ٣ قابل قبول نیستند و به طور کلی منطبق بر ویژگی ھای مندرج در استانداردھای ملی ایران باشد.
5-2-4- کاشی موزاییکی گروھی ( سرامیک )
کاشی موزاییکی گروھی کفی و دیواری اعم از لعاب دار و بدون لعاب نیز به روش کاشی تولید می شوند و در داخل یا خارج ساختمان ھا نصب می گردند . به لحاظ کوچک بودن ابعاد کاشی ھای موزاییکی (سطح ھر قطعه کاشی کمتر از ١٠٠ میلیمتر مربع است) چسباندن تعدادی از آنھا در کنار یکدیگر به کمک یک ورقه لفاف یا توری صورت گرفته و عرضه آنھا به صورت گروھی الزامی است .کلیه قطعات سرامیکی ھمجنس کاشی ھای موزاییکی گروھی که ھمراه آنھا به کار می روند، در این دسته قرار می گیرند.
ویژگی انواع کاشی موزاییکی گروھی، باید مطابق با ویژگیھای ارائه شده در استاندارد ایران شماره ۴٢٨٩ باشد.
5-2-4-1- دسته بندی
کاشی ھای موزاییکی گروھی براساس مشخصات مربوط به کیفیت سطح به سه درجه 1 ، 2 و تجارتی تقسیم می شوند .
انواع ترکھا در ھیچ یک از درجه ھای فوق قابل قبول نیست و به طور کلی منطبق با ویژگی ھای مندرج در استاندارد ملی ایران شماره ۴٢٨٩ باشد.
5-2-5- استانداردھا
ویژگیھا و روش ھای آزمون انواع آجر، سفال، کاشی و سرامیک باید مطابق استانداردھای ایران به شرح زیر باشد:
- استاندارد شماره ٧: آجر رسی-ویژگی و روش آزمون
- استاندارد شماره ٣٩٩٢ : تعاریف، ویژگی ھا، علامتگذاری، رده بندی کاشی ھا
- استاندارد شماره ٣٩٩٣ : تعیین ابعاد و کیفیت سطح کاشی ھا
- استاندارد شماره ٣٩٩۴ : تعیین جذب آب کاشی ھا
- استاندارد شماره ٣٩٩۵ : تعیین مدول گسیختگی (مقاومت خمشی) کاشی ھا
- استاندارد شماره ٣٩٩۶ : تعیین سختی کاشی در برابر خراشیدگی
- استاندارد شماره ٣٩٩٧ : تعیین سایش عمقی کاشی ھای بدون لعاب
- استاندارد شماره ٣٩٩٨ : تعیین انبساط حرارتی خطی کاشی ھا
- استاندارد شماره ٣٩٩٩ : تعیین مقاومت کاشی در برابر شوک حرارتی
- استاندارد شماره ۴٠٠٠ : تعیین مقاومت در برابر انبساط حرارتی - رطوبتی کاشی ھای لعاب دار
- استاندارد شماره ۴٠٠١ : تعیین مقاومت شیمیایی کاشی ھای بدون لعاب
- استاندارد شماره ۴٠٠٢ : تعیین مقاومت شیمیایی کاشی ھای لعاب دار
- استاندارد شماره ۴٠٠٣ : تعیین مقاومت سایش سطح کاشی ھای لعاب دار
- استاندارد شماره ۴٠٠۴ : تعیین انبساط رطوبتی کاشی ھای بدون لعاب با استفاده از آب جوشان
- استاندارد شماره ۴٠٠۵ : تعیین مقاومت کاشی در برابر یخ زدگی
- استاندارد شماره ۴٠٠۶ : روش ھای نمونه برداری و جداول بازرسی کاشی از طریق نمونه ھای خاص
- استاندارد شماره ۴٠٠٧ : روش ھای نمونه برداری و جداول بازرسی کاشی از طریق نمونه ھای متغیر به منظور تعیین درصد عیوب
- استاندارد شماره ۴٠٠٨ : آیین کاربرد انواع کاشی برای اماکن و فضاھای مختلف
- استاندارد شماره ۴٢٨٩ : ویژگی ھای کاشی ھای موزاییکی گروھی
5-3- سنگ ساختمانی
5-3-1- تعریف
سنگ از جمله مصالح ساختمانی است طبیعی است که از کانی ھای مختلف تشکیل شده و در صنعت ساختمان به شکل ھای گوناگون در پی سازی، دیوار چینی، کف سازی و سنگ کف، پله، نماسازی، راھسازی، پل سازی و ... به مصرف می رسد.
برای شکل دادن و قواره کردن سنگ باید از ابزارھای ساده مانند پتک، چکش، قلم، تیشه و ابزارھای برش و ساب برقی استفاده کرد.
5-3-2- دسته بندی
براساس استاندارد ملی ایران شماره ۶١٨ ، بلوک سنگ ھای طبیعی که به مصرف کفسازی، نما و تزئینات می رسد، به چھار دسته زیر تقسیم می شود:
- گرانیت ھا
- مرمریت ھا
- سنگ ھای آھکی
- توف ھا
سنگ ھای ساختمانی از نظر شکل ظاھری به صورت زیر دسته بندی می شوند:
- سنگ طبیعی شامل رودخانه ای و کوھی؛
- سنگ کار شده شامل قواره، بادبر (سرتراش، سر تراش گونیا شده و بادکوبه ای) ، مکعبی، تمام تراش، چند وجھی نامنظم، لایه لایه، لوحه سنگ یا سنگ پلاک.
فهرست استانداردهای ملی ایران
این مقاله فهرستی از استانداردهای ملی ایران می‌باشد. برای مشاهده فهرست کامل و به‌روز شده استانداردهای ایزیری به صفحه جستجوی استانداردهای ملی ایران مراجعه نمایید.
این یک فهرست ناقص است که ممکن است هرگز کامل نشود. شما می‌توانید با استفاده از منابع معتبر به گسترش آن کمک نمایید.
کمیته‌های ملی تدوین استاندارد
کمیته‌های ملی جداگانه‌ای برای تدوین استانداردهای ملی ایران وجود دارند:
کمیته ملی مهندسی ساختمان و مصالح و فرآورده‌های ساختمانی
کمیته ملی خوراک و فرآورده‌های کشاورزی
کمیته ملی پوشاک و فرآورده‌های نساجی الیاف
کمیته ملی صنایع شیمیایی و پلیمر
کمیته ملی چوب و فرآورده‌های چوبی ، سلولزی و کاغذ
کمیته ملی مواد معدنی
کمیته ملی خودرو و نیرو محرکه

•    ایزیری ۶۴۸۴، وی‍ژگی‌ها و روش آزمون وسایل محدود کننده سرعت یا سیستمهای محدود کننده مشابه در برخی از گروه خودروهای موتوری
•    ایزیری ۶۶۰۳، روش‌های آزمــون برای تعیین پایداری موتورسیکلت‌های دو چرخ با اسـتفاده از جک‌های وسط و بغل
•    ایزیری ۶۹۲۴، تعیین مقررات و روش اجرائی تایید نوع (Type Approval) وسایل نقلیه موتوری و تریلرهای آنها
•    ایزیری ۷۵۵۸، تایید نوع (Type Approval) موتورگازی و موتورسیکلت و روش اجرائی آن
•    ایزیری ۱۳۱۳۹، خودرو - تراکتور - نصب وسایل روشنایی و علامت‌دهنده نوری برای تراکتورهای چرخ‌دار کشاورزی یا جنگل‌داری
•    ایزیری ۱۳۲۶۲، ویژگی‌ها و روش‌های آزمون جک‌های مربوط به موتورسیکلت‌های دوچرخ
•    ایزیری ۱۳۲۶۳، ویژگی‌ها و روش‌های آزمون ترمز مربوط به موتورسیکلت‌های دو یا سه چرخ
کمیته ملی خدمات
کمیته ملی اندازه شناسی ، اوزان و مقیاس‌ها
کمیته ملی مهندسی پزشکی
کمیته ملی میکروبیولوژی و بیولوژی
کمیته ملی اسناد و تجهیزات اداری و آموزشی
کمیته ملی چرم و پوست و پایپوش
کمیته ملی مدیریت کیفیت
کمیته ملی رایانه و فرآوری داده‌ها
کمیته ملی بسته‌بندی
کمیته ملی مخابرات
کمیته ملی ایمنی وسایل سرگرمی و کمک آموزشی کودکان
کمیته ملی مکانیک و فلزشناسی

یکشنبه, 14 دی 1393 ساعت 12:52

دیتایل های معماری

نوشته شده توسط
این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)
دیتایل های معماری - 5.0 out of 5 based on 1 vote

دیتیلهای معماری

دیتیل های معماری

 در این فایل تعدادی از دیتیلهای اجرایی و تخصصی کاربردی معماری در اختیار شما عزیزان قرار داده شده است.

حجم فایل:14.4مگابایت

پسورد فایل: www.pupuol.com

دیتیلهای معماری

مراحل مختلف ساخت يك ساختمان

  •  بازديد زمين وريشه كني
  • پياده كردن نقشه
  • گود برداري
  • بتن ريزي مگر
  • پياده كردن نقشه فنداسيون
  • آرماتور گذاري
  • بستن بلتها
  • مشخص كردن و اجراي بيسپليتها
  • قالب بندي
  • بتن ريزي فنداسيون
  • باز كردن بيس پليتها و گروت ريزي روي آن
  • نصب ستون
  • نصب تيرها و اتصالات در سازه به ستونها
  • سقف

ساخت خانه های متحرک یکی از متدهای پیشرفته در امر مقاوم سازی در برابر زلزله است از این روش در ساخت ساختمان ها، آپارتمان ها، کارخانه ها و ساختمانهای مراکز تجاری استفاده می شود. این روش بسیار کم خرج است و در مناطقی که از نظر مقاومت در مقابل زلزله از سطح پایینی برخوردارند و در نواحی زلزله خیز سراسر جهان واقع شده اند بسیار مناسب و مقرون به صرفه می باشد بدین ترتیب تمامی اصول ساختمان سازی به سمت ساختمان سازی مکانیکی متحول می شود. این ساختمان ها در برابر تمامی بلایای طبیعی از قبیل سیل، آتشفشان، رانش زمین و همچنین در مقابل زلزله های خطرناک و مهیب و حملات تروریستی هم مقاوم می باشد.

این طریقه مقاوم سازی که شیوه مهندسی ساختمانی "هاپکن" نام دارد نوعی مهندسی مکانیکی است که مدیریت و ابداع و سنجش تکنیکی آن را فردی به نام هاپکن به انجام رسانیده است. وی تا کنون چندین مورد از ماشین آلات مکانیکی را طراحی کرده و در این زمینه چند ابداع نوین داشته است.

وی طی مطالعاتش در دانشگاه فنی و همندسی هلند انیشه ساخت سیستم ساختمان ساری خانه های متحرک به فکرش خطور کرد. چندین سال بعد وی ایده اش را در این خصوص تکمیل کرد.

دیوار های این خانه از بتون درست شده است و بوسیله میله های فلزی کششی عمودی کاملا فشرده می شوند. بدین ترتیب بدلیل استفاده از مواد جامد فشرده و سنگین نیرو وارده به اجزای پایینی ساختمان بسیار افزایش می یابد. الببه باید گفت که دیوارهای هر طبقه بصورت کنترل شده ایی به آن فشار وارد می شود و میزان فشار وارده در تمامی طبقات یکسان است. علاوه بر یک میله عمود در هر طبقه از 3 میله افقی هم استفاده می شود.

در این ساختمان ها از مصالحی استفاده می شود که کار گذاردن آنها به آسانی صورت می گیرد که به موجب آن دیوار های ساختمان با بکار بردن میله های کششی محکم و مقاوم می شوند.

از دو گونه مصالح در ساختن ساختمان ها استفاده کرد

  • بلوک های سیمانی که در بسیاری از ساختمان ها در سراسر دنیا از آن استفاده می شود. با اندازه های lxwxh=400x200x200 mm, که در هر یک از آنها دو سوراخ وجود دارد.
  • این نوع بسیار ارزان قیمت است و در آن فقط از میزان کمی ملاط(گل و آهک) استفاده می شود.

پس از اینکه مصالح ساختمانی تهیه شد، کار ساخت آن شروع می شود. این ساختمان می تواند طوری ساخته شود که در آن اصلا از ملاط استفاده نشود. دیوار ها فقط از طریق همان میله های کششی به اندازه کافی محکم و مقاوم می شوند. بدین ترتیب سوار کردن دیوارها بر روی ساختمان، تغییر شکل ظاهری آنها و جابجا کردن آنها بسیار آسان می شود.

آزمایش

در هفتم ماه ژوئن سال 2001 آزمایشی را بر روی یکی از این ساختمان ها بمنظور اثبات ضد زلزله بودن آن ترتیب داده شد، این آزمایش با حضور تعداد کثیری از مردم صورت گرفت که در میان آنها روزنامه نگاران و خبرنگاران بسیاری از رسانه های رادیو و تلویزیون هم حضور داشتند.

برای این کار ما ابتدا ساختمانی را بر طبق قوانین ساختمان سازی مکانیکی بنا کردیم این ساختمان از تعدادی میله های فشرده عمودی و افقی، استوانه های آهنی در دور میله های عمودی را می پوشاند، صفحه های مسطح و یک سری قاب های ارتجاعی استفاده شد. در فونداسیون این ساختمان چارچوب های لولا دار استعمال شد.

این خانه توسط جرثقیل در زاویه 30 درجه از سطح زمین بالا برده شد سپس این خانه که 220 متر مربع مساحت داشت را از همان ارتفاع رها کردند این کار را دو بار دیگر هم تکرار کردند اما هیچ اتفاقی نیافتاد و ضد زلزله بودن خانه بدین ترتیب اثبات شد.

اگر ما عامل تکانه را Cs = 2,5 در نظر بگیریم آنگاه شتاب هم راستا در این اسکلت برابر با 2/5*g*sin30=2/5*0/5*9/81=12/26[m/s2] خواهد بود که این رقم با اندازه یک زلزله شدید برابری می کند. بنابراین فشاری که در طی این زلزله به ساختمان وارد شده برابر با یک زلزله بسیار عظیم است.

مقاوم سازی خانه ها به روش هاپکن و از طریق ساخت خانه های متحرک امکان پذیر شد. روش ساختاری خانه های متحرک تکمیل شد و نه تنها خانه های مس*****ی بلکه ساختمان های اماکن تجاری نیز از آن بهره مند شدند. این
ساختمان ها علاوه بر اینکه در مقابل وقایع طبیعی همچون زمین لرزه، رانش زمین مقاومت می کنند، در مقابل حمله های تروریستی هم همچنان پابرجا باقی
می مانند.

این ساختمان های ضد زلزله از اجزای خاصی ساخته شده اند که این اجزا همان مصالحی هستند که ساختمان را در مقابل زمین لرزه های مهیب و عظیم مقاوم می سازد. این شیوه مقاوم سازی بسیار کم هزینه است و در عین حال برای سرزمین های آباد در معرض زلزله در سراسر جهان مفید واقع خواهد شد. این شیوه ساختمان سازی اصول اساسی اش را از ساختمان سازی مکانیزه عاریت گرفته است.

نکاتی ساده و اجرایی در ساختمان سازی

نکاتی ساده که در ساخت یک ساختمان باید مورد توجه قرار گیرد

  • براي اندازه گيري عمليات خاكي در متره و برآورد از واحد متر مكعب استفاده مي شود.
  • آجر خطائي ، آجري است كه در اندازهاي 5×25×25 سانتيمتر در ساختمانهاي قديمي براي فرش كف حياط و غيره بكار مي رفت.
  • چنانچه لازم باشد در امتداد ديواري با ارتفاع زياد كه در حال ساختن آن هستيم بعدا ديوار ديگري ساخته شود بايد لاريز انجام دهيم.
  • هرگاه ابتدا و انتهاي يك ديوار در طول ديوار ديگري بهم متصل شود ، به آن ديوار در تلاقي گفته مي شود.
  • در ساختمانهاي مسكوني (بدون زيرزمين)روي پي را به طور معمول بين 30 تا 50 سانتي متر از سطح زمين بالاتر مي سازند كه نام اين ديوار كرسي چيني است.
  • قوس دسته سبدي داراي زيبايي خاصي بوده و در كارهاي معماري سنتي استفاده مي شود.
  • حداقل ارتفاع سرگير در پله 2 متر مي باشد.
  • ويژگيهاي سقف چوبي :الف)قبلا عمل كلافكشي روي ديوار انجام مي گيرد ب)عمل تراز كردن سقف در كلاف گذاري انجام مي شود ج)فاصله دو تير از 50 سانتيمتر تجاوز نمي كند د)تيرها حتي الامكان هم قطر هستند.
  • گچ بلانشه كندگير بوده ولي داراي مقاومت زياد مانند سيمان سفيد است.
  • به سيمان سفيد رنگ معدني اكسيد كرم اضافه مي كنند تا سيمان سبز به دست آيد.
  • سنگ جگري رنگ كه سخت ، مقاوم و داراي رگه هاي سفيد و در سنندج و خرم آباد فراوان است.
  • دستگاه كمپكتور ، دستگاهي است كه فقط سطوح را ويبره مي كند ، زير كار را آماده و سطح را زير سازي مي كند.
  • عمل نصب صفحات فلزي (بيس پليتها) در زمان 48 ساعت بعد از بتن ريزي صورت مي گيرد.
  • زماني كه خاك (زمين) بسيار نرم بوده و مقاومت آن كمتر از يك كيلوگرم بر سانتيمتر مربع باشد از فونداسيون پي صفحه اي استفاده مي گردد.
  • قطر دايره بتون خميري ، بر روي صفحه مخصوص آزمايش آب بتون ، حدود 30 تا 35 سانتيمتر مي باشد.
  • حدود درجه حرارت ذوب شدن خاك آجر نسوز 1600 درجه مي باشد.
  • نام آجري كه از ضخامت نصف شده باشد ، آجر نيم لايي ناميده مي شود.
  • نام ديوارهاي جداكننده و تقسيم پارتيشن نام دارد.
  • عمل برداشتن خاك كف اطاق و ريختن و كوبيدن سنگ شكسته بجاي آن را بلوكاژ مي گويند.
  • زمين غير قابل تراكم هوموسي ناميده مي شود.
  • عمق پي هاي خارجي يك ساختمان در مناطق باران خيز حداقل 50 سانتيمتر است.
  • نام فضاي موجود بين دو رديف پله چشم ناميده مي شود.
  • در سقف هاي چوبي حداكثر فاصله دو تير 50 سانتيمتر است.
  • سيمان نوع اول براي ديوارها و فونداسيونهاي معمولي استفاده ميگردد.
  • اكسيد آهن را براي تهيه سيمان قرمز رنگ ، با كلينگر سيمان سفيد آسياب مي كنند.
  • نام ديگر لوله هاي سياه بدون درز مانسمان نام دارد.
  • سريعترين و عملي ترين وسيله اجراي اتصالات ساختمان ،پلها و نظاير جوش مي باشد.
  • حاقل درجه حرارت براي بتن ريزي 10 درجه مي باشد.
  • ضخامت اندود سقف با ملات گچ و خاك بايد بين 1 تا 2 سانتيمتر باشد.
  • اندود زير قيروگوني ، ماسه سيمان است.
  • چنانچه گودبرداري از سطح زمين همسايه پائين تر باشد ، حداكثر فاصله شمعها 5/2 متر مي باشد.
  • در پي كني هاي كم عمق در زمين هاي ماسه اي حدود زاويه شيب 30 تا 37 درصد مي باشد.
  • براي ايجاد مقاومت مناسب در طاق ضريس حداقل خيز قوس بايد 3 سانتيمتر باشد.
  • لوله هاي مانسمان سياه و بدون درز ، گاز رساني
  • در بتون ريزي ديوارها و سقفها ، صفحات قالبي فلزي مناسب ترند.
  • از اسكديپر براي خاكبرداري ، حمل ، تخليه و پخش مواد خاكي استفاده مي گردد.
  • اتصال ستون به فونداسيون به وسيله ستكا انجام مي گيرد.
  • براي لوله كشي فاضلاب يهتر است از لوله چدني استفاده گردد.
  • پر كردن دو يا سه لانه از تيرآهن لانه زنبوري در محل تكيه گاهها جهت ازدياد مقاومت برشي است.
  • بهترين و با استفاده ترين اتصالات در اسكلت فلزي از نظر استحكام و يك پارچگي اتصالات با جوش است.
  • ارتفاع كف داربست جهت اجراي طاق ضربي تا زير تيرآهن سقف برابر است با قدبنا+پنج سانتيمتر.
  • در ساختمانهاي مسكوني كوچك (يك يا دو طبقه) قطر داخلي لوله هاي گالوانيزه براي آب رساني بايد 2/1 اينچ باشد.
  • وجود سولفات سديم،پتاسيم و منيزيم محلول در آب پس از تركيب با آلومينات كلسيم و سنگ آهك موجود در سيمان سبب كم شدن مقاومت بتون مي گردد.
  • زمان نصب صفحات بيس پليت به طور معمول بايد 48 ساعت پس از بتون ريزي فونداسيون انجام شود.
  • براي ساخت بادبند بهتر است از نبشي ، تسمه ، ناوداني و ميلگرد استفاده گردد.
  •  هدف از شناژبندي كلاف نمودن پي هاي بنا به يكديگر و مقاومت در برابر زلزله مي باشد.
  •  سقفهاي كاذب به طور معمول حدود 30 تا 50 سانتيمتر پايين تر از سقف اصلي قرار مي گيرد.
  •  قلاب انتهايي در ميلگردهاي يك پوتربتوني براي عامل پيوند بيشتر آرماتور در بتون مي باشد.
  • حد فاصل بين كف پنجره تا كف اطاق را دست انداز پنجره ميگويند.
  • در ساخت كفراژ ستونها ، قالب اصلي ستون بوسيله چوب چهارتراش مهار مي گردد.
  • طول پله عبارت است از جمع كف پله هاي حساب شده با احتساب يك كف پله بيشتر.
  • آجر جوش بيشتر در فونداسيون مورد استفاده قرار مي گيرد.
  • اثر زنگ زدگي در آهن با افزايش قليايت در فلز نسبت مستقيم دارد.
  • از امتيازات آجر لعابي صاف بودن سطوح آن ، زيبايي نما ، جلوگيري از نفوز آب مي باشد.
  • در كوره هاي آجرپزي بين خشتها صفحه كاغذي قرار مي دهند.
  • بهترين نمونه قطعات كششي ضلع تحتاني خرپاها مي باشد.
  • تيرهاي بتن آرمه، خاموتها(كمربندها) نيروي برشي را خنثي مي كنند.
  • چسبندگي بتون و فولاد بستگي به اينكه آرماتورهاي داخل بتون زنگ زده نباشد.
  • شيره يا كف بتون زماني رو مي زند كه توسط ويبره كردن هواي آزاد داخل بتون از آن خارج شده باشد.
  • آلوئك در اثر وجود دانه هاي سنگ آهن در خشت خام در آجرها پديدار مي گردد.
  • خشك كردن چوب به معني گرفتن شيره آن است.
  • لغاز به معني پيش آمدگي قسمتي از ديوار.
  • مقدار كربن در چدن بيشتر از سرب است.
  • لوله هاي آب توسط آهك خيلي زود پوسيده مي شود.
  • آجر سفيد و بهمني در نماي ساختمان بيشترين كاربرد را دارد.
  • آجر خوب آجري است كه در موقع ضربه زدن صداي زنگ بدهد.
  • لاريز يعني ادامه بعدي ديوار بصورت پله پله اتمام پذيرد.
  • كرم بندي هميشه قيل از شروع اندود كاري گچ و خاك انجام مي گيرد.
  • براي خم كردن ميلگرد تا قطر 12 ميليمتر از آچار استفاده مي گردد.
  • اسپريس يعني پاشيدن ماسه و سيمان روان و شل روي ديوار بتوني.
  • براي ديرگيري گچ ساختماني از پودر آهك شكفته استفاده مي گردد.
  • مشتو يعني ايجاد سوراخهائي در سطح خارجي ديوارها جهت ساختن داربست.
  • بتون به طور معمول پس از 28 روز حداكثر مقاومت خود را به دست مي آورد.
  • پيوند هلندي از اختلاط پيوندهاي كله راسته و بلوكي شكل مي گيرد.
  • وجود بند برشي در پيوند مقاومت ديوار را ضعيف مي كند.
  • كاملترين پيوند از نظر مقاومت در مقابل بارهاي فشاري وارده پيوند بلوكي مي باشد.
  • قپان كردن در اصطلاح يعني شاقولي نمودن نبش ديواره.
  • خط تراز در ساختمان براي اندازه برداريهاي بعدي و مكرر در ساختمان است.
  • ضخامت و قطر كرسي چيني در ساختمانها بيشتر از ديوارهاست.
  • پارتيشن ميتواند از جنس چوب ، پلاستيك و فايبرگلاس باشد.
  • از ديوارهاي محافظ براي تحمل بارهاي افقي و مايل استفاده مي شود.
  • ملات باتارد از مصالح ماسه ، سيمان و آهك ساخته مي شود.
  • مقدار عمق سطوح فونداسيونها از زمين طبيعي در همه مناطق يكسان نيست.
  • ملات ساروج از مصالح آهك ، خاكستر ، خاك رس ، لوئي و ماسه بادي ساخته مي شود.
  • ملات در ديوار چيني ساختمان حكم چسب را دارد.
  • ملات آبي اگر بعد از ساخته شدن از آب دور نگهداشته شود فاسد مي گردد.
  • در مجاورت عايقكاري (قيروگوني)از ملات ماسه سيمان استفاده مي شود.
  • براي ساخت ملات باتارد آب + سيمان 250+آهك 150+ ماسه
  • پيه دارو تركيبي از مصالح آهك ، خاك رس ، پنبه و پيه آب شده
  • ابعاد سرندهاي پايه دار 1 تا 5/1 عرض و طول 5/1 تا 2 متر .
  • به طور معمول براي كرم بندي ديوارهاي داخلي ساختمان(اطاقها) از ملات گچ و خاك استفاده مي شود.
  • طرز تهيه گچ دستي يا گچ تيز عبارت است از مقداري آب + گچ بااضافه مقداري سريش.
  • وجود نمك در ملات كاه گل موجب ميشود كه در آن گياه سبز نشود.
  • هنگام خودگيري حجم گچ 1 تا 5/1 درصد اضافه مي شود.
  • گچ كشته يعني گچ الك شده ورزداده + آب.
  • اندودهاي شيميايي در سال 1948 كشف شد كه تركيب آن پرليت ، پنبه نسوز مواد رنگي و ميكا مي باشد كه بعد از 8 ساعت خشك ميشوند و بعد از دو تا سه هفته استحكام نهايي را پيدا مي كنند و در مقابل گرما ، سرما و صدا عايق بسيار خوبي هستند.
  • سراميك بهترين عايق صوتي است ، زيرا سلولهاي هوايي بسته اي دارد كه ضخامت آن 6 تا 10 ميليمتر است.
  • آكوسيت نيز عايق خوبي براي صداست.
  • اندازه سرندهاي چشم بلبلي 5 ميليمتر است.
  • سرند سوراخ درشت به سرند ميليمتري مشهور است.
  • اندودهاي هوايي يعني اندودي كه در مقابل هوا خودگيري خود را انجام مي دهند.
  • تركيب اندود تگرگي يا ماهوئي پودر سفيد سنگ + سيمان رنگي +آب (در حالت شل) مي باشد.
  • وقتي با سنگ سمباده و آب روكار سيماني را مي شويند تا سنگهاي الوان خود را نشان دهند به اصطلاح آب ساب شده مي گويند.
  • كار شيشه گذاري در آب ساب و شسته انجام مي گيرد.
  • فرق اندود سقف با ديئار در فضاهاي بسته (مانند اطاق) اين است كه اندود سقف سبك و ديوارها معمولي مي باشد.
  • مهمترين عامل استفاده از اندود در سقف هاي چوبي محافظت از آتش سوزي مي باشد.
  • سقفهايي با تيرآهن معمولي طاق ضربي و بتني مسلح در درجه حرارت 400 تا 500 درجه تغيير شكل پيدا مي كنند.
  • ضخامت اندود گچ و خاك حدودا 2 سانتيمتر است.
  • توفال تخته 30 تا 40 سانتيمتري كه تراشيده و سبك است.
  • علت ترك اندود در سقفهاي چوبي افت تيرهاست.
  • سقف كاذب در مقابل گرما ، سرما ، رطوبت و صدا عايق خوبي به حساب مي آيد.
  • در زير سازي سقف جهت اجراي اندود در كنار دريا از ني بافته شده بيشتر استفاده مس شود.
  • توري گالوانيزه در نگهداري پشم شيشه در سقفهاي سبك ، سطح ديوارهاي قيراندود و سطح تيرآهنهاي سقف كاربرد دارد.
  • مصرف ميلگرد جهت اجراي زير سازي سقفهاي كاذب 9 عدد در هر متر مربع مي باشد.
  • موارد اصلي استفاده از سقفهاي كاذب بيشتر به منضور كم كردن ارتفاع ، عبور كانالها و لوله ها و زيبايي آن مي باشد كه شبكه آن حتما بايد تراز باشد.
  • بهتر است در سقفهاي بتوني ميله هاي نگهدارنده سقف كاذب قبل از بتون ريزي كار گذاشته شود.
  • در سقفهاي كاذب مرتبط با هواي آزاد(مانند بالكن) اندود گچ + موي گوساله و آهك استفاده مي شود.
  • شالوده در ساختمان يعني پي و فونداسيون.
  • ابعاد پي به طور معمول به وزن بنا و نيروي وارده ، نوع خاك و مقاومت زمين بستگي دارد.
  • در نما سازي سنگ ، به طور معمول ريشه سنگ حداقل 10 سانتيمتر باشد.
  • در فشارهاي كم براي ساخت فونداسيونهاي سنگي از ملات شفته آهك استفاده مي شود و براي ساخت فونداسيونهايي كه تحت بارهاي عظيم قرار مي گيرند از ملات ماسه سيمان استفاده مي شود.
  • در ساختمان فونداسيونهاي سنگي پر كردن سنگهاي شكسته را ميان ملات اصطلاحا پر كردن غوطه اي مي نامند.
  • پخش بار در فونداسيون سنگي تحت زاويه 45 درجه انجام مي گيرد.
  • در ساختمانهاي آجري يك طبقه براي احداث فونداسيون اگر از شفته آهكي استفاده شود اقتصادي تر است.
  • در پي هاي شفته اي براي ساختمانهاي يك تا سه طبقه 100 تا 150 كيلو گرم آهك در هر متر مكعب لازم است.
  • اصطلاح دو نم در شفته ريزي يعني تبخير آب و جذب در خاك.
  • معولا سنگ مصنوعي به بتن اطلاق مي شود.
  • زاويه پخش بار فنداسيون بتني نسبت به كناره ها در حدود 30 تا 45 درجه مي باشد.
  • بتن مكر براي پر كردن حجمها و مستوي كردن سطوح كاربرد دارد.
  • مهمترين عمل ويبراتور دانه بندي مي باشد.
  • به طور معمول بارگذاري در قطعات بتني بجز تاوه ها پس از هفت روز مجاز مي باشد.
  • از پي منفرد بيشتر در زمينهاي مقاوم استفاده مي شود.
  • بتون مسلح يعني بتن با فولاد.
  • از نظر شكل قالبندي براي فونداسيونها قالب مربع و مسطيل مقرون به سرفه مس باشد.
  • پي هاي نواري در عرض ديوارها و زير ستونها بكار مي رود و در صورتيكه فاصله پي ها كم باشد و با ديوار همسايه تلاقي نمايد پي نواري بيشترين كاربرد را دارد.
  • در آسمان خراش ها ، به طور معمول از پي ژنرال فونداسيون استفاده مي شود و وقتي از اين نوع پي در سطحي بيش از سطح زير بنا استفاده شود زمين مقاوم و بارهاي وارده بيش از تحمل زمين است.
  • هرگا فاصله پي ها از هم كم بوده يا همديگر را بپوشند يا يك از پي ها در كنار زمين همسايه قرار گيرد از پي هاي مشترك استفاده مي شود.
  • اصطلاح ژوئن درز انبساط است.
  • ميتوان به جاي دو پي با بار مخالف از پي ذوزنقه اي استفاده كرد.
  • بهترين و مناسب ترين نوع پي در مناطق زلزله خيز پي راديه ژنرال است.
  • در اجراي شناژبندي جهت اتصال به فونداسيون به طور معمول شناژها از بالا و پايين همسطح هستند.
  • در كفراژبندي پي چهارگوش از نظر سرعت و اجرا اقتصادي تر است.
  • - در عايق بندي از گوني استفاده مي كنيم ،زيرا از جابجايي قير جلوگيري مي كند و حكم آرماتور را دارد كه در پشت بام از جلو ناودان به بعد پهن مي شودكه در 2 لايه گوني انجام مي گيردكه گوني ها در لايه بعدي نسبت به لايه قبل با زاويه 90 درجه برروي هم قرار مي گيرند.
  • زير قيروگوني از اندود ملات ماسه سيمان استفاده مي شود كه بعضي از مهندسان در زير قير اندود ملات ماسه آهك استفاده مي كنند كه در اينصورت قيروگوني فاسد مي شود.
  • از قلوه سنگ (ماكادام) در طبقه هم كف مي توانيم بجاي عايق كاري استفاده كنيم كه ضخامت آن حدود 40-30 سانتيمتر خواهد بود.
  • اگر در عايقكاري ، قير بيش از حد معمول مصرف شود باعث مي شود قير در تابستان جابجا شود.
  • عايقكاري قيروگوني مي بايست از سر جانپناه حدودا 20 سانتيمتر پايينتر شروع شود و قيروگونيي كه روي جانپناه كشيده مي شود براي جلوگيري از نفوذ بارش با زاويه است.
  • سطح فونداسيون به اين دليل عايق مي شود كه از مكش آب توسط ملات ديوار چيني ها به بالا جلوگيري ميكند.
  • در عايقكاري عمودي روي ديوارهاي آجري بهتر است كه از اندود ماسه سيمان استفاده شود.
  • اصطلاح زهكشي يعني جمع كردن و هدايت آب ،كه فاصله آبروها در زهكشي بايد به حدي باشد كه به پي ها نفوذ نكند.
  • اگر توسط سفال زه كشي كنيم بايد حتما درز قطعات را با ملات پركنيم.
  • حداقل شيب لوله هاي زه كشي به سمت خوضچه 2 تا 4 درصد مي باشد.
  • حداقل شيب لوله هاي فاضلاب 2 درصد است.
  • براي جلوگيري از ورود بو به داخل ساختمان ، شترگلو را نصب مي كنند.
  • عليترين نوع لوله كشي فاضلاب از نوع چدني مي باشد كه با اين وجود در اكثر ساختمانها از لوله هاي سيماني استفاده مي شود كه ضعف اين لوله ها شكست در برابر فشارهاي ساختمان مي باشد.
  • سنگ چيني به سبك حصيري رجدار بيشتر در ديوار و نما سازي استفاده مي شود.
  • ضخامت سنگهاي كف پله و روي دست انداز پنجره 5/4 سانتيمتر مي باشد.
  • جهت اتصال سنگهاي نما به ديوار استفاده از ملات ماسه سيمان و قلاب مناسبتر مي باشد كه جنس قلابها از آهن گالوانيزه مي باشد.
  • سنگ مسني به طور معمول در روي و كنار كرسي چيني نصب مي شود و زواياي اين سنگ در نماسازي حتما بايستي گونياي كامل باشد.
  • در نما سازي طول سنگ تا 5 برابر ارتفاع آن مي تواند باشد.
  • به طور معمول 30 درصد از سنگهاي نما بايستي با ديوار پيوند داشته باشند كه حداقل گير سنگهاي نما سازي در داخل ديوار 10 سانتيمتر است.
  • در بنائي دودكشها باستي از مخلوطي از اجزاء آجر استفاده شود.
  • در علم ساختمان دانستن موقيعت محلي ، استقامت زمين ، مصالح موجود ، وضعيت آب و هوايي منطقه براي طراحي ساختمان الزامي مي باشد.
  • در طراحي ساختمان ابتدا استقامت زمين نسبت به ساير عوامل الويت دارد و لازم به ذكر مقاومت خاكهاي دستي همواره با زمين طبيعي جهت احداث بنا هرگز قابل بارگذاري نيست.
  • زمينهاي ماسهاي فقط بار يك طبقه از ساختمان را مي تواند تحمل كند.
  • هنگام تبخير آب از زير پي هاي ساختمان وضعيت رانش صورت مي گيرد.
  • زميني كه از شنهاي ريز و درشت و خاك تشكيل شده دج ناميده مي شود كه مقاومت فشاري زمينهاي دج 10-5/4 كيلوگرم بر سانتيمتر مربع مي باشد.
  • مطالعات بر روي خاك باعث مي گردد وضع فونداسيون ، ابعاد و شكل آن بتوانيم طراحي كنيم.
  • در صحرا براي آزمايش خاك از چكش و اسيد رقيق استفاده مي گردد.
  • سيسموگراف همان لرزه نگار است.
  • خاكي كه برنگ سياه قهوه اي باشد مقاومتش بسيار عالي است كه نفوذ آب در آنها كم و به سختي انجام مي گيرد.
  • سنداژيا گمانه زني همان ميله زدن در خاك و برداشت خاك از زمين مي باشد.
  •  اوگر همان لوله حفاري است.
  • خاك چرب به رنگ سبز تيره و داراي سيليكات آلومينيوم آبدار است.
  • معيار چسبندگي خاك اين است درصد دانه هاي آن كوچكتر از 002/0 ميليمتر باشد.
  •  اصطلاحا خاك مرغوب زد نامگذاري مي شود.
  • براي جلوگيري از ريزش بدنه و ادامه پي كني و همين طور جلوگيري از نشست احتمالي ساختمان همسايه و واژگوني آن و جلوگيري از خطرات جاني بايد ديوار همسايه را تنگ بست كه تحت زاويه 45 درجه انجام مي گيرد.
  •  ديوار اطراف محل آسانسور به طور معمول ازمصالح بتون آرمه مي سازند.
  • پي سازي كف آسانسور به طور معمول 40/1 متر پايين تر از كفسازي است.
  •  قديمي ترين وسيله ارتباط دو اختلاف سطح بواسطه شيب را اصطلاحا رامپ مي گويند كه حداكثر شيب مجاز آن 12 درصد مي باشد كه ات 5/2 درصد آن را ميتوان افزايش داد.
  • براي ساختن پله گردان بيشتر از مصالح بتون آرمه و آهن استفاده مي شود.
  • پله معلق همان پله يكسر گيردار است.
  • پله آزاد در ورودي ساختمان به حياط يا هال و نهار خوري استفاده مي شود.
  • پله هاي خارجي ساختمان حتي الامكان مي بايست آجدار باشد.
  •  به فضاي موجود بين دو رديف پله چشم پله مي گويند.
  • فواصل پروفيل هاي جان پناه پله 12-7 سانتيمتر مي باشد.
  • شاخكهاي فلزي جتنپناه بهتر است كه از پهلو به تير آهن پله متصل شود.
  • سرگير يا حدفاصل بين دو رديف پله كه رويهم واقع مي شوند حداقل 2 متر مي باشد.
  • طول پله مساوي است با تعداد كف پله منهاي يك كف پله.
  • پيشاني پله به سنگ ارتفاع پله اطلاق مي شود.
  • براي جلوگيري از سرخوردن در پله لب پله ها را شيار و اجدار مي سازند و گاهي اوقات لاستيك مي كوبند
  •  اتصال پله هاي بالا رونده به دال بتني (پاگرد) يه روي دال بتني متصل مي شوند ولي پله هاي پايين رونده در دال بتني بايستي به مقابل دال بتني وصل شوند.
  •  به طور معمول برای اجراي جانپناه پله از مصالح چوبي بیشتر استفاده می شود.
  •  پله هايي كه مونتاژ مي شوند به پله هاي حلزوني معروف هستند.
  • از نظر ايمني اجراي پله فرار با مصالح بتني مناسبتر است.
  •  تيرهاي پوشش دهنده بين دو ستون (روي پنجره ها و درب ها ) نعل درگاه نام دارد كه انتقال بار توسط آن يكنواخت و غي يكنواخت است.
  • گره سازي در چهار چوبهاي درب و پنجره و دكوراسيون بكار مي رود.
  • تحمل فشار توسط بتن و تحمل كشش توسط فولاد را به اصطلاح همگن بودن بتن و فولاد مي نامند.
  • بالشتك بتوني در زيرسري تيرآهن هاي سقف مصرف مي شود كه جنس آن مي تواند فلزي ، بتوني زير سري و بتوني مسلح باشد.
  • در اجراي تير ريزي سقف با تيرآهن ، مصرف بالشتك كلاف بتني و پليت مناسبتر است.
  • بالشتك هاي منفرد زيرسري ، حداقل ريشه اش از آكس تير ريزي سقف 25 سانتيمتر است.
  •  اجراي مهار تير ريزي سقف با ميلگرد معمول تر مي باشد.
  •  براي تراز كردن تير ريزي سقف بايد بوسيله سيمان همه در يك افق ترازي قرار گيرد.
  •  طاق ضربي از نظر ضخامت به سه دسته تقسيم مي شودكه معمول ترين آن نيم آجره مي باشد كه مهمترين عامل مقاومت در طاق ضربي خيز قوس مناسب است.
  •  در زمستان پس از دوغاب ريزي طاق ضربي ، بلافاصله بايستي كف سازي كامل روي سقف انجام شود.
  •  اگر هوا باراني باشد پس از اتمام طاق ضربي نبايد دوغاب ريخت.
  •  سقفهاي بتني قابليت فرم(شكل) گيري بهتري دارند.
  •  وظيفه انسجام و انتقال نيروها در سقفهاي بتني بعهده آرماتور مي باشد.
  •  اودكادر سقف هاي بتني به منظور خنثي كردن نيروي برشي بكار مي رود.
  •  بطور نسبي عمل بتون ريزي بين دو تكيه گاه مي بايست حداكثر طي يك روز عملي شود.
  • از ويژگي هاي سقفهاي مجوف سبكي آن است كه در اين سقف ها آرماتور گذاري بصورت خرپا مي باشد.
  •  تفاوت سقف هاي پيش فشرده با سقف هاي مجوف سفالي كشيده شدن آرماتورها مي باشد.
  •  حداقل زمان بريدن ميلگردها در سقفهاي پيش تنيده به طور معمول 7 روز مي باشد.
  •  نيروي كششي ذخيره شده در آرماتور سقفهاي پيش تنيده عامل خنثي كننده نيروي فشاري است.
  •  در سقفهاي مجوف هنگامي از تيرهاي دوبل استفاده مي شود كه دهانه و طول تير زياد باشد.
  •  قبل از ريختن پوشش بتون در اجراي تيرچه بلوكها ابتدا مي بايست سطح تيرچه و بلوك مرطوب شود.
  •  اصطلاحا ميش گذاري در بتن مسلح آرماتورهاي شبكه نمره كم اطلاق مي گردد.
  • حداكثر فاصله دو تير در سقفهاي چوبي 50 سانتيمتر مي باشد.
  •  به طور معمول زمان باز كردن قالبهاي مقعر در سقف هاي بتوني 5 روز مي باشد.
  •  استفاده از قالبندي مقعر بتني در سقفهاي اسكلت فلزي و بتني معمولتر است.
  •  كابلهاي برق در سقفهاي مقعر داخل لوله هاي فولادي تعبيه مي شود.
  • در ساختمان هايي كه بيشتر مورد تهديد آتش سوزي بهتر است نوع بنا بتني باشد.
  •  در كارخانه هاي صنعتي به طور معمول از سقف اسپيس دكس استفاده مي شود.
  •  اصطلاحا مفهوم سرسرا همان سقف نورگير است.
  • در شيشه خورهاي نورگير سقف براي فضاهاي وسيع از سپري استفاده ميشود زيرا از خمش در طول جلوگيري مي كند.
  •  مهمترين مزيت سقفهاي كاذب آكوستيك بر سقف هاي كاذب عايق در برابر صدا مي باشد.
  •  مهمترين مزيت سقفهاي كاذب آلومينيومي عدم اكسيداسيون آن مي باشد.
  •  روش جلوگيري از زنگ زدگي آرماتور در بتن اين است كه جرم آن را مي گيريم و داخل بتن قرار مي دهيم.
  •  اتصال سقف كاذب در راستاي ديوارها باعث پيش گيري از جابجايي سقف و تركهاي موئين خواهد شد.
  •  قرنيز يكطرفه آب را به يك سمت منتقل مي كند و هنگامي از قرنيز دو طرفه هنگامي استفاده مي شود كه دو طرف ديوار آزاد باشد.
  •  قرنيز حتما بايد آبچكان داشته باشد كه آبچكان شياره زير قرنيز مي باشد.
  •  قرنيزي كه توسط آجر چيده مي شود هره چيني مي نامند.
  •  قرنيز پاي ديوارهاي داخلي به منظور جلوگيري از مكش آب توسط گچ و … و جلوگيري از ضربه ها و خراش ها استفاده مي شود و حتما بايد آبچكان داشته باشد.

نحوه اجرای یک ساختمان اسکلت بتنی

  • بتن ریزی

بتن ممکن است به صورت دستی ویا با دستگاه های مختلف ساخته شود ساخت بتن با دست علاوه بر این که از مرغوبیت بتن می کاهد زمان انجام عمل بتن ریزی را نیز طولانی می کند که این عمر ممکن است به چند تکه شدن بتن بینجامد به همین دلایل وبا امدن دستگاه های بتن ریزی که میتوان با ان بتنی مرغوب ودر حداقل زمان ساخت دیگرکسی بتن ریزی با دست را انجام نمیدهد چه بسا که این کارغیر از قوانین ایین نامه ای میباشدو همچنین نمی توان با دست بتنی با مقاومت فشاری مندرج در جداول بتن ریزی را بدست اورد.
ساخت بتن با استفاده از دستگاه میکسرکه ظرقیت ساخت بتن ان پایین میباشد ودر پروژه های با مقیاس کوچک از ان استفاده میکنند این دستگاه که از یک جام برای ساخت بتن و یک شاسی جهت نگه داشتن دیگ و موتور نشکیل شده است همچنین موتور این دستگاه با برق کار میکند .
میکسر با ظرفیت ساخت بتن با حجم متوسط استفاده از این دستگاه در پروزه های متوسط بسیار متداول است هم چنین چون این دستگاه دیزلی بوده ونیازی به برق ندارد در مکان هایی که دسترسی به برق ممکن نیست بسیار مناسب میباشد وهمچنین بی نیازی این دستگاه به بالابر وجرثقیل این دستگاه را برای بتن ریزی سقف ها بسیار مناسب کرده است. قطعات اصلی دستگاه شامل جام برای ساخت بتن، موتور دیزلی ، قیف (قاشقک) که مصالح موردنیاز بتن باآن به داخل جام حمل می شود وقسمتی شامل سیم بکسل وچرخ دنده هایی که به وسیله آن بتن به طبقات حمل می شود ، شاسی که دستگاه برروی ان سوار شده است.
تراک میکسر: استفاده ازاین دستگاه در پروژه های عظیم و حساس متداول است ، این دستگاه تشکیل شده از یک جام بزرک ساخت بتن که بر روی یک کامیون سوار شده است در بعضی از این ماشین ها منبع ابی نیز تعبیه شده که کاربرد ان در مواقعی است که قرار است بتن به مکان دوری حمل شود برای جلوگیری از از بین رفتن تخلخل بتن تراک در نزدیکی مکان تخلیه اب را به بتن اضافه میکند وشروع به مخلوط کردن ان میکند ، ساخت بتن در این ماشین ها به این صورتی است که مواد مورد نیاز بتن در شرکت به طور دقیق به داخل جام تراک ریخته شده با گرداندن جام بتن مخلوط میشود در این گونه ماشین ها به علت ظرفیت بالای بتنی که دارد برای حمل بتن بلاخص در ارتفاع از پمپ بتن استفاده می شود.
بعد از ساخت بتن با هر یک از روش های فوق بتن را در داخل قالب های فنداسیون ریخته وویبره میکنیم .
دستگاه دیگره که در بتن ریزی از ان استفاده میشود ویبراتور میباشد که در اندازه .
در ویبره کردن بتن بایت دقت نمود که ویبره کردن بیش از حد بتن باعث از بین رفتن تخلخل بتن میشود وویبره کردن کم نیز باعث خارج نشدن هوای بتن میشود که در هر دو صورت بتن مقاومت کافی را بدست نمی اورد.
در هنگام بتن ریزی باید چند نمونه از بتن گرفته شود وبه ازمایشگاه فرستاده شود تا میزان مقاومت بتن را مورد ازمایش قرار دهند.
با اتمام کار بتن ریزی و همچنین تایید ازمایشگاه کار ادامه می یابد.
در اینجا قبل از این که به ادامه کار بپردازیم به علت اهمیت کار مقداری در رابطه با نگهداری بتن صحبت میکنیم.

  •  نگهداری بتن

انجام عملیات محافظت از بتن بسیار اهمیت دارد تا ان جا که اگراز بتن به خوبی محافظت نشود تمامی کارهای انجام شده در سازه بی فایده میباشد پس نگهداری از بتن در تمامی قسمت های ساختمان مهم و ضروری میباشد.
در نگه داری از بتن باید یتن را از گرما و سرما حفظ کرد وهمچنین بتن برای این که مقاومت لازم خود را بدست اورد بعد از بتن ریزی نیاز به اب دارد همچنین اب دادن به بتن میتواند ان را ازگرما حفظ کند وبرای جلوگیری از سرما به ویژه در شب ها می توان سطح بتن را با پلاستیک و امثال ان پوشاند.
2ـ اجرای ستون ها
آرماتورهای ستون ها رابه ارتفاع مورد نظر(ارتفاع طبقه + انتظاری طبقه بعد) را برش زده خم های مربوطه بر روی آرماتور اعمال می کنند که از مهمترین خم ها خمی است که در ابتدای آورلب ریشه ها با آرماتورهای ستون می باشد که هردو آرماتور را در یک راستا قرار می دهند تا انتقال فشاراز آرماتور ستون به انتظاری ها و درانتها به فنداسیون انجام پذیرد.
سپس آرماتورها را بسته به نقشه بر روی انتظاری ها سوار کرده خاموت های مورد نیازرا به گردن آرماتورها آویخته سپس آرماتورها و خاموت ها به وسیله سیم به هم می بافند.
فاصله خاموت ها در ابتداو انتهای هر ستون از هرطرف به طول 70 سانتیمترباید بین 7 تا 10 سانتیمتر باشد و دروسط ستون بین 15 تا 25 سانتیمترمی باشد همچنین تعداد خاموت هایی که بر روی یکدیگر سوار می شوند بسته به تعداد آرماتورهای استفاده شده در ستون می باشد طبق قانون آرماتورها درستون باید درگوشه خاموت قرار بگیرند که در این صورت به طور مثال برای یک ستون هشت نخ نیاز به دو خاموت بر روی یکدیگر می باشید.
قطرآرماتورهای مصرفی برای خاموت ها بسته به محاسبات بین 6، 8 و 10 می باشد.
باید توجه داشت که تمامی آرماتورهای مورد مصرف درساختمان باید استانداردهای لازم را دارا باشد به طور مثال تمامی آرماتورهای مصرفی درسازه به جز سیم حرارتی که در سقف تیرچه وبلوک مورد مصرف قرار می گیرد باید آجدار باشد.
قالب گذاری ستون ها که میتواند چوبی یا فلزی باشد در این جا نیز روش قرار گرفتن تخته ها در قالب چوبی وروش قرار کرفتن قالبهای فلزی به مانند فنداسیون میباشد به این منظور که باید عرض وارتفاع مورد نظر را ساخته ودور تادور ستون قار داد در این جا باید توجه داشت که ستون باید از هر طرف کاملا شاقولی باشد.
به هر حال همان گونه که قبلا هم گفته شد استفاده از قالب های فلزی باعث بالا رفتن کمیت وکیفیت کار میشودوهمچنین سرعت انجام پرژه را افزایش می دهد .
نکته ی دیگری که در مورد استفاده از قالب فلزی باید گفته شود این است که نبشی ها در دونوع می باشند یکی گوشه های ستون راکاملا 90 درجه میکند ودیگری گوشه هارا پخ میزند که علاوه بر زیبایی بیشتر میتواند گوشه های خطرناک ستون که هم کارگران را در معرض خطر قرارمیدهد وهم امکان اسیب رسیدن به ستون را بالا میبرد را حفظ میکند.

  •  اجرای دیوار برشی

دیوار برشی رابرای مقابله با نیروهای خارجی (باد؛ زلزله...)در ساختمان اجرا میکنند.
در اجرای دیوار برشی نیز باید به مانند ستون وبا استفاده از دتایل اجرایی ارماتورهای مربوطه را به ریشه ها متصل نمود ،دیوار برشی به صورت شبکه ارماتور وبا فاصله ی 20تا30سانتیمتری ازهم اجرا میشود ومعمولا شبکه های 20*20و25*25رامی سازد.
قالب بندی دیوار برشی نیز به همان شیوه ستون میباشد وبا هر دو قالب فلزی وچوبی اجرا میشوداما باید توجه داشت که حجم بتن مصرفی داخل دیوار بسیار زیاد میباشد وبه همین علت مهار بندی ان بیشتر ومحکم تر میباشد.
بتون ریزی ستون ها با دیوار برشی با هم انجام می پذیرد برای بتن ریزی ستون ها و دیوار برشی از دستگاه بالابردیگری که هیچ شباهتی با بالابر های دیگر ندارد استفاده میشود که تشکیل شده از یک جام حمل بتن که قیف مانند است ودارای موتور دیزلی وبازویی جهت حمل بتن به ارتفاعمیباشد ارتفاع وجهت این بازو قابل تغییر وتنظیم میباشد.
در بتن ریزی دیوار برشی باید به این نکته توجه داشت که بتن ریزی باید از طرفین به سمت وسط ستون باشد.
اکر ارتفاع بتن ریزی انقدر زیاد بود که ممکن است تخلخل بتن به هم بخورد بهتر است قالب بندی را در دو تکه اجرا وبتن ریزی نماییم.
در بتن ریزی ستون ودیوار برشی باید دقت نمود که تمامی ارتفاع ها باید در یک خط تراز بتن ریزی شوند وبرای این کار از شلنگ تراز استفاده میکنند.

  • اجرای رمپ ، پله و آسانسور

برای انتقال اشخاص از یک اختلاف به اختلاف دیگراز اسانسور یا پله و برای انتقال وسایل نقلیه از یک ارتفاع به ارتفاع دیگر از رمپ استفاده میشود،همچنین برای انتقال افراد از یک اختلاف به اختلاف دیگر نیز از رمپ استفاده می شود.
-ـ رمپ که بیشتربرای انتقال وسایل نقلیه به پارکینگ از آن استفاده می شود درمواردی که اختلاف ارتفاع دو سطح کم باشد یا اینکه وسایل نقلیه سبک بر روی آن ترافیک داشته باشد ازمصالح بنایی و خاکریزی درساخت آن استفاده می شود اما در مواردی که اختلاف ارتفاع بیشتری را مانند پارکینگ های چند طبقه و یا مواقعی که وسایل نقلیه سنگین بر روی آن ترافیک داشته باشد درساخت آن از مصالح بتن مسلح که از دو یاسه شبکه آرماتوری و بتن با مقاومت های فشاری 350 تا 400 استفاده می شود.
..
پله های سنگین که مورد استفاده آن درساختمان های بتونی می باشد.

  • آسانسور

قبل ازاجراید آسانسورباید به این نکته توجه داشت که ترازفنداسیون آسانسور بسته به نوع آسانسورکمی پایین ترازترازفنداسیون اصلی اجرا می شود.
به علت فلزی بودن کلیه وسایل آسانسور معمولا اسکلت آسانسورنیزکه شامل چهار ستون و تیرهای اتصال درهرطبقه می باشد را نیزفلزی استفاده می کنیم.
آسانسور توسط شرکت هایی طراحی و اجرا می شود و باید توجه داشت که قبل ازاجرای فنداسیون بسته به نیازازشرکت های آسانسور سای مشاوره های لازم به عمل آید.

  •  اجرای تیر بتنی

قبل از ارماتور بندی تیرها باید کفی گزاری بین ستون ها را انجام دهیم توجه شود که کفی را فقط در مکانهایی که قرار است تیر اجرا شود می گذارند وان هم طبق نقشه های اجرایی تیر میباشد.
برای این منظور ابتدا یک خط تراز را توسط شیلنگ تراز بر روی تمامی ستون ها و دیوار برشی ها می زنیم با انجام این کار اگر ستونی بیشتر از خط تراز بتن ریزی شده باشد باید ان قسمت را برداشت واگر کمتر بتن ریزی شده باشد باید ان فاصله را قالب بندی نمود.
بعد از ایجاد تراز در زیر خط تراز لوله های داربستی را بسته (در تمامی قسمت هایی که قرار است کفی گذاری شود) ومحکم میکنند و در زیر ان شمع می زنند ، توجه شود که باید از دو لوله که از دو طرف ستون ها می گذرد استفاده نمود.
وسپس کفی هارا که از قبل (به عرض تیر وبه فاصله ی بین دوستون می باشد)اماده کرده ایم را بر روی لوله ها گذاشته دقت شود که در این قسمت با احتساب ضخامت تخته ، تخته باید کاملا مماس با خط تراز باشد سپس قالب ها (چوبی. یا فلزی)را به لوله ها محکم نموده با انجام این کار علاوه بر پوشش محکم زیر تیرها یک سطح محکم ودر واقع یک داربست که برای ارماتور بندی نیز میتوان از ان استفاده نمود بدست می اید.
سپس ارماتورهای مصرفی را طبق مشخصات و مندرجات نقشه را قدری بالا تر از کفی به ارماتورهای ستون محکم کرده خاموت هارا طبق نفشه به گردن ارماتورهای هر تیر انداخته سپس شروع به بافتن ارماتور و خاموت ها به یک دیگر میکنند .
خاموت های تیر نیز مانند خاموت های ستون باید از هر طرف به طول70سانتیمتر به فاصله ی 5 تا 7 سانتیمتری ودر وسط تیر به فاصله ی15تا20 سانتی متری بسته شوند.
با پایان کار ارماتوربندی تمامی تیر ها ابتدا لقمه هارا جهت دادن کاور به زیر ارماتوربا سیم موجود در ان به ارماتورهای پایینی محکم میکنند این عمل به خاطر این است که اگر تیر جا به جا شد لقمه از زیر ارماتور کنار نرود ،سپس ارماتورهای تیر را ازاد میکنند تا بر روی کفی قرار بگیرد و بعد تمامی تقویت هارا طبق اطلاعات مندرج در نقشه در جای خود می بندند (طول تقویت ها با محاسبه بدست می اید اما به صورت متداول ارماتور های تقویتی در کنار تیر ها باید ⅓ طول بین دو ستون باشد تقویت های ابتدای تیر را معمولا در بالا و تقویت های وسط تیر را در پایین تیر قرار میدهند).
با اتمام کار ارماتوربندی نوبت به قالب گذاری اویز ها میرسد.
اویزها :در بسیاری از مواقع ارتفاع بدست امده در محاسبات تیر بیشتر از ضخامت سقف می باشد در اینجا سقف را در قسمت بالای تیر اجرا نموده وارتفاع باقی مانده را اویز میدهند.
قالب گذاری این قسمت (فلزی یا چوبی) بر روی کفی ودر زیر سقف اجرا می شود قالب اویز را که معمولا بین10تا40سانتیمتر میباشد را به کفی وارماتورهای تیر محکم کنند.
بعد ازا جرای کامل تیر سقف را که ممکن است (سقف بتن ارمه دال بتنی،سقف تیرچه بلوک ،سقف کامپوزیت)باشد را اجرا میکنند.

  •  سقف دال بتنی (بتن ارمه)

در این نوع سقف باید زیر کل سقف کفی گذاری شود با توجه به این که سقف با ضخامت 20 نا 25 سانتیمتری در فسمت بالایی کلاف اجرا شود و الباقی ارتفاع اویز میشود.
بعد ازکفی گزاری کل سقف آرماتوربندی پوشش سقف که معمولا به قطر 10 تا 14 می باشد و تشکیل دو شبکه آرماتوری 20*20رابرروی هم می دهد و تمامی اینها با اطلاعات موجود و مندرج در نقشه های اجرایی باید باشدرا اجرا میکنند.

  • سقف تیرچه و بلوک

از تیرچه های با ارتفاع 20 و 25 برای پوشش سقف بسته به طول دهانه و نوع باری که باید تحمل کند استفاده میکنند،و در آن ازبلوک های سیمانی(امروزه با پیشرفت صنعت از مصالح جدید تری مانند بلوک های سفالی ویا بلوک هایی از جنس فوم که وزن مرده ساختمان رابسیار کاهش می دهد استفاده می شود) به علت فضاهای خالی که بین بلوک ها قرار دارد این نوع سقف عایق خوبی برای صوت و حرارت نیز می باشد.
تیرچه ها که حداقل از سه میلگرد 8 یا 10 در آن استفاده شده و بین آنها به وسیله آرماتور6 یا 8 بدون آج بصورت خرپایی آرماتورها را به هم متصل می کنند ، شکل ظاهری اسکلت تیرچه به شکل 8 می باشد یعنی یک آرماتور در قسمت بالا قرار دارد و دو آرماتور دیگر درپایین، دو آرماتور پایینی به ضخامت 10 سانتیمتر بتن ریزی می شود ، تقویت ها که بسته به طول دهانه باید در تیرچه گذاشته شود بین دو آرماتور پایینی و دربتن قرار می گیرد.

  •  روش اجرا سقف تیرچه بلوک

تیرچه ها را با فاصله 40 سانتیمتری درفاصله بین رماتور های اصلی تیرقرار می گیرد و بلوک ها نیزفاصله 40 سانتیمتری بین تیرچه ها را پوشش می دهد سپس میلگرد حرارتی که برای جلوگیری ازتنش های ناشی از حرارات به سقف می باشد را به فاصله 20 سانتیمتر درعرض تیرچه و 45 سانتیمتر درطول تیرچه(برروی بلوک ها) بر روی کل سقف کشیده می شود همچنین میلگردهای منفی و برشی(اتکا) را درابتدای هر تیرچه به تیر متصل می کنیم سپس دورتادور سقف را قالب گذاری و بتن ریزی می کنند.

  • سقف کامپوزیت

تمامی موارد بالا را میتوان هم برای اسکلت بتنی و هم برای اسکلت فلزی اجرا نمود اما سقف کامپوزیت که در زیر به توضیح آن پرداخنه ایم فقط دراسکلت فلزی متداول می باشد.
سقف کامپوزیت که به معنی ترکیب دو سقف طاق ضربی و بتن آرمه با یکدیگرمی باشد.

  • اجرای سقف کامپوزیت

در اجرای آن مانند سقف طاق ضربی تیرآهن هایی که معمولا لانه زنبوری (هم برای بالا بردن مقاومت سقف و هم استفاده از فضای زیر سقف که معمولا با سقف کاذب پوشیده می شود برای رد کردن لوله تاسیسات) به فواصل 90 تا 120 سانتیمتر به شاه تیر های اصلی جوش می دهند سپس نبشی هایی را به قطعات 20 سانتیمتری درآورده و به صورت Lمانند به صورت برعکس بر روی تیرها جوش می دهندعلت ان درگیری کامل بتن سقف با تیرها میباشد سپس کل سقف را در بال بالایی تیرآهن قالب گذاری می کنیم و بعد ازاتمام کارقالب گذاری آرماتورهای پوشش سقف را که معمولا ازآرماتورهای به قطر 6 ، 8 و 10 استفاده می شود را به صورت یک یا دوشبکه آرماتوری 20*20 بر روی کل سقف می بافیم سپس دورتادور سقف را قالب گذاری و بتن ریزی می کنیم.
در سقف کامپوزیت به علت این که جک های مورد استفاده در اجرای ان در بال پایینی تیراهن بسته و محکم میشوند و هیچ ارتباطی با سقف زیرین خود ندارد میتوان چندین سقف بر روی هم را با هم اجرا نمود و بتن ریزی کرد که این عمر خود به سرعت انجام پروژه می افزاید.
بتن ریزی در تمامی موارد بالا با روش های گفته شده و با دستگاه های مختلف امکان پذیر است اما باید دقت داشت که درتمامی موارد بتن ریزی بتن با کیفیت بالا ریخته شود و کاملا نگهداری ازآن انجام شود.
ضمنا درتمامی بتن ریزی ها بتن باید آزمایش شود.
برای نظلرت سقف مانند فنداسیون علاوه بر تایید ناظر ساختمان سقف باید به تایید ناظرین شهرداری نیز برسد.

  • بتن خود تراکم SCC

بتن خود تراکم ، شامل بازه گسترده ای از طرح های اختلاط می باشد که خواص بتن تازه و سخت شده لازم برای کاربری های خاص دارا می باشند . اگرچه مقاومت هم چنان معیار اصلی موفقیت این بتن می باشند اما ویژگی های بتن تازه آن ، بسیار گسترده تر از بتن معمولی و متراکم شده توسط لرزاننده ها می باشد . این خواص مطلوب باید در زمان ، محل و بتن ریزی حفظ شوند . بتن خود تراکم در مواردی که شبکه بندی آرماتور ها فشرده است ، گزینه ای مطلوب می باشد . هم چنین عدم نیاز به لرزاننده ، آلودگی صوتی محیط را به نحو قابل ملاحظه ای کاهش می دهد . علی رغم ویژگی های مطلوب ، طرح اختلاط و اجرای این نوع بتن به عوامل متعددی از قبیل دانه بندی مصالح سنگی ، نوع مواد افزودنی و همچنین فیلرهای مورد استفاده بستگی دارد . در نظر گرفتن هر یک از معیارهای فوق ، کیفیت بتن سخت شده و کار پذیری بتن تازه را تحت تاثیر قرار میدهد .
زمان هزینه و کیفیت سه عامل مهم در اجرا می باشد که تاثیر مهمی در صنعت ساخت دارند . هر گونه پیشرفت و یا توسعه ای که باعث بهبود این سه عامل گردد ، همواره مورد علاقه مهندسان عمران خواهد بود . هرگاه این پیشرفت ها در صنعت ساخت و ساز تاثیر گذار باشد باید تحقیقات کافی بر روی فواید و مضرات آنها انجام گرفته و اقدامات لازم برای اجرایی ساختن آنها در صنعت ساخت و ساز صورت پذیرد . بتن خود تراکم با توجه به خصوصیات ویژه خود یکی از این توسعه هاست که میتواند تاثیر قابل توجهی بر صنعت ساخت داشته باشد .
برای سالیان متمادی دست یابی به بتنی با قابلیت خودترازی ( خود تراکمی ) بدون افت در مقاومت ، روانی و یا جداشدگی ، آرزوی مهندسین در کشورهای مختلف بوده است در اوایل قرن بیستم به دلیل خشک بودن مخلوط بتنی ، تراکم بتن تنها از طریق اعمال ضربه های سنگین در مقاطع وسیع و در دسترس ممکن بود . با شیوع استفاده از بتن های مسلح و آشکار شدن مشکلات اجرایی کاربرد مخلوطهای خشک ، گرایش به استفاده از مخلوطهای مرطوب تر گسترش یافت اما شناسایی تاثیر نسبت آب به سیمان در دهه 1920 نشان داد که افزایش این نسبت می تواند موجب افت در مقاومت بتن گردد . در سالهای بعد ، توجه به مسئله دوام بتن همچنین تاثیر مخرب افزایش نسبت آب به سیمان را به نفوذ پذیری و کاهش دوام بتن آشکار ساخت . این همه باعث گردید تا توجه ویژه ای بر خواص کارایی و رئولوژی بتن و نیز روشهای تراکم ، با هدف بهبود خواص مقاومت و دوام آن صورت گیرد . این تحقیقات در نهایت منجر به معرفی بتن خود متراکم در ژاپن گردید . بتنی با قابلیت جریان زیاد که می تواند تنها تحت تاثیر نیروی ثقل و بدون نیاز به انجام هرگونه فرآیند دیگری تمامی زوایای قالب را پر کرده و آرماتور ها دربرگیرد، بدون آنکه جداشدگی یا آب انداختن ایجاد گردد . بررسی رئولوژی و کارایی ، تاثیر بالایی بر تعیین خواص بتن خود تراکم را نشان می دهد ؛ لذا بر اساس روابط مایع لزج نیوتنی ، پارامترهای موثر در تعریف رفتار جریان بتن خود تراکم را معرفی می کند و آزمایش جی – رینگ آزمایش ساده و مناسبی برای اندازه گیری مقاومت بتن در مقابل جداشدگی سنگدانه ها است و چنانچه مقدار آب و خصوصا" فوق روان کننده از یک حد معینی افزایش یابد مقاومت جداشدگی بتن کاهش می یابد و از آزمایش دو نقطه ایی میتوان بدست آورد که ثابت های رئولوژی میتوانند خواص رئولوژی ، خصوصا" توانمندی بتن از نظر حرکت پذیری و پرشدگی را بخوبی تعیین نماید .
بتن خود تراکم نخست در سال 1986 توسط H.okamura در ژاپن پیشنهاد گردید و در سال 1988 این نوع بتن در کارگاه ساخته شد و نتایج قابل قبولی را از نظر خواص فیزیکی و مکانیکی بتن ارائه داد . مقالات متعددی در ارتباط با توسعه بتن خودتراکم در دنیا ارائه شد امروزه بتن خود تراکم همزمان با کشور ژاپن در مراکز دانشگاهی و تحقیقاتی کشورهای اروپایی ، کانادا و امریکا تحت عنوان self – consolidating concrete موضوع بحث بررسی و اجرای سازه های بتنی است . در ایران نیز استفاده از بتن خود تراکم از چند سال قبل آغاز شده و مزایای آن بهره گرفته شده است برای مثال می توان از مصرف بتن خود تراکم در تونل رسالت در تهران نام برد .

  • مبانی طراحی مخلوط بتن خود تراکم

سیال و پایدار بودن از مبانی طراحی مخلوط scc هست ، اما غیر از این خصوصیات ، عامل اقتصادی نیز باید در طراحی در نظر گرفت . چالش مهم در طراحی مخلوط scc ، معادل بودن مشخصات مورد نیاز با مشخصات واقعی است مواد مورد نیاز برای ساخت scc به شرح زیر است :
1 – سیمان : نوع و مقدار سیمان براساس خواص و دوام مورد نیاز تعیین می گردد . معمولا" مقدار سیمان بین 350 – 450 kg/m3 است .
2 – سنگدانه درشت : تمام سنگدانه های درشت که برای بتن معمولی استفاده می شود ، قابل مصرفدر scc است . اندازه حداکثر معمولا" بین 16 – 20 میلیمتر است. به طور کلی مقدار سنگدانه درشت در scc کمتر از بتن معمولی است زیرا سنگدانه درشت انرژی زیادی مصرف می کند که باعث کاهش جاری شدن بتن می شود و در هنگام عبور از موانع مانند آرماتور سبب مسدود شدن بتن میگردد .
3 – سنگدانه ریز : تمام سنگدانه های ریز که برای بتن معمولی استفاده میشود برای scc نیز مناسب است هر دو نوع ماسه شامل شکسته و گرد گوشه قابل استفاده میباشد هرچه مقدار ماسه در مخلوط بیشتر باشد ، مقاومت برشی مخلوط بیشتر است .
4 – مواد افزودنی معدنی : انواع مواد افزودنی معدنی یا پوزولان را میتوان در scc مصرف کرد این مواد برای بهبود خواص بتن تازه و یا بتن سخت شده و دوام مورد استفاده قرار میگیرد . از جمله این موارد میتوان میکروسیلیس ، سرباره و روباره را نام برد .
5 – فوق کاهنده آب : فوق کاهنده آب یا فوق روان کننده ها از مواد بسیار مهم برای ساخت scc محسوب میشوند .
6 – مواد اصلاح کننده ویسکوزیته : مواد اصلاح کننده ویسکوزیته برای افزایش مقاومت جداشدگی در scc مصرف میشود .
7 – فیلرها : به دلیل الزامات رئولوژی خاص scc هردو مواد افزودنی فعال و خنثی برای بهبود کارایی و همچنین برای تعادل در مقدار مصرف سیمان مورد استفاده قرار میگیرد.

  • تنظیم طرح مخلوط

پس از ساخت مخلوط های آزمایشی ، اگر عملکرد آنها مطلوب نباشد ، باید طرح مخلوط مجددا" انجام شود . بسته به مشکلاتی که در خواص بتن تازه ایجاد میشود ، ممکن است واکنش های زیر انجام گردد : - اضافه کردن فیلر یا استفاده از نوع دیگر فیلر – تجدید نظر در مقادیر شن وماسه – تغییر در مقدار فوق روان کننده یا ماده اصلاح کننده ویسکوزیته – تغییر در مقدار آب و نسبت آب به پودر – تغییر در نوع مواد اصلاح کننده ویسکوزیته یا فوق روان کننده
امروزه برای بتن خود تراکم مشخصات کلی زیر را پیشنهاد می کنند :
الف ) کارآیی ؛ از نظر کارآیی یک بتن خود تراکم مناسب دارای خواص زیر خواهد بود : در حالت معمولی دارای جریان اسلامپی بیش از 600 میلی متر و بدون جداشدگی ، حفظ روانی به مدت حداقل 90 دقیقه ، توانایی مقاومت در شیب 3 % در سطح افقی آزاد ، قابلیت پمپ شدن در لوله ها بطول حداقل 100 متر و به مدت 90 دقیقه ، مقاومت فشاری 28 روزه حدود 600-250 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع ، مقاومت در مقابل خوردگی تهاجم سولفاتها و کلریدها و انجماد و ذوب مطابق استاندارد ، کاهش خطر ترکهای حرارتی در مقایسه با بتن معمولی لرزانده شده

بتن خود تراکم مزایایی در اجرای موارد خاصی از سازه های بتنی دارد که به نمونه هایی از آنها اشاره میشود :

- سازه های بتنی معماری – هنری که نیاز به ظرافت خاص با میلگرد گذاری فشرده دارند .
-  پل های با دهانه بزرگ که بدلیل طولانی بودن خط انتقال بتن اجرای آن ها با بتن معمولی امکان پذیر نمی باشد و در ضمن استفاده از بتن معمولی موجب قطور تر شدن اندازه پایه ها و نازیبایی سازه می گردد.
-  تونل های شهری و آبی که در آنها مسافت طولانی انتقال بتن معمولی و حفظ کیفیت و تراکم آن از مشکلات اجرایی است
-  ساختمان های بلند و برج ها
-  ستونها و دیوارهای بلند یا میلگردهای متراکم
-  ستونهای بتن ریزی شده با پمپ
- بتن ریزی بلوک های بتنی
- بتن ریزی کف ها و سطوح افقی
-  بتن ریزی در سازه های زیر آبی

مزایای چشمگیر بتن خود تراکم موجب گسترش سریع آن در دنیا شده است که بطور اجمال میتوان به مواردی از آنها اشاره نمود :

- توسعه سازه های بتنی در دنیا و نیاز به بتن های با خواص ویژه
- کمبود کارگران ماهر بتن ریزی بویژه کارگران ویبره زن
-افزایش سرعت اجرای سازه های بتنی در سهولت بتن ریزی
- امکان بهبود کیفیت مکانیکی بتن
-  امکان اجرای سازه های بتنی ظریف و سنگین و انتخاب مقاطع کوچک یا میلگردهای فشرده
- توسعه صنایع پیش ساخته بتنی
- صرفه جویی اقتصادی با توجه به کاهش نیروی انسانی لازم و زمان ساخت
- توجه به سطوح تمام شده زیبا و مرغوب سازه های بتنی
- کاهش سر و صدا و آلودگی صوتی محیط کار بویژه در صنایع پیش ساخته بتنی

سازه های مختلفی با استفاده از بتن خود تراکم در دنیا اجرا شده اند که به نمونه هائی از آنها در سراسر دنیا اشاره می شود . قابل ذکر است که اجرای بعضی از این پروژه ها بدون استفاده از بتن خود تراکم امکان اجرا نداشته اند .

دیواره های مخازن عظیم LNG شرکت گاز Osaka در ژاپن
حجم بتن خود تراکم مصرفی = 12000 متر مکعب ( تکمیل بتن ریزی در سال 1998 )
صرفه جویی در تعداد کارگران = حدود 67 درصد در مقایسه با بتن معمولی
صرفه جویی در مدت زمان ساخت = حدود 18 درصد در مقایسه با بتن معمولی
صرفه جویی در تعداد کارگاهها = حدود 29 درصد در مقایسه با بتن معمولی
 
بازار بزرگ Midsummer Place واقع در لندن – انگلستان
ستونهای بیضوی با میلگردهای خیلی تراکم به ارتفاع 8.5 – 10 متر
صرفه جویی در مدت زمان ساخت = حدود 40 درصد در مقایسه با بتن معمولی
صرفه جویی در هزینه = حدود 10 درصد در مقایسه با بتن معمولی
 
 برج Landmark در شهر یوکوهاما ژاپن
ستونهای 9 طبقه اول این برج با استفاده از بتن خود تراکم اجرا شده است ( با توجه به فشردگی میلگرد ها
تعداد ستونهای 9 طبقه = 66 ستون
مقدار بتن خود تراکم مصرفی = 885 متر مکعب

 

آخرین ویرایش در یکشنبه, 14 دی 1393 ساعت 12:52
یکشنبه, 14 دی 1393 ساعت 12:59

ایستایی و فن ساختمان

نوشته شده توسط
این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)
ایستایی و فن ساختمان - 5.0 out of 5 based on 1 vote

Static and Technology Building

ایستایی و فن ساختمان

این فایل حاوی نمونه سوالات مربوط به پوسته ها  در ساختمان سازی و مصالح نوین ساختمانی می باشد.

این مطلب در4،9و 4صفحه برای شما عزیزان قرار داده شده است.

حجم فایل:4.9مگابایت

پسورد فایل: www.pupuol.com

ایستایی و فن ساختمان

حجم فایل:482کیلو بایت

پسورد فایل: www.pupuol.com

ایستایی و فن ساختمان

حجم فایل:2.5مگا بایت

پسورد فایل: www.pupuol.com

ایستایی و فن ساختمان

طبقه بندی ماشین آلات راه سازی و ساختمانی

اصولاً ماشین آلاتی که در کارگاه مورد استفاده قرار می گیرنند عبارتند از:

ماشین آلات سنگین: مانند لودر، بلدوزر، گریدر، اسکریپر – غلتک، غلتک های استاتیکی و دینامیکی، بیل مکانیکی.

ماشین آلات نیمه سنگین: مانندکمپرسی، آبپاش، جرثقیل کامیونی، تراک میکسر، پمپ بتون فینشر.

ماشین آلات سبک: مانند لندرور، پیکان و غیره

سایر ماشین آلات کارگاهی (ماشینهای متفرقه): مانند ویبراتور – دستگاه بتون بتونیر – موتور جوش – تسمه نقاله – سنگین شکن – ماسه شور و شن شور – ماسه ساز و غیره. 

بلدوزر یا تراکتور

اصولاً تراکتور وسیله ای است برای هل دادن و کشیدن اسکریپرها – واگنها – غلتکها. اگر به ابتدای این وسیله یک تیغه نسبتاً بزگ هم برای حمل مواد وصل شود و این تیغه ثابت باشد ماشین حاصله بلدوزر نامیده می شود. یک تیغه متحرک باشد به آن آنگلدوزر گویند.

در انگلدوزر، زاویه چرخش در صفحه قائم حدود 30 الی 40 درجه است. همچنین به بلدوزر چرخ لاستیکی مفصل دار و کمرشکن نیز گویند که این مفصل باعث زیاد شدن قدرت مانور ماشین می شود.
موارد استفاده از بلدوزر، زاویه چرخش در صفحه قائم حدود 30 الی 40 درجه است. همچنین به بلدوزر چرخ لاستیکی مفصل دار کمرشکن نیز می گویند که این مفصل باعث زیاد شدن قدرت مانور ماشین می شود. 

تراکتور از مهمترین ماشین آلات راهسازی و ساختمان سازی است که دارای کاربردهای متعددی است هدف اولیه تراکتور به جلو راندن و یا کشیدن اقسام بارها میباشد. بر روی تراکتور انواع لوازم مکانیکی را میتوان نصب کرد لوازمی ازقبیل : بیل های مکانیکی ریپرها تیغه های بولدوزر دکل های لوله گذار جانبی کج بیل ها نهرکن ها وغیره به علاوه از تراکتور استفاده های دیگری هم میکنند نظیر کشیدن اسکریپر واگن و غیره.

تراکتورها از موتورهای دیزل که معمولا توربو شارژ هستند نیرو میگیرند و در انواع استاندارد و دنده اتوماتیک موجود هستند همچنین کنترل آنها به صورت کنترل هیدورلیک و دنده اتوماتیک است تراکتورها بر دو نوع کلی چرخ زنجیری وچرخ لاستیکی میباشند 
موارد استفاده بلدوزر ها عبارتند از:

1. تسطیح زمین و پاکسازی آنها از بوته و کنده های درخت.
2. جابجاکردن توده خاک به صورت فشار دادن آن تا مسافتی حدود 300 فوت (91.44 m) (توضیح اینکه حدوداً حداکثر فاصله حمل توسط بلدوزر را 90 متر در نظر می گیرند)
3. ایجاد راههای اولیه در کوهستانها و زمینهای سنگلاخی
4. کمک و فشار دادن به اسکریپها
5. پخش کردن خاک در خاکریزها
6. پشته کردن خاک در کنار نهرهای ایجاد شده
7. تسطیح و پاکسازی بقایای مانده از عملیات ساختمانی
8. نگهداری راههای موقت خاکی
9. پاکسازی محل گودال قرضه و گودالهای کف معادن 

انواع تراکتورها

  تراکتورهای چرخ زنجیری

تراکتورهای چرخ زنجیری انواع مختلفی دارد این تراکتورها معمولا برحسب اندازه وزن وقدرت طبقه بندی میشوند در بسیاری از پروژه ها مقدار وزن تراکتور چرخ زنجیری مهم است زیرا مقدار حداکثر نیروی کششی که یک دستگاه تراکتور میتواند به وجود آورد بدون توجه به قدرت تولیدی موتور آن به حاصل ضرب مقدار وزن در ضریب کشش سطح جاده ای که روی آن کار میکنند محدود میباشد وجود زنجیره ها باعث میشود که تراکتور بتواند در زمینهای با مقاومت فشاری کم و قدرت کششی مناسب فعالیت داشته باشد.

  تراکتور چرخ لاستیکی

تراکتور چرخ لاستیکی ازاین جهت ساخته شده که سرعت بیشتری در کشیدن وهل دادن اسکریپرها و کارهای نظیر آن داشته باشد این نوع ماشین ها درانواع دوچرخ وچهارچرخ وجود دارد نوع دوچرخ آن حتما باید با یک ماشین دیگر نظیر اسکریپر کار کند تا بتواند تعادل خودرا حفظ کند نوع چهارچرخ آن در دو نوع یک دیفرانسیل و دو دیفرانسیل موجود است با این همه آسیب پذیری لاستیکهای این ماشینها در موقع کار در زمینهای دارای سنگهای تیز که باعث بریده شدن لاستیک میشود استفاده از آن را دراین نوع زمینها محدود میکند البته زنجیرهای سیمی مخصوص جهت حفاظت لاستیکها وجود دارد که میتوان بر ازدیاد اصطحکاک لاستیکها باسطح زمین آنها را بکاربرد.

انواع تیغه های بلدزورها

1. تیغه مستقیم
2. تیغه یونیور سال
3. تیغه کوشن
4. تیغه V شکل
5. تیغه انگل دورز

لودر

اصولاً لودر یا بیل بار کن یکی از مهمترین ماشین آلات ساختمانی می باشد که در انواع مختلفی طراحی و ساخته می شود. این ماشین از نظر شکل ظاهری به لودر معمولی، لودر معدن، آرم لودر (Arm liader) و اورهد لودر (overhead liader) تقسیم بندی می شود که به طور کلی در دو نوع چرخ لاستیکی و چرخ زنجیری که هر دو آنها به صورت هیدرولیکی کار می کنند ساخته شده است. همچنین لودر دارای جامهای مختلفی از قبیل: جامهای معمولی، جام سنگ گیر – جام سنگ گیر – جام کنده گیر – جام پوشال گیر و جام مواد سبک دانه و جام همه کاره است که هر کدام برای کار مشخص ساخته شده اند. همچنین دو نوع جام یکپارچه و چند پارچه وجود دارد که نوع چند پارچه آن دارای انعطاف پذیری بیشتری بوده می تواند مانند کلامشان جهت خاک برداری قائم مورد مورد استفاده قرار گیرد. همچنین نوع دیگری از جام وجود دارد که می تواند عمل تخلیه را از پهلو انجام دهد.

بدون اغراق لودرکاربردی ترین ماشین درانجام کارهای ساختمانی وعمرانی است این ماشین که در انداره های مختلف ساخته میشود به دلیل عملکرد وانعطاف پذیری زیادی که دارد و نیزبا تغییر جام می تواند بسیاری از کارها را انجام دهد.
لودر موارد استفاده بسیاری دارد که برخی از آنها عبارتند ازایجاد خاکریزها حفاری زیرزمین بناها پرکردن خندقها و خاکریزی اطراف لوله های کارگذاشته شده در کانالها بار کردن کامیونها حمل بتن به محل قالبها وبلند کردن و حمل مصالح ساختمانی .

به ماشین لودر میتوان انواع ملحقات را نصب کرد و کاربردهای دیگری ازآن گرفت نظیر برف روب، کانال کن، لوله بر، لوله گذار، جرثقیل لیفت تراک و ...

انواع لودر

1. لودرچرخ لاستیکی
این لودرها در اقسام کوچک خیلی بزرگ ساخته میشود چرخهای بزرگ لاستیکی به این نوع لودرها قدرت تحرک وسرعت فراوانی میبخشد فشار وارده بر زمین توسط این لاستیکها کم بوده و میتوان این فشار را با تغییر میزان باد لاستیکها تغییرداد. باین همه در زمنیهای دارای سنگهای تیز امکان آسیب این لاستیکها وجوددارد در ضمن در زمینهای خیس و گل آلود نیز کارکردن با لودر چرخ لاستیکی مشکل است البته زنجیرهای سیمی مخصوص جهت حفاظت لاستیکها وجود دارد که میتوان برای ازدیاد اصطکاک لاستیکها با سطح زمین آنها را به کاربرد. نوعی از لاستیکهای جدید ساخته شده اند که دارای عاجهای خیلی ضخیمی هستند و میتوانند در مناطق سنگی کار کنند این لودرها بر دونوع معمولی و کمرشکن هستند
نوع کمرشکن که بیشتر درلودرهای بزرگ بکاربرده میشوند و دارای نوعی شاسی هستند که قسمت عقب لودر را به قسمت جلو توسط یک مفصل متصل میکنند. این حالت مفصلی قدرت مانورزوزشعاع گردش ماشین را نسبت به شاسی های ثابت ( غیرمفصلی ) زیاد میکند در انواع مدرن این ماشین آلات از سیستمهای فرمان و کنترل هیدرولیکی و الکتریکی جهت راحتی و عملکرد بهتر راننده استفاده شده است. سیستم فرمان این ماشین ها به دو نوع است در لودرهای معمولی سیستم فرمان بوسیله فرمان و حرکت چرخها عمل میکند اما درنوع کمرشکن سیستم فرمان به وسیله دو جک هیدرولیکی عمل می نماید. 

2. لودرهای چرخ زنجیری
لودرهای چرخ زنجیری مانند لودرهای چرخ لاستیکی عمل میکنند با این تفاوت که فشار کمی که برزمین وارد می کنند باعث میشود که لودرهای با چرخ زنجیردار بتوانند در زمینهایی کار کنند که قابل استفاده برای لودرهای لاستیک دار نیستند. اصطکاک زیاد آنها با زمین باعث میشود که بتوانند نهایت استفاده را ا ز قدرت موتور در کندن زمین بنمایند و چون زنجیر داراند هنگام کار درمناطق دارای سنگهای تیز خطر پاره شدن لاستیک وجود ندارد. لودرهای زنجیردار قادر به حرکت بر روی سطحهای باشیب جانبی 35%میباشند درصورتی که این رقم برای لودر چرخ لاستیکی 15% است همچنین لودر زنجیردار میتواند ازشیب 60% بالابرود درحالیکه این رقم برای لودر لاستیک دار به حدود 30% محدود میشود سرعت لودر زنجیردار خیلی کمتر از لودر لاستیک دار بوده به همین علت درمواردی که فاصله حمل مواد و بازگشت به محل بارگیری زیاد باشد راندمان این ماشین نسبت به نوع لاستیک دار پایین است. 

3. بکهولودر
این ماشین آلات در واقع لودرهای کوچکی هستند که در پشت خود یک بیل مکانیکی دارند و برای کارهای سبک استفاده میشوند. کلیه مشخصات عمومی آنها مانند لودرها و بیل های مکانیکی است به دلیل دو کاره بودن این ماشین در بسیاری از پروژه های کوچک از این وسیله استفاده میشود بخصوص اگرپروژه مربوط به کندن خندق باشد .
همانطورکه گفته شد در قسمت عقب این ماشین یک بیل مکانیکی وجود دارد قدرت این بیل نیز براساس زاویه آن با زمنین و شعاع عملکرد بازوها فرق میکند. شرکتهای سازنده بر اساس نوع ماشین آلات، نمودارهایی مبنی بر قدرت بیل درحالات مختلف ارائه میدهند . 

بیل های مکانیکی

بیل های مکانیکی از اولین ماشین آلات مدرن ساختمانی است که درعملیات خاکی بکاررفته است بیل های مکانیکی عمدتا" برای گودبرداری درخاک و بارکردن آن با کامیون یا تریلی و یا تسمه نقاله ها بکار میرود انواع پرقدرت آن قادر به گودبرداری درتمام انواع خاکها بجز صخره سنگها بدون تخریب اولیه میباشد.
بیل های مکانیکی ازسه قسمت اساسی تشکیل شده است : ارابه - قسمت اتاقک گردان روی ارابه و قسمت الحاقی جلوی ماشین 

ارابه یا شاسی

شاسی به دونوع تقسیم میشود شاسی چرخ زنجیری شاسی چرخ لاستیکی ( کامیون )
شاسی چرخ زنجیری با ثبات و قابل اطمینان برای اتاقک چرخنده فوقانی ایجاد میکند و قابلیت تحرک بسیارخوبی در محل خاکبرداری ایجاد میکند درضمن به دلیل سطح وسیع چرخها فشارکمی برروی خاک ایجاد میکند که امکان کار بر روی خاکهای سست را فراهم میکند درمواردی که برحسب نوع خاک اصطحکاک بیشتری مورد نیازبوده و مسئله لغزندگی وجود داشته باشد نقش زنجیر در ماشین اهمیت پیدا میکند درعوض اینگونه بیلها سرعت کمی دارند.
شاسی های چرخ لاستیکی دارای سرعت حرکتی بیشتری بوده ولذا برای کارهای کوچکی که تعداد سفرزیاد بوده وسطح راه مورد استفاده محکم باشد مفیدترند این نوع شاسی خود بر دو نوع است : نوع خود متحرک که از اتاقک فرمان میگرد و نوع دیگر که درقسمت عقب کامیون نصب میشود وآن را کامیونی میگویند.
سرعت نوع اول 50 وسرعت نوع دوم 80کیلومتر درساعت میرسد .

انواع بیلهای مکانیکی:

  بیل مکانیکی با جام معکوس
به این بیل اسامی متعددی داده می شود از قبیل:کج بیل - بیل پشت خم وبیل کششی. این بیلها در دو نوع مکانیکی و هیدرولیکی هستند و برای حفاری مناسبند.
  بیل مکانیکی با سیستم کابلی
این بیل مکانیکی عبارت است از اطاقک گردانی که سوار بر چرخها بوده ودر انتهای جلویی آن بیل متصل شده است. این بیل در دو نوع مکانیکی و هیدرولیکی می باشند.
  بیل کششی (دراگلاین)
بیل کششی دراگلاین ازیک اطاقک فرمان - جرثقیل - جام بیل کششی و کابلهای لازم جهت کنترل قسمتهای مختلف تشکیل شده است.بیل کششی قادر است در سطوح خیلی بالاتر و خیلی پایینتر از سطح اتکاء خود است ودر انواع زمینهای مورد استفاده قرار می گیرد. بازوی طویل آن برای حفاری و تخلیه مواد کنده شده مفید بوده و زمان سیکل کار کوتاه از محاسن این ماشین میباشد.
  جرثقیل
جرثقیل تشکیل شده از اطاق فرمان و یک تیر بلند مشبک وقلب جرثقیل و معمولا برای باند کردن اجسام سنگین وحرکت دادن آنها بکار میرود. با اتصال دستگاههای مختلف به انتهای تیر مشبک بلند جرثقیل می توان از استفاده های دیگری نمود. جرثقیل ها هم بر دو نوع مکانیکی و هیدرولیکی می باشند که امروزه بیشتر هیدرولیکی می باشند.

کامیون

کامیون معمولترین روش برای حمل و نقل مواد خاکی است و با انعطاف پذیری زیاد بین پروژه ها سفر می کند و دارای نوع کمپرسی که مخصوص حرکت در جاده و خارج جاده است ساخته می شود که انواع مخصوص خارج از جاده دارای ابعاد بزرگتر و ظرفیتهای چند صد تنی است.

اصولاً تریلیهای مخصوص حمل خاک از واکن مخصوص حمل خاک به علاوه یک تراکتور یا کامیون تشکیل می شود و مواد حاصل حمل شده در آنها اصولاً از عقب یا کف یا از پهلو تخلیه شده در محل تخلیه کاربرد دارد.
مانند پهن کردن شن در لایه های اساس و زیر اساس میزان بار کامیون یا بار مجاز کامیون به مسائل زیر بستگی دارد:

1. ظرفیت افقی خاک
2. ظرفیت کود شده خاک
3. ظرفیت اندازه گیری شده در کارخانه ساخت ماشین
باید به اندازه ماشینها، بار گیری انجام شو تا از فرسودگی و قدرت مانورشان کاسته نشور در ضمن می توان با اضافه کردن تخته هایی در بالا طرفیت باربند را اضافه کرد.
سیکل حمل مواد به وسیله کامپیون شامل دو سیکل ثابت و متغیر است. 

1. سیکل ثابت: مدت زمان لازم برای بارگیری، حمل، تخلیه، بازگشت، مدت زمان لازم برای نوبت مجدد کامیون.
2. سیکل متغیر: بستگی به نوع و سرعت کامیون دارد که در کامیونهای مختلف متفاوت است. 

اگرچه برای حمل ونقل مواد خاکی از وسایلی مانند اسکریپرها ، تسمه نقاله و قطار استفاده میشود ولی معمول ترین وسیله برای حمل و نقل مواد خاکی کامیونها هستند این ماشینهای حمل کننده به خاطر سرعت زیاد برروی راههای هموار همچنین ظرفیت زیاد هزینه حمل ونقل مواد را نسبتا پایین می آورند.
کامیونها دارای قابلیت انعطاف زیادی میباشند زیرا تعدادی ازآنها را که دریک پروژه مورد استفاده قرارمیگیرند می توان زیاد یا کم نمود تا در ظرفیت مورد نیاز تعدیل بوجود آید.

کامیونها به دونوع معمولی (MING TRUCK) و کمرشکن (ARTICULATED TRUCK):

الف - کامیونهای معمولی
این کامیونها در دو نوع یکی مخصوص حرکت در جاده ها و دیگری مخصوص حرکت خارج از محدوده جاده (HIGHWAY&OFF HIGHWAY TRUCKS) ساخته میشوند کامیونهای خارج جاده ای میتوانند در ابعاد بزرگتر و با ظرفیت چند صدتن ساخته شوند هر کدام از آنها انواع مختلف دارند اما نوع کمپرسی آن بیش از سایر انواع آن به کاربرده میشود. کامیونهای کمپرسی درمورد حمل مواد دارای انعطاف پذیری زیاد بوده و بخصوص نوع جاده رو آن با سهولت بسیار در پروژه های مختلف قادر به حرکت میباشند نوع مختلف کامیون های کمپرسی وجود دارد مثلا این کامیون ها در انواع دیزلی یا بنزینی یک یا دو دیفرانسیلی و دو یا سه محوری به بازار عرضه میشوند.

ب - کامیون های کمرشکن
همانطور که ازنام این نوع کامیونها مشخص است ازدوقسمت تشکیل شده اند قسمت موتور و قسمت مخزن که توسط یک مفصل به هم متصل هستند در واقع کامیونهای کمرشکن تریلرهای مخصوص حمل مواد خاکی هستند که بوسیله تراکتور یا کامیون تراکتور کشیده میشوند این واحد فقط برای حمل مواد خاکی طراحی شده اند و مواد حمل شده را یا ازعقب و یا از کف واگن و یا از پهلوها تخلیه مینمایند بعضی ازاین کامیونها دارای مجرای تخلیه طولی هستند که بیشتردرمورد ایجاد خاکریزها مورد استفاده قرار میگیرد این کامیون ها نیز بر دو نوع داخل جاده ای و خارج جاده ای هستند البته نوع جاده ای آن بیشتر است زیرا وجود مفصل کمرشکن قدرت مانور آن را نسبت به کامیون های عادی در ناهمواریهای خارج جاده بیشتر میکند. 

گریدر

گریدر موتور دار اصولاً برای تنظیم شیب – شکل دادن شیبها و تسطیح دامنه خاکریزها و خاک برداریها – کندن جوی و مخلوط کردن و پراکندن مخلوط خاک و مواد قیری به کار می رود. از این ماشین در راه سازی و عملیات ساختمان نیز استفاده می شود. همچنین برای برف روبی و برداشتن لایه های سست سطح زمین (پاکسازی زمین) نیز کاربرد دارد. در ضمن با دقت در عملیات گریدر می توان مقدار قابل ملاحظه ای از هزینه پروژه ها را کم کرد.

برای تسطیح زمین و از بین بردن پستی و بلندی ها از ماشین آلات مختلفی استفاده میشود اما مهمترین وسیله برای عملیات تنظیم شیب و تسطیح خاکریزها و خاکبرداری ها و رساندن سطح خاک به سطح مورد نظر ( خط پروژه ) توسط گریدر انجام میپذیرد عمل تنظیم شیب از کارهای بسیار مشکل است بطوری که کلیه رانندگان ماشین آلات راهسازی براین عقیده هستند که کارکردن با گریدر مشکل تراز بقیه ماشین آلات است و راننده ای که در زمینه کار با گریدر مهارت داشته باشد براحتی می تواند بقیه این ماشین آلات را کنترل و هدایت کند.

گریدر برای تنظیم شیب شک دادن شیب ها تسطیح دامنه خاکریزها و خاکبرداریها کندن جوی و مخلوط کردن و پراکندن مخلوط خاک و مواد قیری بکارمیرود ازاین ماشین آلات درساختن راهها و سایر عملیات ساختمانی استفاده میشود. این دستگاه در بهم زدن و برداشتن لایه های سست وسطح زمین هم به کارمیرود.
تیغه گریدر دارای لبه قابل تعویض میباشد درحالات مختلفی نسبت به ماشین می تواند قرارگیرد زاویه تیغه را میتوان تغییر داد بطوریکه بتوان گریدر را برای حمل مواد یا کندن جوی بکاربرد زاویه جلو درحالت حمل مواد بکار میرود که در برشهای سطحی و مخلوط کردن مواد مورد استفاده قرار میگیرد زاویه عقب باعث زیاد شدن قدرت حفاری شده ولی سبب میشود که مواد حفاری شده احیانا از روی تیغه سر ریز نماید.
چرخهای جلو می توانند به طرفین خم شوند و بدین ترتیب نیروی حالصه از فشار خاک بر تیغه مایل شده را خنثی نماید وبه گردش گریدر هم کمک کند شاسی های کمرشکن نیز در ساختمان بعضی انواع گریدر بکار میرود که باعث ازدیاد قابلیت مانور ماشین و کاربردهای آن میشود.

درحالت مستقیم ماشین درحالت معمولی کارمیکند درحالت مفصلی گریدر میتواند شعاع گردش خیلی کوچکی کسب کند در حالت مستقیم، چرخهای عقب روی زمین محکم مستقر بوده و در همان حال ماشین میتواند با تیغه به کندن جوی و کنار جاده وغیره مشغول شود گریدرهای مدرن مجهز به دستگاه کنترل تیغه اتوماتیک هستند که دقت کار آنها برای تنظیم شیب بسیار زیاد است سیستم این دستگاهها که بیشتر هیرولیکی و الکترونیکی است مجهز به یک دستگاه حساس است که یک سطح یا امتداد ثابت را دنبال کرده و در مواقع لزوم بطور اتوماتیک تیغه را بالا و پایین میبرد تاشیب مطلوب بدست آید 

اصولاً عمل خاکبرداری از قسمتهای بلند و خاکریزی در گودالها را عمل بالانس (تعادل) گویند و شکل بندی و تنظیم نهایی هر لایه از راه راه عملیات اصلاح گویند 

حداکثر تلرانسها یا رواداریهای قسمتهای مختلف راه که توسط گریدر تنظیم می شود عبارتند از:

  Subgrade (سابگرید) 8-4 میلیمتر در متر
  Sub base (زیر اساس) 4-2 میلیمتر در متر
  Base (اساس)1mm میلیمتر در متر
  در رویه رواداری 0 میلیمتر در متر

که البته این مقادیر در مورد فرودگاهها و شاهراهها کمتر هم خواهد شد.

توضیح اینکه:
مقدار خطای مجاز قابل قبول در راه سازی را تولرانس یا رواداری گویند.اصولاً اگر در نگهداری و حفاظت جاده ای از گریدر استفاده و در بالا بردن تولید و کم کردن هزینه تأثیر به سزایی دارد و این میزان ازدیاد تولید تا 20% هم می تواند باشد 

عملیات با گریدر

  پخش کردن مواد خاکی
از مهمترین عملیات گریدر پخش کردن مواد و مصالح خاکی درسطح زمین است البته مقدار مواد جابجا شده به ظرفیت گریدر بستگی دارد ظرفیت گریدر تابع عواملی مانند قدرت موتور کشش ماشین اندازه و ارتفاع تیغه میباشد مقدار موادی که گریدر میتواند جابجا کند بسیارکمتر از بولدوزر است بنابراین بهتراست موادی که باید توسط گریدر جابجا و توزیع شود، قبلا توسط ماشین آلاتی مانند بولدوزر برروی زمین پخش شده باشد تا ارتفاع توده خاکی خیلی زیاد نباشد.
  حمل مواد به کنارجاده
با تغییر زاویه تیغه گریدر قادرخواهد بود که مواد خاکی را به کنار مسیر حرکت هدایت کند دراین حالت موادخاکی در انتهای عقب گریدر انباشته شده و یک توده خاکی طولی درامتداد مسیر حرکت گریدر قرارگیرد زیرا درغیراینصورت قدرت کشش ماشین کم میشود و زاویه حمله به تیغه گریدر نیز تغییر میکند.
  شیب بندهای دقیق
برای شیب بندهای دقیق باید تیغه را با زاویه کوچکی نسبت به امتداد قائم ثابت کرد وارتفاع تیغه از سطح زمین باید طوری باشد که برآمدگی کوچک را بریده و گودالها را پر نماید بدین منظور همواره باید مقدار مواد خاکی درجلوی تیغه گریدر موجود باشد.
  کندن جوی
گریدر رامیتوان برای کندن جویهای 7شکل و ذوزنقه ای شکل به کاربرد ماکزیمم عمق جوی حدود 3 فوت ( یک متر) وعرض آن حدود4فوت است برای جویهای با ابعاد بزرگتر بهتر است از خندق کن و بیل مکانیکی و وسایل حفاری استفاده کرد.
  بریدن و تراشیدن ترانشه ها
با تغییر زاویه گریدر و عمود کردن یا شیب زیاد لبه تیغه نسبت به سطح افق میتوان با حرکت درجهت طول ترانشه لبه های آنرا تراشید.
البته دو مسئله را باید درنظرگرفت اول اینکه نوع مصالح ترانشه ها سنگی و صخره ای نباشد چون به لبه تیغه آسیب رسانده ویا عمل تراشیدن را غیرممکن میسازد مسئله دوم تراشیدن قسمت های پایین ترانشه و مرتب کردن آنها است تادرهنگام تراشیدن قسمت های بالای ترانشه مانع حرکت گریدر نشوند.

غلتکها

اصولاً غلتکها وسیله ای برای متراکم کردن مصالح خاکی و سنگی هستند که از چهار پارامتر وزن استاتیکی - ضربه - ارتعاش و کنترل برای کوبیدن خاک استفاده می کنند که وجود این پارامترها بستگی به نوع غلتک دارد. تمام ماشین آلات متراکم کننده وزن استاتیکی دارند و بهترین ماشین برای تراکم یک خاک بخصوص ماشینی است که از تغییر محل جانبی خاک در اثر تراکم جلوگیری می کند و تغییر حرکت جانبی را به صورت تغییر حرکت عمودی در بیاورد.

نیروهای ضربه و ارتعاش دارای شکل نیرویی مشخص و مثل هم هستند و فقط فرق آنها در تعداد تواتر آنهاست که در ضربه تعداد تواتر 10 ضربه در ثانیه و در ارتعاش تعداد تواتر 80 ضربه در ثانیه است. همچنین پارامتر ارتعاش در مورد خاکهای غیر چسبنده از تأثیر بسیار زیادی برخوردار است.

مهمترین مسئله در راهسازی میزان دانسیته و مقاومت لایه های راه میباشد این مقادیر باید درحد مطلوب باشد تا سطوح مختلف جاده در اثر تنش های وارده ناشی ازعبور بار تغییر شکل نداده و بتواند تحمل جذب وانتقال بار را از لایه های بالاتر به پایین تر داشته باشد براین منظور باید لایه های مختلف راه را تاحد قابل قبولی متراکم نمود.
نمود تراکم عبارتست از ازدیاد دانسیته خاک ازطریق نزدیک کردن ذرات و دانه های خاک به یکدیگر که معمولا با خارج کردن هوا ازفضاهای خالی بین ذرات خاک انجام میگیرد متراکم کردن خاک باعث اضافه شدن مقاومت خاک کم شدن قابلیت تغییر حجم کم شدن قابلیت نفوذپذیری خاک میگردد میزان تراکم پذیری خاک به دانسیته اولیه خاک خواص شیمیایی و فیزیکی خاک (نظیر توزیع دانه بندی چسبندگی وغیره) درصد رطوبت نوع و میزان نیروی متراکم کننده دارد. 

انواع غلتکها

انواع غلتکها عبارتند از:
1. غلتکهای پاچه بزی (زایده دار) TAMPING FOOT ROLLERS- SHEEPS FOOT ROLLERS
2. غلتکهای شبکه ای GRID MESH ROLLERS
3. غلتکهای ارتعاشی (لرزنده) VIBRATORY MESH ROLLERS
4. غلتکهای فولادی صاف SMOOTH STEEL DRUM
5. غلتکهای پنوماتیک PNEUMATIC ROLLERS
6. غلتکهای کفشک دار SEGMENTED PAD ROLLERS
7. بولدوزرهای متراکم کننده SOIL COMPACTORS

غلتکهای پاچه بزی

غلتکهای پاچه بزی دارای استوانه ای مجهز به تعدادی پایه های بیرون آمده است واین پایه ها که به پاچه بزی موسومند به عمل تراکم کمک میکنند وجه تسمیه پاچه بزی این است که عمل کوباندن این غلتک شبیه اثری است که یک گله گوسفند یا بز برروی زمین برجای می گذارد این غلتک عمل تراکم را با استفاده ازفشار استاتیکی و همچنین کنترل انجام میدهد این غلتکها معمولات دارای چندین استوانه بوده وبه صورت جفتی هم بکارمی رود.

غلتکهای شبکه ای

این نوع غلتکها با سرعت نسبتا" زیاد قادربه کاربوده ودرحین عمل خاک را پراکنده نمی کنند این غلتکها برای خرد کردن قطعات کلوخه خاکهای چسبیده مناسب میباشند همچنین ازاین غلتک میتوان برای خرد کردن ومتراکم نمودن سنگهای نرم استفاده کرد.

غلتکهای لرزنده

انواع معینی ازخاک مانند ماسه شن وسنگهای درشت عکس العمل بسیارخوبی درمقابل تراکم تولید شده بوسیله ترکیب فشاروارتعاش ازخود نشان می دهند هنگامی که خاک مرتعش میشود ذرات تغییر محل داده وجهت افزایش وزن مخصوص توده به ذرات مجاورشان نزدیکتر میشوند.
غلتکهای لرزنده در اندازه های مختلف ازغلتک کوچک دستی باصفحه فلزی لرزان تا غلتکهای بزرگ خودرو که دارای استوانه های صاف یا پاچه بزی یا کفشک دار میباشند موجود هستند بسیاری ازانواع این غلتکها دارای فرکانس ودامنه نوسان قابل تنظیم میباشند تاعمل تراکم بدلخواه انجام پذیرد این غلتکها درحین کوبیدن خاک مقداری از رطوبت خاک را نیزکم می کنند که این عمل درمورد تراکم خاکهای مرطوب مزیت محسوب میشود نیروی متراکم کننده غلتکهای لرزنده اساسا ناشی از ارتعاش و وزن استاتیکی غلتک میباشد.

غلتک های دارای چرخ فولادی صاف

این نوع غلتکها هنوز هم به طور وسیع درعملیات ساختمانی به کار میروند این غلتکها جهت متراکم نمودن سطح آسفالت جاده ها مورد استفاده قرار میگیرد این نوع غلتکها دارای انواع متفاوتی هستند که متداول ترین آنها عبارتند از :

  غلتک سه چرخ (دومحوری)
  غلتک دومحوری تاندم
  غلتک سه محوری تاندم

غلتک های پنوماتیک (چرخ لاستیکی)

این غلتک ها مسطح بوده وقوانین اعمال فشاردرمورد تراکم خاکهای زیرسطح درباره آنها صادق است بعضی ازاین غلتکها خود محرک بوده وبعضی دیگر ممکن است توسط ماشین آلات دیگر کشیده شوند.
غلتکهای پنوماتیک دردونوع اصلی غلتک چند چرخ وغلتک پنوماتیک سنگین موجود میباشند ازغلتک های سنگین پنوماتیک درمتراکم کردن لایه های ضخیم خاک استفاده میشود غلتکهای چند چرخ برای انجام کارهای پایانی و سطوح آسفالت و خاکریز سدها استفاده میشود.

غلتک های دارای صفحات فولادی (کفشکدار)

این نوع غلتک ها شبیه به غلتکهای پاچه بزی بوده و فقط به جای پایه های پاچه بزی صفحات نسبتا بزرگتر فولادی برروی استوانه غلتک سوار شده اند این نوع غلتک ها درحین عمل تراکم اختلال کمتری درسطح خاک ایجاد می نمایند.

بولدوزرهای متراکم کننده

این بولدوزهای دارای چرخهای فلزی با زائده های پاچه بزی هستند به طوری که می توانند درزمان هل دادن خاک های سست خاکهای زیرین را متراکم کنند لازم به تذکر است که این ماشین های صرفا برای متراکم نمودن خاک به کارنمی روند بلکه درموارد خاصی مانند توده کردن خاکهای سست درضمن انجام کار مسیر راه را بازکرده و کار راحت تر انجام میگیرد کلیه مشخصات تراکتورها و غلتکهای پاچه بزی برای این ماشین صادق است.

ماشین آلات آسفالت کاری

رویه های آسفالتی یک سطح غیرقابل نفوذ ایجاد می کنند که مانع از نفوذ آب وفرسایش زیرسازی جاده میگردد اینگونه روکش ها را رویه های انعطاف پذیر می نامند زیرا قادرند تغییر شکلهای تحت تاثیر بارهای وارده یا نشتهای لایه های زیرین را تا حدی تحمل کنند رویه های آسفالتی قابل انعطاف وقتی درست طرح ریزی واجرا شده باشند تغییر شکلهای ناشی ازتغییرات درجه حرارت را بهتر از رویه های انعطاف پذیر بتنی تحمل می نمایند.

این ماشین ازدوقسمت اصلی تشکیل شده که یکی قسمت تراکتور موتوردار آن است که ماشین را به حرکت درآورده جام حامل مخلوط آسفالتی را هل داده تخته ماله (SCREEN UNIT) مخصوص پخش کردن آسفالت را به دنبال خود میکشد قسمت دیگر تخته ماله میباشد که در انتهای عقب ماشین قرار دارد وحمل و پخش آسفالت را تا تراز معینی انجام میدهد این تخته ماله ها توسط ویبراتور هیدرولیکی به لرزه درمی آیند که سبب تراکم مقدماتی آسفالت می گردد.

در قسمت جلویی ماشین جام حمل آسفالت قراردارد به نحوی که کامیون درجلوی ماشین حرکت می کند وبه آرامی آسفالت را به داخل جام می ریزد درداخل جام دوسری تسمه نقاله وجود دراد که باعث هدایت آسفالت به قسمت عقب دستگاه میشود و درآنجا به داخل محوطه ای میریزد که درآن یک میله مخلوط کن مارپیچ درحال گردش است این میله مخلوط کن باعث میشود که آسفالت بطور یکنواخت درسطح پخش گردد سپس قسمت تخته ماله ازروی آن عبورمی کند این ماشین آلات انواع مختلفی دارند که از این میان میتوان به دستگاه کندن آسفالت سرد اشاره کرد این ماشینها سطح رویی راکه آسفالتی وبتنی است برش میدهند ( برای آشنایی بیشتر باین نوع ماشین میتوانید به کتاب آشنایی با دستگاه کندن آسفالت با دستگاه کندن آسفالت سرد از انتشارات شرکت همکار ماشین مراجعه کنید اما درمواردی جاده مورد نظر ماجاده های خاکی است که موج برداشتی و یا نشست کرده اند بنابراین باید سطح خاک روبه برداشته مخلوط وبه هم خورده ودوباره روی آن غلتک زده ودرصورت لزوم بعدا مجددا آسفالت گردد وسیله ای که برای برش خاک مخلوط کردن و به هم زدن وتثبیت آن به کار میرود ماشین تثبیت کننده خاک (Soil Stabilizer) نام دارد این ماشین ازدوقسمت اصلی تشکیل شده است یکی قسمت تراکتور و موتور که باعث حرکت ماشین مزبور میگردد و دیگری قسمت تثبیت کننده خاک قسمت موتور و تراکتور این ماشین از یک محور تشکیل شده است و تراکتور برای حفظ تعادل خود از دوچرخی که در قسمت عقب ماشین قراردارد این قسمت از تیغه استوانه ای مارپیچی که زائده هایی برروی آن نصب میگردد تشکیل شده که باتوجه به نوع ماشین دارای ابعاد مختلفی است و قدرتهای متفاوتی دارد.

اسکریپر

اسکریپر ماشینی است که عمل بارگیری و حمل و تخلیه مواد خاکی در مسافتهای متوسط و زیاد را به تنهایی انجام می دهد. اسکریپر از سه قسمت اصلی تشکیل شده است : قسمت بارگیر (جام ) دیوار جلویی قسمت بارگیر و دیواره عقب جام یا دیواره تخلیه قسمت جام که معمولا سرباز است دارای یک تیغه برنده قابل تعویض درقسمت پایین میباشد این تیغه درحین بارگیری به داخل خاک نفوذ میکند وبا برش خاک آنرا به داخل جام هدایت میکند. این قسمت قابل حرکت بوده ومیتواند پایین وبالابرود دراسکریپرها ی دارای بالابر قسمت بالابرجانشین دیواره جلویی جام میشود دیواره عقب جام یا دیواره تخلیه قابلیت حرکت به عقب و جلو را دارد که با هل دادن خاک به تخلیه بارکمک میکند.

انواع اسکریپرها

اسکریپرها به دو دسته موتوردار و بدون موتور تقسیم میشوند امروزه نوع بدون موتور کمتر مورد استفاده قرارد میگیرد اغلب اسکریپرها تک محور بوده و تعادل آن و وزن بار آن توسط تراکتور متصل به آن حمل میشود تراکتورهایی که این اسکریپرها را می کشند ممکن است چرخ لاستیکی و چرخ زنجیری باشند بعضی دیگر قسمتی ازیک تراکتور اسکریپرها هستند بدین معنی که یک تراکتور تک محوره یک اسکریپر تک مجوره را می کشد اسکریپرها یی که دو محور دارند به وسیله تراکتورهای زنجیردار کشیده میشوند زیرا اینگونه تراکتورها نمی توانند بار قائم را تحمل کنند بنابراین نمی توانند اسکریپرهای یک محوره را بکشند امروزه به ندرت از اسکریپرهای چرخ زنجیری استفاده میشود اسکریپرهایی که توسط تراکتور چرخ لاستیکی کشیده میشوند به انواع زیرتقسیم بندی می شوند:

1. تک موتوره دو محوره
2. سه محوری
3. دو دیفرانسیل
4. اسکریپرهای دوموتوره ( TANDEM-POWERED)
5. اسکریپرهای دارای بالابر
6. فشاری - کششی (PUSH – PULL) 

اسکریپرهای تک موتوری دو محوری از یک تراکتور تک محوره استفاده میکنند و به دلیل مسئله تعادل این تراکتور بدون اسکریپر مربوطه قادر به حرکت نیست اسکریپرهای سه محوری توسط یک تراکتور کشیده میشوند. ماشنیهای چند دیفرانسیلی دارای چرخهای گردنده در اسکریپر و در تراکتور هستند اسکریپرهای دو موتوره دارای موتورهایی چداگانه برای حرکت اسکریپر و چرخهای گردان آن میباشد اسکریپرهای دارای بالابر دارای یک بالابر نردبانی درجلوی جام بوده و در عمل کندن و در انتقال مواد کنده شده به داخل جام کمک میکند در این نوع اسکریپرها به دلیل قدرتی که بالابر به اسکریپر میدهد به تراکتور کمکی جهت بارگیری احتیاجی نیست.

دستورالعمل کار با لیفتراک ها

1. رانندگان لیفتراک ها باید دارای گواهینامه مخصوص رانندگی باشند.
2. رانندگان لیفتراک باید هر روز قبل از انجام کار لیفتراک مورد استفاده را بازرسی نمایند که این بازرسی شامل موارد زیر است:- تنظیم باد لاستیکها و بازدید چرخها - اطمینان از سالم بودن برق - بازدید ذخیره سوخت و روغن - اطمینان از شارژ صحیح باطری - اطمینان از سالم بودن قسمت بالا برنده و متمایل کننده.
3. هرگز بیشتر از حد مجاز نباید به بالا برها بار تحمیل نمود.
4. هرگز جهت تعادل بار نباید در انتهای لیفتراک وزنه و یا افراد سوار شوند.
5. استفاده از دو دستگاه لیفتراک برای جا به جا کردن بارهای سنگین ممنوع می باشد.
6. قبل از بلند کردن بار بایستی نسبت به سالم بودن سکوها و … و استحکام آنها با توجه به وزن بار اطمینان حاصل نمود.
7. در حین رانندگی بایستی به علائم رانندگی در کارگاه دقت نمود و در مسیرهای خط کشی شده حرکت کرد.
8. در سر بالایی ها و سرازیری ها مراقب وسیله نقلیه و بار موجود در آن باشید.
9. در موقع عبور از محوطه دربها ، راهروها و تونلها به ارتفاع سقف توجه کنید.
10. هرگز وسیله نقلیه را روشن رها نکنید و در موقع ترک آن سو ئیچ را از روی آن بردارید.
11. حمل اشخاص بوسیله لیفتراک اکیدا" ممنوع می باشد.
12. از کشیدن سیگار در نزدیکی باطریهای در حال شارژ و همچنین هنگام سوخت گیری اجتناب نمایید.
13. در موقع سوخت گیری وسیله نقلیه را خاموش نمایید.
14. عرض کلی لیفتراک با در نظر گرفتن بار نبایستی از 5/2 متر بیشتر باشد.
15. در موقع حرکت بدون بار فاصله لبه پایینی چنگک از سطح زمین نباید از 15سانتی متر کمتر باشد.
16. از حرکت سریع و دور زدن و توقف ناگهانی بایستی اجتناب کرد.
17. بایستی اطمینان داشت که بار متعادل بوده و در جای خود محکم شده است تا از لغزش احتمالی و سقوط بار جلوگیری شود.
18. باید در طول مسیر سرعت لیفتراک را ثابت نگه داشت.
ایمنی ماشین آلات راهسازی و ساختمانی
نکات عمومی (بر اساس آئین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی و مقررات ملی ساختمان)
1. کلیه رانندگان و اپراتورها باید آموزشهای لازم را فرا گرفته باشد و دارای گواهینامه وی‍ژه باشند
2. ماشین آلات باید با نوع عملیات تطابق داشته و محدوده عملیات برای رانندگان مشخص گردد
3. برای ماشین آلات هر ۳ ماه یکبار معاینه فنی توسط متخصص انجام و گواهینامه اجازه کار صادر شود
4. هنگام کار کردن ماشین آلات در نزدیکی خطوط انتقال برق (فشار ضعیف) باید حریم این خطوط در نظر گرفته شود و فا‌صله بالاترین نقطه ماشین آلات تا کابل های برق کمتر از ۵/۱ متر نباشد.
5. کلیه قسمتهای متحرک و انتقال دهنده نیرو از قبیل تسمه فلکه ، زنجیر، چرخ دنده باید داری پوشش یا حفاظ مناسب و مقاومی باشد.
6. در مواردی که میدان دید راننده محدود باشد وجود یک نفر کمک یا علامت دهنده الزامی است
7. راننده قبل از ترک ماشین باید دستگاه را ترمز و تیغه و یا باکت را روی زمین قرارداده و دستگاه را خاموش کند
8. در زمانی که به سبب سستی بستر و یا شیب زیاد تعادل دستگاه به خطر می افتد نباید آن را به کار انداخت
9. ماشین آلات را نباید شبها در حاشیه جاده های عمومی متوقف نمود در صورت ناممکن بودن این امر باید علائم خطر نصب شود
10. در زمان کار ماشین آلات ورود افراد به داخل شعاع عمل آنها ممنوع گردد
11. ماشین آلات چرخ لاستیکی سنگین که اجبارا روی لبه های تیز حرکت می کنند جهت جلوگیری از ترکیدگی لاستیک باید مجهز به زنجیر حفاظتی گردند
12. هنگام حرکت بیل مکانیکی، باکت آن باید خالی بوده و بوم در جهت حرکت قرار گیرد
13. در زمان تعمیر باکت و تعویض ناخن باید از حرکت ناگهانی دستگاه جلوگیری شود
14. از تیغه بولدوزر نباید به عنوان ترمز مگر در شرایط اضطراری استفاده کرد
15. ورود به کابین ماشین آلات در زمان کار فقط برای مکانیک، مسئول ایمنی و مسئول فنی کارگاه مجاز است
16. جلو و عقب چرخهای ماشین آلات در حال توقف باید
17. به دقت مسدود گردد تا از حرکت احتمالی خصوصا در شیب جلوگیری شود
18. سوار شدن افراد غیر مجاز بر لودر ، گریدر ، بولدوزر و … ممنوع بوده و هیچکس حق ندارد بر روی جامو تیغهای لودر ، گریدر و … سوار شود.
19. در هوای تاریک گریدر زنی نزدیک لبه ها و کنار دیوارهای بلند ممنوع است
20. جابجایی باکت با بار از روی افراد و تاسیسات ممنوع است
21. در حفر با بیل مکانیکی هیچگاه نباید از زیر محل ماشین خاکبرداری انجام شود
22. رانندگان لودر باید از عملی به نام (گم کردن لودر) بر حذر شوند.
23. هل دادن خاک با بولدوزر در لبه پرتگاه باید به گونه ای باشد تا در لبه پرتگاه با ایجاد یک مانع شیبدار به سمت بالا از سقوط بولدوزر جلوگیری شود
24. کلیه ماشین آلات باید مجهز به بوق دنده عقب باشند
25. روشنایی مناسب جهت کار در شب تامین شود و در نزدیکی معابر عمومی و جاده ها چراغ چشمک زن نصب شود
26. جهت جلوگیری از سقوط افراد دهانه های سیلوهای مصالح و قیفهای تغذیه تراک میکسر و پمپ بتن باید به وسیله چند میله عمود برهم حفاظ گذاری شود.

آخرین ویرایش در یکشنبه, 14 دی 1393 ساعت 12:59
یکشنبه, 14 دی 1393 ساعت 13:10

نقشه کشی معماری

نوشته شده توسط
این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)
نقشه کشی معماری - 5.0 out of 5 based on 1 vote

نقشه کشی معماری

خلاصه کتاب نقشه کشی معماری

فهرست مطالب

  • تصاویر دوبعدی
  • تصاویر سه بعدی یا ارتوگرافیک
  • رسم پله ها و مقاطع
  • مدادهای نقشه کشی
  • جدول کاربرد مدادها در نقشه کشی
  • تخته رسم و میز نقشه کشی
  • ابعاد استاندار انواع تخته رسم
  • کاغذ های نقشه کشی
  • خط کش اشل
  • خطوط مورد استفاده در نقشهکشی
  • مقیاس
  • تقسیم بندی نقشه ا از نظر مقیاس
  • خط اندازه ها در نقشه کشی
  • روش های اندازه گیری صحیح

حجم فایل:515 کیلو بایت در 9 صفحه

پسورد فایل: www.pupuol.com

نقشه کشی معماری

حجم فایل: 517 کیلو بایت در 10 صفحه

پسورد فایل: www.pupuol.com

نقشه کشی معماری

نقشه کشی معماری یا نقشه کشی معمار طراحی فنی ساختمان (یا پروژه ساختمان) است که متعلق به طبقه بندی تعریف معماری است. نقشه های معماری توسط معماران و دیگران برای تعداد زیادی از اهداف استفاده می شود :

به منظور توسعه یک ایده طراحی به یک طرح منسجم، برای برقراری ارتباط ایده ها و مفاهیم، برای متقاعد کردن مشتریان از محاسن طراحی، برای فعال کردن یک پیمانکار ساختمان برای ساخت آن، به عنوان سابقه ای از کار تکمیل شده، و برای ایجاد یک رکورد از یک ساختمان که در حال حاضر وجود دارد.
نقشه های معماری با توجه به مجموعه ای از قراردادها که شامل دیدگاه های خاص (طرح طبقه، بخش و غیره)، اندازه برگه، واحدهای اندازه گیری و مقیاس، حاشیه نویسی و ارجاع متقابل کشیده می شوند . مرسوم است که نقاشی با روانویس بر روی کاغذ یا مواد مشابه ساخته شود، و هر گونه کپی ملزم شده است تا به زحمت با دست ساخته شود.قرن بیستم شاهد تغییر جهت به سمت نقاشی بر روی کاغذ ترسیم بود، به طوری که نسخه های مکانیکی می توانستند در آن به طور موثری اجرا شوند.
توسعه کامپیوتر تأثیر عمده ای بر روش های مورد استفاده برای طراحی و ایجاد نقشه های فنی، داشت طراحی کتابچه راهنمای تقریباً منسوخ شده است، و گشودن امکانات جدید از فرم با استفاده از اشکال ارگانیک و هندسه پیچیده است. امروز اکثریت قریب به اتفاق نقاشی های ایجاد شده با استفاده از نرم‌افزار کد انجام می گیرد.
کنکور کاردانی پیوسته بدین معنی می باشد که کاردانی ( فوق دیپلم ) شما پیوسته به دیپلم بوده و بدون گذراندن دوره ی پیش دانشگاهی ( سال چهارم دبیرستان) وارد آموزشکده های فنی می شوید . آموزشکده های فنی ( البته در کنکور سراسری دولتی ) فعلا زیر نظر وزارت آموزش و پرورش فعالیت دارد که قبلا به نام مدارس عالی نامیده می شده اند. ولی در دانشگاه های آزاد ، پیام نور و علمی کاربردی ، اینچنین نبوده و مراکز آموزشی زیر نظر آموزش و پرورش نیستند البته  کاش زیر نظر آموزش و پرورش بودند ولی در حد آموزشکده های فنی برای متقاضیان بار علمی داشتند . دوستان عزیز اگر واقعا دوست دارید آینده ی تحصیلی و متعاقبا آینده ی شغلی شما تضمین گردد ، در کنکور دولتی شرکت نموده و با بار علمی مناسبی ، مقطع کاردانی را پشت سر بگذارید چون تجربه ثابت نموده واقعا دانشگاه آزاد و دیگر مراکز آموزشی در زمینه ی پذیرش دانشجو و آموزش آن بسیار سهل انگار می باشند به طوری که شاید بدون خواندن دروس تخصصی در کنکور نیز شما می توانید در آزمون های ورودی  مراکز غیر دولتی قبول شوید . این شاید الان برای شما خیلی مطلوب باشد ولی مطمئنا هم  در ادامه ی تحصیل ( حتی در دوره ی کاردانی ) دچار مشکل خواهید شد و هم بدون بار علمی   وارد بازار کار خواهید شد که در زمره ی مهندسین بی کار قرار گرفته و مسئولین را مقصر بدانید. خلاصه برای وارد شدن در کنکور سراسری و حتی آزاد و دیگر مراکز آموزشی ، بایستی دروس تخصصی رشته ی نقشه کشی معماری ( شاخه ی فنی حرفه ای ) را + دروس عمومی زیر را برای کنکور بخوانید .
 
دروس تخصصی :

شناخت مواد و مصالح ۱۵ سوال- عناصر و جزئیات ساختمان ۱۰ سوال
مبانی هنرهای تجسمی ( همراه با مبانی طراحی معماری ۱۵ سوال)
آشنایی با بناهای تاریخی ۱۵ سوال
نقشه کشی معماری ( همراه با ترسیم فنی  ۱۵ سوال)
مبانی طراحی معماری ( همراه با مبانی هنرهای تجسمی۱۵ سوال)
ترسیم فنی و نقشه کشی ( همراه با نقشه کشی معماری ۱۵ سوال)
 
* ضریب دروس تخصصی برای تمامی رشته ها ۱۵ می باشد
 
دروس عمومی :

زبان فارسی ۱و۲  با ضریب ۲- ادبیات فارسی ۱و۲ با ضریب ۲- عربی ۱و۲ با ضریب ۱- دین و زندگی ۱و۲و۳ با ضریب ۱- زبان انگلیسی ۱و۲ با ضریب ۱
دروس پایه : فیزیک 1 با ضریب ۲- شیمی 1( شیمی برای زندگی) با ضریب ۲ - ریاضی 1 و 2 با ضریب ۴

برنامه ريزي درسي :
 
اگر عزم خود را براي درس خواندن جزم کرده‌ايد، بايد بدانيد که مقدار زيادي از راه را خواهيد پيمود؛ اما نکته‌اي که بيش از اين مورد احتياج است،داشتن برنامه‌اي براي چگونگي پيمودن راه است؛ برنامه‌اي که طي آن تد بير به کمک شما ميآيد و مي‌توانيد نيرو و انرژي خود را به طور منطقي مصرف کنيد و از هدر رفتن آن جلوگيري کنيد.
به نظرم در رنامه‌ريزي هيچ کس نسبت به شما آشناتر از خود شما نيست. برداشتي تقريبي از ميزان هوش واستعدادهاي متفاوت، آشنايي با روحيات و ظرفيت رواني، همه و همه، نکات ريز و در عين حال قابل تأملي است که از شما بهترين برنامه‌ريز را  مي‌سازد.

راهنمايي ، در امور متفاوتي ميتواند به کار بيايد ؛ اما با توجه به شناختي که شما از خودتان داريد، پس از دريافت همه راهنمايي‌ها، خود شما هستيد که بايد به تصميم‌‌گيري نهايي و ترسيم جدول برنامه‌ي درسي‌تان بپردازيد . اولين مؤلفه‌اي که در محتواي هر برنامه‌اي خودنمايي ميکند، نظم است؛ نظمي که از فکر به روي کاغذ جان ميگيرد و در بازبيني چند باره آن به شکل واقعي خود نزديک ميشود. تنظيم يک برنامه مشخص قبل از هر چيز از هدر رفتن انرژي شما جلوگيري ميکند و با ايجاد نظم در فکر و کار، آمادگي شما را تضمين خواهد کرد عامل ديگري که علاوه بر نظم در يک برنامه‌ريزي درست خودنمايي ميکند، وجود يک نگرش جامع در آن است، نگرشي که تا حد ممکن، تمامي زوايا را در نظر گرفته و با کمترين نقص و اشکال،امکان اجرا داشته باشد.حال که برنامه‌ريز و مجري، خود شما هستيد، پس مي‌توانيد هر بار که به مشکلي برخورد کرديد، خود عيوب کار را رفع کنيد و پس از مدت کوتاهي به بهترين برنامه دست يابيد.
 
ر دنیای امروز تأمین آسایش و آرامش روحی بشری یکی از هدف های اصلی بوده و بکارگیری تکنولوژی و علوم پیشرفته در طراحی و خلق فضا و اجرای پروژه های معماری از اهمیت خاصی برخوردار است.
امروزه ارتباط تصویری دارای جایگاه ارزشمندی است و نقشه کشی معماری یکی از مهمترین گرونه های آن بوده و در تمامی رشته های فنی مود استفاده قرار میگیرد.
فراگیری علم و هنر معماری و آشنایی با سبک و شیوه های معماری اسلامی ایران و جهان و بناهای تاریخی سایر ملل از مباحث بسیار مهم و ضروری این رشته به شمار میرود. هنرجویان این رشته در طی دوران تحصیل با مبانی هنرهای تجسمی، ترسیم فنی و نقشه کشی، طراحی و درک تصاویر، حجم و ماکت سازی، متره و برآورد، کاربرد رایانه در نقشه کشی، مبانی طراحی معماری، بناهای تاریخی، مواد و مصالح ساختمانی، نقشه برداری و ترازیابی با دوربین های نیوو و .. آشنا میشوند.

بازار کار رشته نقشه کشی معماری

•    نقشه کش نقشه های اجرایی معماری
•    نقشه کش معماری داخلی
•    نقشه کش نقشه های سازه ای
•    نقشه کش کامپیوتری
•    کمک پژوهشکر معماری
•    کنترل کیفیت ساختمان
•    دفاتر مهندسین مشاور و طراح
•    مترور
•    نظارت بر امور زیبایی ساختمان و ...

معرفی رشته نقشه کشی عمومی:
رشته نقشه کشی عمومی بر اساس چهارچوب اصلی آموزش های کاردانی پیوسته در بخش صنعت گروه تکنولوژی شورای عالی، برنامه ریزی و بر مبنای آموزش های علمی – کاربردی طراحی و تدوین شده است.  
نقشه کشی، علمی است که در سطح بین المللی به زبان زنده و گویای صنعت مشهور است و به انحاء مختلف در فرایندهای تولیدی و صنعتی نقش مهمی ایفا نموده و یکی از نشانه های رشد صنعتی سالانه هر کشوری، حجم نقشه های ترسیمی آن است. در این رشته می توان با برخورداری از علوم پایه، تجسم اجسام، خلاقیت، نوآوری، یاری تکنولوژی و با الهام از هنر نقشه کشی به طراحی قطعات مختلف صنعتی دست یافت. هنرجویان این رشته در طی دوران تحصیل با نقشه کشی صنعتی، هندسه ترسیمی، محاسبات فنی، آزمایشگاه اندازه گیری دقیق، نقشه کشی به کمک کامپیوتر، جوشکاری طراحی قطعات صنعتی و کار با ماشینهای تراش، فرز و صفحه تراش به منظور ساخت قطعات و... آشنا می شوند.

هدف از این رشته تربیت تکنسین نقشه کشی با جهت گیری فنی است که فارغ التحصیلان این رشته دارای توانایی های زیر می باشند:
 
•      توانایی کار به عنوان رابط بین قسمت طراحی بخش تولید
•     ترسیم نقشه اجرائی برای تولیدات صنعتی با رعایت کلیه اصول و مقررات
•      بازبین نقشه های ترسیم شده توسط نقشه کش ها – کنترل و رفع اشکال
•     طراحی مکانیزم ها و ترسیم نقشه اجرائی آنها
•     طراحی قالب برش، کشش، خمش، پلاستیک و ترسیم نقشه اجرائی
•     طراحی و ترسیم نقشه اجرائی جیگ و فیکسچر
•     سرپرستی و اداره دفاتر نقشه کشی
•     آموزش نقشه کشی و نقشه خوانی
•     نقشه کشی با کامپیوتر
•    کدگذاری و بایگانی نقشه 

نقشه کشی ساختمان

تاریخچه مختصر و سیر تحول تهیه نقشه

از زمانی که انسان اولیه شروع به ساختن سرپناه خود نمود معماری نیز آغاز شد. به دنبال بروز این پدیده طراحی ساختمان نیز مطرح گردید، در نتیجه نیاز به تهیه ی نقشه، تعبیر و تفسیر و خواندن نقشه احساس گردید.

در حدود 4500 سال قبل، نقشه ای بر روی خشت خام بدست آمده است، که نشان گر اولین فعالیت ها در زمینه ی تهیه ی نقشه بوده است. از جمله ساختمان های اولیه که از روی نقشه های معماری ساخته شده اند اهرامی که اقوام آزتک قدیمی ساخته اند می توان نام برد.
پیشرفت در زمینه ی تهیه ی نقشه تا قرن 16 میلادی سرعت چندانی نداشته است و از آن قرن به بعد نقشه ها سال به سال دقیق تر و علمی تر شده است.
در زمان ناپلئون (در سال 1798) یک مهندس فرانسوی به نام گاسپارد مونژ Gaspard Mounge (بنیان گذار نقشه کشی مدرن) کتابی به نام هندسه ی ترسیمی را منتشر کرد، این کتاب اساس و پایه ی نقشه کشی فنی قرار گرفت.

برای اولین بار در سال 1825 به کمک عکس نقشه تهیه شد. و کار تهیه ی نقشه در عصر ما بر مبنای علوم ریاضی استوار شده و در حال چنان پیشرفتی است که دانشمندان تا کنون به کمک دستگاه های دقیق عکسبرداری، از کره ی ماه و دیگر کرات منظومه ی شمسی نقشه تهیه کردند.

فن نقشه کشی یکی از قدیمی ترین هنرهای بشری ست که در این باره می توان شواهدی را از آثار مدوّن و ثبت شده ی دوران باستان بازیافت. نقشه کشی را باید به صورت یک فن و... همگام با نیاز جامعه دانست و سعی در آموزش صحیح و منطبق با اصول فنی آن داشت تا بتواند به نحو مؤثر و کارسازی در خدمت جامعه قرار گیرد.
از اهمیت و حساسیت این هنر همین بس که هدف از طراحی و نقشه کشی صرفه جویی در هزینه ها و مصالح ساختمانی و نیز مقاوم سازی ساختمان ها در برابر عوامل طبیعی می باشد.

نقشه های ساختمانی

نقشه زبان افراد فنی بوده و بایستی یک فرد فنی این زبان را با تمام رموز آن بشناسد. به بیان دیگر از عهده ی ترسیم نقشه به طور درست و اصولی برآمده و توانایی درک و خواندن آن را نیز داشته باشد.
نقشه کشی ساختمان کار فنی و نیز هنری است.

1)بخش فنی آن مربوط به رعایت نکات ترسیمی است، این بخش را می توان در کلاس درس فراگرفت.

2)بخش هنری آن مربوط به زیبائی و تمیزی ترسیمات می باشد، این بخش با کوشش و تمرین مداوم بدست می آید.

تقسیم بندی نقشه های ساختمانی

1) نقشه های معماری (نقشه های فاز 1)

این نقشه ها شامل طراحی ابنیه (جزئیات) به قرار زیر می باشد:
الف) نقشه های مسکونی ب)تجاری ج)بهداشتی د)فرهنگی ه)آموزشی و)ورزشی و...

توجه: نقشه های ساختمان های فوق الذکر بر اساس نتایج بدست آمده از مطالعات اولیه که به تصویب رسیده باشد، طرح و تهیه می شود.

نقشه های معماری یک پروژه

الف) پلان Plan :
برش فرضی افقی از ارتفاعاتی که مشخصات هر چه بیشتر ساختمان (در، پنجره، ضخامت دیوارها و...) از آن ارتفاع دیده و ترسیم شود. مقیاس پلان ها ۵۰/۱ یا ۱/۱۰۰در نظر گرفته می شود. ۳/۲ از کف و ۱/۴ از سقف

توجه: پلان تیپ Typical Plan در یک ساختمان چند طبقه، طبقاتی که پلان های پشابه دارند، فقط یک نقشه (پلان) با عنوان پلان تیپ تهیه می گردد.

ب)برش های عمودی یا قائم (مقاطع): Section
این نوع برش در دو حالت طولی و یا عرضی تهیه می شود.

توجه: برش ها به صورت فرضی بوده و جهت مشخص کردن قسمت های حساس داخلی ساختمان تهیه می شود. (قسمت های حساس ساختمان بع ترتیب راه پله، رامپ، سرویس حمام، دستشوئی و آشپزخانه می باشد.)

ج) نما ها Elevation
از یک ساختمان حداکثر، چهار نما تحت عناوین شمالی، جنوبی، شرقی و غربی تهیه می شود.

د) دتایل ها Details
نقشه بزرگ نمایی جزئیات قسمت های حساس یک ساختمان را دتایل می نامند.

ه) پلان مبلمان Decoration Plan
پلان مبلمان یا پلان دکوراسیون جهت مشخص کردن لوازم مورد استفاده در فضا های داخلی ساختمان استفاده می شود، که در این پلان اندازه و محل قرارگرفتن لوازم مشخص می گردد.

2) نقشه های محاسباتی (نقشه های فاز 2)

این نوع نقشه ها را که تحت عنوان نقشه های سازه معروف است، شامل نقشه های به قرار زیر می باشد:
الف) نقشه های اسکلت ساختمان
ب) پی و ستون ها
ج) دیوار ها باربر و برش
د) نقشه های تیرریزی سقف

3) نقشه های شهرسازی

طراحی این نقشه ها بر اساس مطالعه و نیازمندی های شهری صورت می گیرد. این نقشه ها شامل موارد به قرار زیر است:

الف) شبکه های رفت وآمد و پیاده و سواره
ب) نحوه ی کاربری اراضی ج) نحوه ی توزیع شبکه ی آب
د) سیستم دفع آب های سطحی ه) نحوه ی توزیع شبکه برق، گاز، تلفن و فاضلاب

4) نقشه های تأسیساتی ساختمان

A)تأسیسات مکانیکی: این نوع نقشه ها شامل کلیه نقشه های مربوط به هدایت آب، فاضلاب، کانال های تهویه و ... می باشد. که به قرار زیر تقسیم بندی می شود:

لوله کشی آب سرد و گرم بهداشتی
لوله کشی سیستم شوفاژ و تهویه مطبوع
شبکه آب باران و فاضلاب
کانال های تهویه یا کولر
لوله کشی موتور خانه و ...

B)تاسیسات الکتریکی:

نقشه های تأسیسات الکتریکی شامل موارد زیر می باشد:
مسیر و مشخصات کلیه سیم کشی ها از جمله برق ، تلفن و آنتن و ...


موارد کلی درباره نقشه های شالوده

1. در نقشه های قالب بندی و آرماتورگذاری شالوده، در محلهای تغییر تراز، مقاطع طولی و عرضی کافی جهت روشن شدن نحوه قالب بندی و آرماتورگذاری ارائه گردد.

2. نوع سیمان مصرفی ذکر شده در توضیحات نقشه ها برای ساخت بتن، طبق توصیه گزارش مکانیک خاک درج گردد.

3. محل و قطر چاههای فاضلاب، آب باران و چاه ارت در نقشه های شالوده به صورت خط چین نشان داده شود.

4. در صورت استفاده از شمع در شالوده، مقطع پاشنه پایین شمع در نقشه ها به نحوی ترسیم شود که وارد حریم همسایه یا گذر نشود. در صورتیکه عمق شمع کم بوده (کمتر از حدود 15 متر) و به لایه مقاوم بستر سنگی نرسد، باید از مدل سازی آن در فایل فونداسیون صرفنظر شود. در صورتی که شمع عمیق باشد، با محاسبه سختی بر مبنای گزارش مکانیک خاک، در مدل فونداسیون در نظر گرفته شده و پس از تحلیل باید برای نیروهای فشاری و کششی وارد برآن کنترل و طراحی ابعادی و محاسبه آرماتورگذاری انجام گیرد.

5. در صورت وجود تصفیه خانه استخر جهت اجتناب از هوا گرفتن پمپ های تصفیه خانه، باید تراز فضای تصفیه خانه پایین تر از استخر باشد. همچنین جزئیات سازه تصفیه خانه به نحوی در نظر گرفته شود که با فونداسیون ساختمان تداخل نداشته باشد.

6. ارائه یک سری مقاطع کلی برای آرماتور گذاری شالوده کافی نیست. در نقشه آرماتور گذاری شالوده باید پلان آرماتور گذاری سراسری و تقویتی جداگانه ارائه شود و مقاطع لازم (به ویژه در محلهای میلگرد تقویتی) رسم شود. در پلان آرماتورگذاری سراسری باید محل و طول وصله ها به وضوح مشخص شود. وصله میلگردهای پایینی در وسط دهانه ها و وصله میلگردهای بالایی در نزدیکی ستونها انجام گیرد.

7. در ساختمانهای دارای استخر، در صورتی که شالوده استخر و سازه، به طور یکپارچه در نظر گرفته شود، باید مدل سازی شالوده نیز با در نظر گرفتن این مساله انجام شود. در صورت وجود درز یا فاصله بین استخر و شالوده سازه، باید تمهیدات لازم جهت جلوگیری از وارد شدن فشار جانبی خاک زیر شالوده به دیواره استخر اندیشیده شود.

8. جهت اجرای قاب فلزی آسانسور، ورقهای مدفون در بتن در چهار گوشه کف چاله آسانسور پیش بینی شود.

9. طبق بند 9-17-5-3 مبحث نهم، باید فاصله محور به محور میلگردهای شالوده، حداقل 100 میلیمتر و حداکثر 350 میلیمتر رعایت شود. همچنین در شالوده های نواری، طبق بند 9-17-5-2 حداقل درصد آرماتور کششی برابر %25/0 (برای آرماتور محاسباتی) یا %15/0 (برای حالتی که آرماتور موجود بیش از 3/4 آرماتور محاسباتی باشد) رعایت گردد.

10. جزئیات لازم برای اتصال سیستم ارت به اسکلت فلزی (برای سازه های فلزی) یا میلگرد فونداسیون (برای سازه های بتنی) توسط طراح برق ساختمان ارائه گردد. لازم است این جزئیات تیپ هم در نقشه های برق و هم در نقشه های شالوده درج گردد تا در زمان اجرای شالوده مد نظر مجری سازه قرار گیرد.

11. در صورت نیاز به درز انبساط در سازه، طبق بخش 9-9-7-2 باید درز انبساط در شالوده نیز ادامه یابد.

12. در توضيحات عمومی نقشه سازه، نوع مصالح فرض شده برای تیغه بندی معماری و دیوار پیرامونی، با ذکر حداکثر وزن مجاز برای واحد سطح تیغه بندی و دیوار پیرامونی به تفکیک (شامل دیوار و نازک کاری) درج شود.


نکاتی در مورد نحوه تهیه و ارائه نقشه های تفکیکی آپارتمانی :

الف) نکاتی که هنگام بازدید از محل باید مورد توجه داشت:

1. عدم تطابق وضع محل با گواهی پایانکار یا سند مالکیت مانع از انجام عملیات تهیه نقشه نبوده و مهندس نقشه بردار پرونده موظف است نسبت به برداشت کلیه عوارض طبق وضع موجود با دقت لازم اقدام نمای.

2. مفاد پایانکار در خصوص متراژ و مساحت طبقات یا اظهار مالک، دلیلی بر تیپ بودن طبقات و عدم نیاز به کنترل و مساحی تمامی آنها نمی باشد. بنابراین ضروری است مهندس مربوطه راساً نسبت به کنترل و مساحی تمامی طبقات ساختمان اقدام نماید.

3. مهندس نقشه بردار بایستی در هنگام مساحی و تعیین طول ابعاد بخشهای مختلف ساختمان به حدود فاصل و نحوه تعلق آنها به قسمتهای مفروزی یا مشاعی توجه کافی نماید.

4. با توجه به اینکه ماهیت حدود فاصل می بایست در نقشه ترسیمی و متعاقب آن صورتمجلس تفکیکی مشخص و تعریف گردد، مهندس اقدام باید در هنگام بازدید از محل به این موارد و بخصوص درب ها، پنجره ها و چگونگی نحوه دسترسی به قسمتهای مشاعی و مفروزی دقت و در صورت لزوم یادداشت برداری نماید.

5. مهندس اقدام مکلف است در محل نسبت به کنترل فواصل مابین ستونها، دیوارها، درب ها و ... جهت کنترل تامین فضای لازم برای استقرار پارکینگها مطابق نقشه اجرایی ساختمان اقدام نموده و با برداشت محل و ابعاد دقیق آنها، در هنگام ترسیم نقشه تفکیکی و جانمایی محل پارکینگها این موارد را مد نظر قرار دهد.

6. ضروری است در هنگام معاینه محل نسبت به کمیت و کیفیت و مسیر عبور کانالهای کولر و داکتها از واحدهای تفکیکی برای لحاظ در محاسبه مساحت آپارتمانها توجه کافی صورت گیرد.

ب) برخی از نکاتی که در ترسیم نقشه ها باید به آن توجه داشت:

1. نمایش تمامی قسمتهای اختصاصی و مشاعی روی نقشه باید با ذکر دقیق طول تمامی اضلاع محیطی و محاسبه و قید مساحت نظیر باشد. به عبارت دیگر تمامی پاره خطهای ترسیمی روی نقشه باید دارای طول دقیق و تمامی سطوح باید دارای مساحت نظیر باشند. رعایت این مورد بسیار مهم و ضروری است و اکتفا به مقیاس دار بودن نقشه به هیچ عنوان توجیهی برای عدم توجه به آن و رافع مسئولیت ترسیم کننده نقشه در این موضوع نمی باشد.

2. بدیهی است تعداد ارقام بعد از ممیز در اعداد مربوط به طولها و مساحتهای اعلام شده روی نقشه نشانگر دقت آن اعداد می باشد. بنابراین ضروری است ترسیم کننده نقشه به این نکته توجه کافی داشته باشد و تمامی طولها با دقت سانتیمتر(در موارد ضروری میلیمتر) و تمامی مساحتها با دقت دسیمترمربع روی نقشه نمایش داده شود(ذکر دو رقم اعشار بعد از ممیز در تمامی اعداد الزامی است).

3. ذکر عنوان مشخص برای کلیه سطوح بسته روی نقشه الزامی است. به عبارت دیگر عنوان و نحوه کاربری تمامی قسمتهای ترسیمی روی نقشه اعم از مفروزی یا مشاعی با عباراتی نظیر آپارتمان (مسکونی، تجاری، اداری) انباری، تاسیسات، راه پله، آسانسور، محوطه مشاعی و ... می بایست مشخص و اعلام گردد.

4. قید فواصل مابین پارکینگها با ستونها، فضاهای ارتباطی مانند راهرو، راه پله و آسانسور و همچنین ورودی انباریها و تاسیسات ضروری است.

5. ابعاد و مساحت درز انقطاع ها باید نمایش داده شود.

6. قید کلیه مجاورین روی نقشه طبق حدود اربعه سند مالکیت ضروری است.

7. مساحت تمامی قسمتهای مشخص وابسته به آپارتمان همچون پیشرفتگی، بالکن، بالکن پیشرفته، تراس و نظایر آن باید بصورت مجزا تعیین و روی نقشه اعلام گردد.

8. در نمایش مساحت آپارتمانها حتماً مشخص گردد که مساحت اعلام شده با احتساب مساحت قسمتهای پیشرفتگی و بالکنها می باشد.

9. تعیین و اعلام مساحت کانال کولر کم شده از هر آپارتمان یا قید توضیحات کافی در قسمت ملاحظات نقشه مبنی بر اینکه ساختمان فاقد کانال کولر است یا اینکه کانالها از مسیرهای خاص یا مشاعات عبور می نمایند.

10. مقدار مساحتی از هر پارکینگ که مطابق نقشه اجرایی بصورت غیرمسقف می باشد ضروری است.

11. لازم است کلیه مفروزات اعم از واحدهای تفکیکی ، پارکینگها و انباریها با هر نوع کاربری به شرح ذیل شماره گذاری شود:

1. کلیه قسمتهای اختصاصی به غیر از انباری و پارکینگ مانند آپارتمانها و واحدهای تجاری به عنوان قطعه تفکیکی محسوب و شماره قطعه تخصیص داده شده از نقطه شمال غرب شروع و در جهت عقربه های ساعت به ترتیب طبقات از پایین ترین طبقه به بالاترین طبقه ختم گردد.
2. برای منضمات قطعات تفکیکی مانند انباریها و پارکینگ ها شماره یک از نقطه شمال غرب شروع و درجهت عقربه های ساعت بترتیب از بالاترین طبقه به پایین ترین طبقه برای هر یک بصورت مجزا صورت پذیرد.

12. در هنگام ترسیم نقشه و محاسبه مساحات قسمتهای مختلف حتماً باید دقت لازم صورت گیرد که جمع مساحت قطعات مفروزی و مشاعی در هر طبقه با مساحت عرصه مطابقت داشته باش.

13. در صورت ترسیم یک نقشه واحد برای طبقات تیپ، قید مساحت و شماره قطعه هر یک از آپارتمانها به تفکیک هر طبقه روی نقشه الزامی است.

14. نمایش ماهیت حدود فاصل مهم و نحوه دسترسی ها به قسمتهای مفروزی و مشاعی با استفاده از سمبل های طراحی شده روی نقشه ضروری است.

15. اندازه و محل استقرار ستونها بر روی پلان طبقه ای که پارکینگها در آن قرار دارد باید نمایش داده شده و فاصله پارکینگها از آنها مشخص گردد.

ج) برخی از نکاتی که در تبدیل نقشه ها باید به آن توجه داشت:

1. دقت شود در فرآیند تبدیل نقشه های تفکیکی به نقشه هایupbuildعلاوه بر اینکه تمامی خطوط تبدیل شده و چیزی از قلم نیفتد، به هندسه نقشه ترسیمی نیز وفادار مانده و طولها و مساحات تغییر نکرده و دو نقشه کاملاً مطابق با هم باشند.

2. نقشه کلیه طبقات در یک فایل و بصورت مرتب و مجزای از هم ارائه می گردد.

3. تمامی فایلهای تبدیلیupbuildباید بصورت پردازش شده و پس از رفع خطاهای احتمالی ارائه شده باشد.

4. در درج برچسب قطعات تفکیکی به سمت استقرار آنها در طبقه و همچنین قید شماره های قطعات تفکیکی حتماً توجه شود.

5. ماهیت حد فاصلها به دقت تعیین و حتماً مطابق سمبلهای مشخص شده روی نقشه تفکیکی و وضع محل باشد.

د) نکاتی در مورد چگونگی ارائه نقشه ها

1. خروجی هر پروژه بصورت دو فایل مجزا با نامهایTafkiki (نقشه تفکیکی) و Build (نقشه تبدیلی)بوده و کلیه پلانهای تمامی طبقات در هر مورد باید بصورت مرتب و مجزا با ذکر طبقه در فایلهای فوق الذکر ترسیم و ارائه گردد.

2. فایلهای تحویلی اگر بصورتdgnاست می بایست در ورژنMicrostationSEو اگر بصورتdwgاست در ورژن Autocad2004-2009 ارائه گردند.

3. در نقشه های تفکیکی در فرمتdgnکلیه اعداد با فونت 3 (Engineering) و کلیه نوشته‌های فارسی بصورت drop شده باشد. در نقشه های با فرمتdwgنیز کلیه اعداد با فونت Engineering و کلیه نوشته‌های فارسی با یکی از فونتهای naskh, naskhd,naskhsباشد.

4. در موقع ایمیل فایلها برای قسمت نظارت حتماً شماره پلاک ثبتی در قسمت.

بخش های مختلف نقشه معماری

1 – پلان :

اگر یک ساختمان را با صفحه افقی فرضی برش داده و از بالا به قسمت زیرین که بریده شده است نگاه کنیم آنچه دیده می شود پلان نام دارد. این برش فرضی باید از ارتفاعی که بیشترین مشخصات ساختمان را مشخص می کند زده شود.

نکته 1 :
در نقشه های اجرایی پلانها را معمولاً با مقیاس (50 / 1) تهیه می کنند.

2 – نما :

نمای ساختمان نشان دهنده ی شکل ظاهری و خارجی یک ساختمان است. برای ترسیم نمای یک ساختمان باید چنین فرض نمود که در مقابل نمای آن ساختمان ایستاده ایم و شعاع دیدها برسطح نما عمود است.

برای نشان دادن عمق در نما، علاوه بر استفاده از وزن خطوط (خط ضخیمتر به چشم نزدیکتر و خط نازکتر در فاصله دورتر قرار دارد). می توان از ایجاد و تغییر در رنگ نیز استفاده نمود. علاوه بر وزن خطوط، افزون سایه ها در نما به تجسم عمقها و برجستگی ها کمک زیادی می کند. همچنین ترسیم عناصر محیط اطراف در نمای روبرو میزان حساسیت طراح را نسبت به محیط اطراف منعکس می کند و برای آنهایی که به زبان گرافیکی و درک پلانهای ارتوگرافیک (سدنما) آشنا نیستند تصاویر جالبتر و خواناتری بوجود می آورد.

نکته 1 :
ترسیم نمای یک ساختمان معمولاً با مقیاس (100 / 1) یا (60 / 1) انجام می شود.

نکته 2 :
در نمای اجرای باید شماره تیپ بندی درها و پنجره ها – همچنین اندازه ارتفاع آنها و ارتفاع سقف و سایر ارتفاع های لازم مشخص گردد و در صورت لزوم توضیحاتی برای جنس و نما و نحوه اجرای آن آورده شود در صورتی که در نمای معماری ( فاز 1) فقط بر جنبه های هنری و زیبایی آن تأکید می شود.

برش قائم :

برش قائم ساختمان در حقیقت یک برش فرضی عمودی است. در اینجا نیز سعی می شود محل برش و جهت دید برش طوری انتخاب شود که مشخصات بیشتری از ساختمان دیده و ترسیم گردد. معمولاً محل یکی از برشها را چنان انتخاب می کنند که پله ها حتماً در آن مشخص شود و اگر لازم باشد چندین برش از قسمتهای مختلف پلان زده می شود تا فضاهای داخلی ساختمان و روابط آنها و تناسبات ارتفاع ها در ساختمان بهتر نمایش داده شود.

نکته 1:
در اندازه گیری برش فقط اندازه های ارتفاعی ساختمان را اندازه گذاری می کنند که مهمترین اندازه ها در برش، اندازه ارتفاع طبفات – قطر سقف – اندازه ارتفاع درها و پنجره ها – دست انداز پشت بام – عمق فنداسیون و ارتفاع پله می باشد.

نکته 2 :
محل برش و جهت دید آن در پلان باید با خط و نقطه ضخیم مشخص گردد.

نکته 3 :
محل برش در پلان باید به گونه ای انتخاب شود که :

الف) جزئیات اجرایی بهتر نشان داده شود.
ب) بررسی قسمتهای توپرو تو خالی ساختمان امکان پذیر باشد.

تعريف نقشه و طبقه‌بندی نقشه:

تعريف نقشه
نقشه، تصوير قائم يا عمودي پديده‌هاي سطح زمين بر روی صفحة افقی است كه در آن پديده‌های سطح زمين به طور يكسان و با يك نسبت مشخص كوچك شده‌اند. به عبارت ديگر نقشه وسيله‌ای است که پديده‌هاي مرئي يا نامرئي سطح زمين را با دقت هندسی در يک مقياس كوچك‌تر نسبت به سطح زمين نمايش مي‌دهد. پديده‌هاي مرئی مانند پستی و بلندی‌ها، پوشش گياهي، شهرها، جاده‌ها و غيره و پديده‌هاي نامرئی مانند منحنی‌های ميزان و اسامی مناطق.

در اين تعاريف چند نكته وجود دارد:
1- نوع تصوير (قائم بودن تصوير)
2- يكسان بودن نسبت كوچک شدن پديده‌ها (مقياس)
3- دقت هندسی (مختصات نقشه)

طبقه‌بندی نقشه
انواع نقشه‌ها را مي‌توان از جنبه‌هاي مختلف تقسيم‌بندي نمود. در يك تقسيم بندي، نقشه‌ها بر اساس سه عامل طبقه‌بندي شده‌اند :
1- طبقه‌بندي براساس كاربرد نقشه
2- طبقه‌بندي براساس محتواي نقشه
3- طبقه‌بندي براساس مقياس نقشه

لازم به ذكر است كه يك نقشه ممكن است در بيش از يك طبقه‌بندي قرار گيرد و طبقه‌بندي‌هاي ذكر شده با يكديگر داراي هم‌پوشاني مي‌باشند.


1- طبقه‌بندي براساس كاربرد نقشه
از نظر نوع كاربرد، نقشه‌ها را مي‌توان به سه دسته تقسيم كرد: نقشه، چارت، پلان

الف- نقشه:نمايش‌دهندة پديده‌هاي عمومی سطح زمين است و دارای دقت قابل قبولی است، مانند نقشه‌های توپوگرافی.

ب- چارت:نقشة خاصی است كه اطلاعاتی نظير مسير كشتی‌ها و هواپيماها را مشخص می‌كند و برای ارتباطات هوايی و دريايی به كار می‌رود. چارت دريايی حاوی اطلاعاتی از وضع پستی و بلندی مناطق پوشيده از آب است كه غالباً برای مسير كشتی‌ها تهيه مي‌شود.
اين اطلاعات عبارتند از: منحنی‌های عمق آب، علائم دريايی از قبيل اطلاعات ساحلی برای نزديک شدن كشتی‌ها به ساحل، وجود صخره‌ها در نزدیکی ساحل، مسیر مطمئن برای کشتی‌ها و محل عبور قایق‌های ساحلی و غيره.
مقدار اطلاعاتی که در چارت یافت می‌شود گرچه کمتر از نقشه‌های توپوگرافی است، اما دقت آنها به علت اهمیت آنها کاملاً قابل قبول است.

ج- پلان: عبارت است از نقشه‌های بزرگ مقیاس از مناطق شهری و نواحی مسکونی که دارای دقت مكاني بالا هستند. چون معمولاً در اين نوع نقشه‌ها، پديده‌هاي محدودي نمايش داده مي‌شوند، در تهیة آنها، طراحی و انتخاب علائم و به طور کلی هنر کارتوگرافی، نقش چندانی ندارند. معمولاً این چنین نقشه‌ها در کارهای اجرایی از قبیل برنامه‌ریزی‌های شهری و اجرای عملیات عمرانی استفاده می‌شود.

2- طبقه‌بندي براساس محتواي نقشه
از نظر محتوا نقشه‌ها به دو دستة كلي؛ نقشه‌هاي عمومي و نقشه‌هاي موضوعي تقسيم مي‌شوند كه هر يك از اين نقشه‌ها انواع مختلفي دارند كه در زير شرح داده مي‌شود.

الف- نقشه‌های عمومی:به نقشه‌هایی اطلاق می‌گردد که هر یک از پديده‌ها، اهمیت واقعی خود را در مجموعة اطلاعات موجود در نقشه حفظ نموده و هیچ پديدة خاصي مورد تأکید قرار نگیرد.

انواع نقشه‌هاي عمومي عبارتند از:
1- نقشه توپوگرافی (پوششي): معمولاً متوسط و یا بزرگ مقیاس‌ هستند و کلیة اطلاعات طبیعی و انسانی منطقه را نمايش مي‌دهند. این نوع نقشه‌ها که وضع طبیعی و پستی و بلندی‌های خشکی و مناطق پوشیده از آب را نشان می‌دهند، به عنوان نقشة مبنا در کارهای عمرانی و برنامه‌ریزی‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند و به آنها نقشه‌های مادر نیز می‌گویند.
2- نقشة پلانوگرافی: مشابه نقشه‌های توپوگرافی است، اما اطلاعات ارتفاعی و خطوط ميزان را در برندارد.
3- نقشة قاره‌ها و کشورها: به طور عمومی مناطق وسیعی از سطح زمین را با پديده‌هاي موجود در آن، تا آنجایی که مقیاس نقشه اجازه دهد نمایش می‌دهد. این نوع نقشه‌ها بيشتر برای اهداف آموزشي و اطلس‌هاي جغرافیايي استفاده می‌شود.
4- نقشه‌های جهانی (‌پراکندگی خشکی‌ها و دریاها): اين نوع نقشه‌ها بيشتر براي نمايش پراکندگی خشکی‌ها و دریا‌ها كاربرد دارد.

ب- نقشه‌‌های موضوعی: در این نوع نقشه‌ها بر روی بعضی از پديده‌ها بیش از سایر اطلاعات موجود در نقشه تأکید شده و مورد توجه قرار می‌گیرد.

نقشه‌هاي موضوعي عبارتند از:
1- چارت: قبلاً توضیح داده شده است.
2- نقشه‌هاي با موضوع ویژه: که در آن بر اطلاعات خاصی تأکید می‌شود. نظیر نقشه‌های سیاسی و تاریخی و اقتصادی که وضع جمعیت و نژاد و زبان و صنایع و غیره را نمایش می‌دهد. اين نقشه‌ها به دسته‌هاي زير تقسيم مي‌شوند:
‌نقشه‌هاي کاربري زمین: زمین را بر حسب موارد کاربرد آن تقسیم‌بندی می‌کنند. مانند اراضی آبی، دیم، بایر، جنگل و مراتع و... .

- نقشة راه‌ها: در این نقشه، جاده‌ها بر حسب نوع و کیفیتشان تقسیم‌بندی می‌شوند و راه‌آهن و راه‌های آبی در آنها به وضوح قابل رؤیت است. فواصل شهرها را نیز در این نوع نقشه‌ها به طور طبیعی نمایش می‌دهند.
-نقشه‌هاي مربوط به علوم: بسياري نقشه‌‌هاي مورد استفاده در منابع طبيعي از اين دسته‌اند؛ مانند نقشه‌هاي زمين‌شناسي، كاربري اراضي، خاكشناسي، ژئومرفولوژي، هواشناسي و... .
- نقشه‌هاي پوشش گیاهی: تيپ‌هاي گياهي و رستنی‌های مختلف و اطلاعات مربوط به آن را نمایش می‌‌دهد. انواع جنگل بر حسب درخت و تراکم و نوع چوب و ارتفاع درختان و حدود جنگل و پراکندگی مراتع و بوته‌زارها و... را می‌توان در این نقشه مشاهده کرد.
- نقشه‌هاي جهانگردی و توریستی: برای راهنمایی مسافران تهیه می‌شود و حاوی اطلاعاتی نظیر راه‌ها و نقاط دیدنی و تاریخی و هتل‌ها و رستوران‌ها و تسهیلات شهری و اداری است.
- نقشه‌هاي هیدروگرافی و هیدرولوژی: به بررسی وضعيت آبهاي سطحي مي‌پردازد و می‌توان اطلاعاتی دربارة اقیانوس‌ها و دریاها و دریاچه‌ها و منابع آب شیرین از قبیل چاه‌های آب و منابع زیرزمینی و رودخانه‌ها و دبی آب رودخانه را در آن يافت.

3- نقشه‌هاي ثبت املاک: دربارة وضع زمین‌های شهری نظیر اندازه و ابعاد آن است. از این نوع نقشه‌ها برای اجرای کارهای مالیاتی و ثبت مالکیت‌ها استفاده می‌شود.
4- کرة جغرافيايي، مدل (ماكت) و نقشه‌های برجسته: برای مقاصد عمومی و آموزشی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

3-طبقه‌بندي براساس مقياس نقشه
براساس مقياس، نقشه‌ها طبقه‌بندي‌هاي مختلفي دارند و معمولاً بر اين اساس نقشه‌ها به انواع بزرگ مقياس، متوسط مقياس و كوچك مقياس و اصطلاحاتي از اين دست تقسيم مي‌گردند. نمونه‌هايي از اين طبقه‌بندي در فصل سوم بيان شده است.

صفحه1 از2

خبرنامه

آدرس ایمیل خود را در کادر زیر وارد نمایید تا از آخرین اخبار مطلع شوید.

تماس با ما

اطلاعات تماس گروه روبوک

  • شماره پیامکی: 50002853627180
  • شماره تماس : 09387137519 (9 صبح الی 4 بعدازظهر)
  • آدرس ایمیل : این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

با ما در تماس باشید

ما را در صفحات اجتماعی دنبال نمایید...